จดหมายขาว ่ วิถชวต เพือสุขภาวะ ี ีิ ่ www.thaiyogainstitute.com คุยกันก่อน ปฏทนกจกรรม ิ ิ ิ กิจกรรมของเครือข่าย คุณถาม เราตอบ คุณถาม เราตอบ 2 จากเพือนครู ่ จากเพือนครู 2 ่ แนะนําหนังสือ แนะนําหนังสือ 2 พระไตรปิฎกแก่นธรรม เล้งเล่าเรือง ่ ตําราดังเดิม ้ 2 2 2 4 5 6 7 7 8 9 10 11 ฉบบเดอน ธันวาคม 2554 ั ื ไปเรียนโยคะทีอนเดีย ่ ิ หิมาลายันโยคะสมาธิ อายุ60+ สนใจฝึกโยคะ ท่าโยคะเฉพาะคนเป็ นอัมพฤกษ์ โยคินีน้ําเน่า ด้วยคิดถึงครู บานกานมะยม ้ ้ มรรคาแหงชวต ่ ีิ ว่าด้วยทีตงแห่งวิตก ่ ั้ เรียนรูเ้ ล็กๆ เกลศะ กรรมะ สัมสการะ และกรรมาศยะ จดหมายข่าว โยคะสารัตถะ วถชวตเพอสขภาวะ ิ ี ี ิ ่ื ุ ที่ปรึกษา แก้ว วิฑรย์เธียร ธีรเดช อุทยวิทยารัตน์ นพ.ยงยทธ วงศภรมยศานติ ์ นพ.สมศักดิ ์ ชุณหรัศมิ ์ ู ั ุ ์ ิ ์ กองบรรณาธิ การ กวี คงภักดีพงษ์, จิรวรรณ ตังจิตเมธี, จีระพร ประโยชน์วบลย,์ ชนาพร เหลืองระฆัง, ณัตฐิยา ปิย ้ ิ ู มหนต,์ ณฏฐวรดี ศรกุลภทรศร,ี ธนวัชร์ เกตน์วมต, ธีรนทร์ อุชชิน, พรจันทร์ จันทนไพรวัน, รัฐธ ั ั ์ ิิ ั ิ ุ ิ นนท์ พรยะกุลชย, วรรณวิภา มาลัยนวล, วลลภา ณะนวล, วิสาขา ไผ่งาม, วระพงษ์ ไกรวิทย์, ั ิิ ั ั ี ศนสนีย์ นิรามษ, สมดุลย์ หมันเพียรการ, สุจตฏา วิเชียร ั ิ ่ ิ สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธหมอชาวบ้าน ิ 201 ซอยรามคาแหง 36/1 บางกะปิ กทม.10240 ํ โทรศัพท์ 02 732 2016-7, 081 401 7744 โทรสาร 02 732 2811 อีเมล์ yogasaratta@yahoo.co.th เวบไซท์ www.thaiyogainstitute.com ็ สิ่ งตีพิมพ์ 1112 (1) 1 พบกันเดือนธันวาคม เดือนสุดท้ายของปี ตลอดปีท่ี จิตให้เจริญยิงๆ ขึนไป เคลื่อนเข้าใกล้เป้าหมาย อันได้แก่ ่ ้ ผ่านมานี้ เราต้องเผชิญกับเรืองราว เผชิญกับภัยต่างๆ การเห็นจิตตามความเป็ นจริง ขอบคุณปีพุทธศักราชสองพัน ่ มากมาย หวังว่าพวกเราทีสนใจโยคะ สนใจการพัฒนาจิต จะ ห้าร้อยห้าสิบสี่ ่ ได้ใช้เหตุเหล่านี้ มาเป็ นเครืองมือในการพัฒนาจิต ยกระดับ ่ ____________________________________________________________ ่ ั้ โยคะอาสนะขนพืนฐานเพื่อความสุข ั้ ้ สําหรับผูเริมต้น น. ทีชน 6 ห้อง 262 คณะมนุษยศาสตร์ มศว ประสานมิตร ้ ่ ่ ี เดือนธันวาคม จดวันอาทิตย์ท่ี 18 ธ.ค. เวลา 9.00 – 15.00 คาลงทะเบยน 650 บาท ั ---------------------------------------------------------ิ กิจกรรมจิ ตสิกขาประจําเดือนธันวาคม งด เน่ืองจากมความ – พฤศจกายน) มาจัดซ่อมในเดือนธันวาคมแทน ี ความจําเป็ นต้องเลื่อนกิจกรรมทีงดไปในช่วงนํ้าท่วม (ตุลาคม ่ --------------------------------------------------------------เสาร์ท่ี 24 ธ.ค. 10.00 – 12.00 น. โยคะในสวน โยคะในสวนธรรม ณ หอจดหมายเหตุพทธทาส ุ ู ๊ี พุธที่ 21 ธ.ค. 17.00 – 18.30 น. โยคะในสวนธรรม ธรรม โดย มานิสาร์ โสมภีร์ (ครเจยบ (2) ไม่เสียค่าใช้จาย ่ โดย สุจตฏา วิเชียร (ครูเจียบ) ิ ๊ ------------------------------------------------------------่ สถาบันไกวัลยธรรม เมืองโลนาฟลา รัฐมหาราษฎร์ อินเดีย กายวิภาคของเทคนิคโยคะ จิตวิทยาโยคะ การสอนโยคะ คา ่ ี เปิ ดอบรมครูโยคะ หลักสูตรประกาศนี ยบัตร ประจําปี เลาเรยน 1,000 USD ประมาณ 31,000 บาท (รวมอาหารวัน ้ ่ ั ่ พ.ศ. 2555 ในวันที่ 1 พฤษภาคม – 15 มิถุนายน เรียนวัน ละ 3 มือ + ทีพก) ค่าตั ๋วเครืองบินประมาณ 25,000 บาท และ ่ ่ จนทร์ – วันเสาร์ ตังแต่ 7.00 – 17.00 น. เป็ นเวลา 5 สัปดาห์ คาใช้จายส่วนตัวประมาณ 10,000 บาท รวม 66,000 บาท ั ้ ่ี ั ้ ้ (สัปดาห์สดท้ายสอบข้อเขียน ุ และ สอบสัมภาษณ์) ปี 2555 นี้ มีครูทตงใจจะไปเรียน 1 ท่านแล้ว ขอเชิญผูสนใจ ่ ่ ภาคปฏิบตคอ อาสนะ ปราณายามะพืนฐาน มุทราพันธะ เรียนให้แจ้งชื่อทีสถาบันฯ เราจะรวบรวมเพื่อนครูไทยทีจะไป ั ิ ื ้ ่ กริยาพืนฐาน ภาคทฤษฎี ได้แก่ โยคะตามตําราดังเดิม โยคะ เรียนด้วยกัน และชวยทําจดหมายแนะนําตัวจากสถาบันโยคะ ้ ้ กับคุณค่าทางด้านการศึกษา โยคะกับพลศึกษา สรรวทยา ฯ ถึง สถาบันไกวัลยธรรม ี ิ ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------ขณะนี้ทุกท่านทีม ี ไอโฟน, ไอเพด, สามารถดาวน์โหลดอ่าน ่ คู่มือหมอชาวบ้าน ฟรี ได้แล้ว พบกบ DoctorMe แอปพลิเค ั ชันด้านสุขภาพบน iOS ตัวแรกของคนไทย ให้คุณรูวธดแล ้ิี ู ่ ้ ตัวเองจากอาการเจ็บปวยเบืองต้นด้วยตนเอง เช่น เป็ นไข้ เจ็บคอ ปวดหัว ปวดท้อง ฯลฯ โหลดอ่านได้ทวโลก ที่ ั่ doctorme.in.th ครับ .......................................................................................... 1112 (1) 2 หิ มาลายันโยคะสมาธิ เชิญร่วมปฎิบตธรรมกับ ั ิ ท่านสวามี เวทะ ภารตี ในบรรยากาศธรรมชาติทสวนสาม ่ี พราน วันศุกร์ท่ี 3 ถึง วันอาทิตย์ท่ี 5 กุมภาพันธ์ 2555 เป็นเวลากวา 15,000 ปีทหมาลายันบรรพจารย์ได้ ่ ่ี ิ นําทางผแสวงหาทางดานจตวญญาณใหคนพบ ู้ ้ ิ ิ ้ ้ “ครูผรู้ ู้ ภายใน” ของแต่ละคนซึงเป็ นประตูเชื่อมต่อไปยังการรูแจ้ง ใน ่ ้ คอร์สปฎิบตธรรมนี้ ท่านจะได้เรียนรูเกียวกับปรัชญาอันลึกซึง ั ิ ้ ่ ้ ของการฝึกโยคะอาสนะ และความสัมพันธ์อนศักดิ ์สิทธิ ์ของ ั อาจารยกบศษยซงเป็นเรองทมมตอนลกลา และไดสมผสพลง ์ ั ิ ์ ่ึ ่ ื ่ ี ี ิ ิ ั ึ ้ํ ้ ั ั ั แห่งความเงียบสงบในการปฎิบตสมาธิรวมกับ: ั ิ ่ สวามี เวทะ ภารตี หนึ่งในศิษย์ทใกล้ชดและเป็ น ่ี ิ เสาหลักในการเผยแพร่คาสอนของสวามี รามา ซึงท่านได้พบ ํ ่ ในปี ค.ศ. 1969 สวาม ี เวทะ ภารตี ได้เริมสอนปตัญชลีโยคะ ่ สูตรและพระเวทตังแต่อายุ 9 ขวบและสามารถดึงความสนใจ ้ ของผฟงไวได้ ู้ ั ้ ด้วยความรูทลกซึงในคัมภีรโบราณเหล่านี้ ้ ่ี ึ ้ ์ ในช่วง 65 ปีทผานมา ท่านได้เดินไปทัวโลกเพื่อสอนการ ่ี ่ ่ ปฎิบตโยคะสมาธิ และนําผูคนเข้าสูสภาวะทีนิ่งสงบภายใน ั ิ ้ ่ ท่านสามารถนําการฝึกสมาธิได้ถง 17 ภาษา สวาม ี เวทะรก ึ ั และนับถือประเทศไทยและชาวไทยเป็ นอย่างมาก ท่านเตรียม ตวทจะเขาปลกวเิ วกเป็นเวลา 5-7 ปี โดยจะเริมในปี ค.ศ. ั ่ี ้ ี ่ 2013 นอกจากนี้ทานยังจะได้พบกับวิทยากรรับเชิญพิเศษ ่ อาชูโทช ชาร์มา ผ่านการฝึกฝนด้านโยคะอาสนะ, ปราณายามะ และเทคนิคการผ่อนคลาย จากโรงเรียน หลากหลายในเมืองฤษีเกศ (Rishikesh) ประเทศอนเดย อาชู ิ ี โทชเป็ นผูเชียวชาญทีสามารถสอนโยคะแก่ผเรียนทังในระดับ ้ ่ ่ ู้ ้ เริมต้นและในระดับก้าวหน้า ในปี ค.ศ. 1992, ทานไดพบกบ ่ ่ ้ ั สวาม ี รามา และได้ถกส่งตัวให้มาศึกษาด้านการปฎิบตสมาธิ ู ั ิ และโยคะอาสนะ ตามแนวทางของหิมาลายันโยคะสมาธิกบ ั สวามเี วทะ อาชโทสไดเรมเดนทางไปยงประเทศต่าง ๆ ใน ู ้ ่ิ ิ ั แถบยโรป เอเซย และอเมริกาตอนเหนือเพือสอนโยคะอาสนะ ุ ี ่ ให้แก่ผสนใจตังแต่ปี ค.ศ. 1996 ู้ ้ ดร. สตีเฟน พาร์คเกอร์ อาจารย์และนักจิตวิทยา บาบดจากเมือง มินเนสโซต้า (Minnesota) ประเทศอเมรกา ํ ั ิ ด้วยประสบการณ์กว่า 26 ปี ในปี ค.ศ. 1970 สตเฟน ได้พบ ี กับสวามี เวทะผซงเป็นแรงบนดาลใจใหทานแสวงหาทางดาน ู้ ่ ึ ั ้ ่ ้ จิตวิญญาณอย่างลึกซึงมากขึน โดยการฝึกปฎิบตสมาธิทุกวัน ้ ้ ั ิ สตเฟน เป็ นครูโยคะทีขนทะเบียนและได้รบการรับรองจาก ี ่ ้ึ ั Yoga Alliance หลังจากผ่านคอร์สการฝึกถึง 500 ชม ทานได้ ่ เดนทางไปทวแถบเหนือของประเทศอเมรกา และเยียมเยือน ิ ั่ ิ ่ 1112 (1) 3 หลายประเทศในแถบยุโรปและเอเซียเพือจัดสัมนาด้านโยคะ ่ สมาธิ และการปฏิบตทางด้านจิตวิญญาณตามแนวทางของหิ ั ิ มาลายันโยคะสมาธิ อาจารย์กมปนาท บัวฮมบุรา ผูเชียวชาญใน ั ้ ่ ศาสตร์และศิลป์แห่งการเยียวยารักษา ผ่านทางคลื่นเสียงของ คริสตัล ซิงกิง โบวล์ (Crystal Singing Bowl) นอกจากนี้ ้ อาจารย์ยงได้อุทศชีวตของตนเอง ในการให้ความช่วยเหลือ ั ิ ิ ั ่ เด็กกําพร้าและเด็กด้อยโอกาส ผ่านโครงการบ้านทอฝนซึง ั ั ท่านเป็ นผูก่อตังและดํารงตําแหน่งเป็ นผูอานวยการในปจจุบน ้ ้ ้ํ ครูเล็ก เอกชัย สถาพรธนพันฒน์ ครูสอนโยคะ รุนใหม่และนักบําบัดเยียวยา ด้วยการนําศาสตร์แห่งการรักษา ่ ทางด้านตะวันออกหลายแขนง มาผสมผสานเข้ากับการฝึก ปฎิบตโยคะเพือช่วยเหลือผูปวยด้วยโรคร้ายแรง ครูเล็กจะนํา ั ิ ่ ้ ่ ท่านมาสัมผัสกับหัวใจของกิจกรรม กีรตัน (Kirtan) การขับ ร้องบทเพลงสรรเสรญสงศกดิ ์สทธิ ์และสัจธรรมสูงสุด ิ ่ิ ั ิ ครูเก๋ รสสุคนธ์ ซันจวน หนึ่งในผูเชียวชาญเรือง ้ ่ ่ โยคะเด็กและครอบครัว ครูเก๋เป็ นผูเชื่อมันอย่างแท้จริงว่า ้ ่ โยคะสามารถช่วยการพัฒนาการของเด็กให้มคุณภาพในด้าน ี อารมณ์ ทศนคติ และความสัมพันธ์ในมิตต่าง ๆ กับผูคนใน ั ิ ้ สังคม ครูเก๋ จะมาถ่ายทอดประสบการณ์โดยตรงจากการ ทํางานกับเด็กๆ หลากหลายผ่านทางศิลปะแห่งโยคะ ในราคาเพียง 4,900 บาทเทานน (ไม่รวมค่า ่ ั้ เดนทาง) ผูสนใจกรุณาติดต่อ svbretreat2012@gmail.com ิ ้ 086-755-3869, 089-681-1078 และ 081-932-5413 สําหรับผูทสนใจ และอยากจะได้รบประโยชน์จาก ้ ่ี ั คอร์ส ปฎิบตธรรมนี้อย่างจริงใจ แต่ไม่สามารถจ่ายในราคา ั ิ เตมได้ ทางเราได้รบเงินบริจาคมาส่วนหนึ่งทีจะช่วยให้ทาน ็ ั ่ ่ สามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้ในราคาพิเศษที่ 1,000 บาท กรุณาแจ้งให้เจ้าหน้าทีลงทะเบียนทราบว่าท่านต้องการ ่ ความช่วยเหลือพิเศษนี้ ั สัมผัสกับความรักและปญญาญาณของหิมาลายันคุรุ “มนุษย์ทุกคนคือสถาปนิกผูกาหนดชะตากรรมของตัวเอง” ้ ํ ตารางกิจกรรม วันศุกร์ท่ ี 3 กุมภาพันธ์ 8.45 : ออกเดินทางจากจุดนัดพบ 10.00-11.30 : ลงทะเบยน ณ สวนสามพราน ี 11.30-12.00 : ปฐมนิเทศน์ 12.00-13.30 : รับประทานอาหารกลางวัน (มังสวิรต) ั ิ 13.30-14.00 : พัก/เช็คอินเข้าทีพก ่ ั 14.00-16.00 : การฝึกนังและหายใจทีถกวิธสาหรับการปฎิบติ 20.30-22.00 : กีรตัน (Kirtan) – การขับร้องเพลงสรรเสริญ ่ ่ ู ีํ ั สมาธิ (อาชูโทช ชาร์มา) เพอยกระดบของจต (ครูเล็ก เอกชย) ่ื ั ิ ั 16.00-16.30 : พักปิดวาจา และการพิจารณาไตร่ตรองส่วนตัว 22.00-22.15 : ปฎิบตสมาธิสน ๆ ั ิ ั้ 16.30-18.30 : ปฎิบตสมาธิกบ สวาม ี เวทะ ภารตี ั ิ ั วันอาทิ ตย์ท่ี 5 กุมภาพันธ์ 18.30-19.30 : รับประทานอาหารเย็น (มังสวิรต)ิ – ั 5.30-6.00 : ตื่นนอนและธุระส่วนตัว รับประทานในความเงียบอย่างมีสติ 6.00-8.15 : โยคะอาสนะ, โยคะนิทรา และปฏิบตสมาธิ ั ิ 19.30-20.00 : พัก (อาบนํ้าชําระร่างกาย) 8.15-9.15 : รับประทานอาหารเช้า (มังสวิรต) ั ิ 20.00-22.00 : คริสตัล ซิงกิง โบวล์ – การเยียวยาผ่านคลื่น 9.15-9.45 : พัก (เกบสมภาระ) ้ ็ ั เสียง (อาจารย์กมปนาท) ั 9.45-11.30 : โยคะเด็กและครอบครัว – สร้างสรรค์พนฐานที่ ้ื 22.00-22.15 : ปฎิบตสมาธิสน ๆ ั ิ ั้ สมบูรณ์แก่คนรุนใหม่ (ครูเก๋ รสสุคนธ์) ่ วันเสาร์ที่ 4 กุมภาพันธ์ 11.30-12.30 : คําถาม/คําตอบ และปิดคอร์ส (ดร. สตีเฟน 5.30-6.00 : ตื่นนอนและธุระส่วนตัว พาร์คเกอร์/อาชูโทช ชาร์มา) 6.00-8.15 : โยคะอาสนะ, โยคะนิทรา และปฏิบตสมาธิ (อาชู 12.30-13.30 : รับประทานอาหารกลางวัน (มังสวิรต) ั ิ ั ิ โทช ชาร์มา, โสภา ธมโชติพงศ์) 14.00 : เดนทางกลบโดยสวสดภาพ ิ ั ั ิ 8.15-9.30 : รับประทานอาหารเช้า (มังสวิรต)ิ ั สวาม ี รามา ค.ศ. 1925-1996 ถือกําเนิด ณ เชงเขา ิ 9.30-10.00 : พัก หิมาลัย ได้รบการเลียงดูจาก เบงกอลลี บาบา ผูเป็ นอาจารย์ ั ้ ้ 10.00-12.00 : มิตล้าลึกของปรัชญาโยคะอาสนะ และความ และมีโอกาสได้ฝึกปฎิบตทางด้านจิตวิญญาณ ิํ ั ิ กบเหลา ั ่ สําคัญของการมีสติรบรูทลมหายใจ (ดร. สตเฟน พาร์คเกอร์) อาจารย์ทอาศัยอยูในแถบเทือกเขาหิมาลัย รวมถึงอาจารย์ ั ้ ่ี ี ่ี ่ 12.00-13.30 : รับประทานอาหารกลางวัน (มังสวิรต)ิ ั ใหญ่ของท่านในประเทศทิเบต หลังจากผ่านการฝึกฝนอย่าง 13.30-14.00 : พัก หรอ ฝึกการหายใจย่อยอาหาร (ไมบงคบ, เข้มข้น เบงกอลลี บาบา ได้สงท่านมายังประเทศตะวันตกเพือ ื ่ ั ั ่ ่ ั โสภา ธมโชติพงศ์) เผยแพร่ปญญาญาณอันเป็ นนิรนดร์จากหิมาลย ั ั และเพือ ่ 14.00-16.00 : การปฎิบตสมาธิดวยมันตรา และความสัมพันธ์ เชื่อมต่อปรัชญาตะวันออกเข้ากับปรัชญาตะวันตก นอกจากนี้ ั ิ ้ ระหว่างครูกบศิษย์ (ดร. สตีเฟน พาร์คเกอร์) ั สวาม ี รามา ยังเป็ นนักพัฒนาเพือเพือนมนุษย์ทยากไร้ ทาน ่ ่ ่ี ่ 16.00-17.00 : พักปิดวาจา และการพิจารณาไตร่ตรองส่วนตัว ได้จดตังมหาวิทยาลัยการแพทย์และพยาบาล, โรงพยาบาล, ั ้ 17.00-19.00 : ปฎิบตสมาธิกบ สวาม ี เวทะ ภารตี ั ิ ั และโครงการพัฒนาชุมชนมากมาย ให้แก่คนยากไร้ในเมือง 19.00-20.00 : รับประทานอาหารเย็น (มังสวิรต)ิ ั เดห์ราดูน (Dehradun) ประเทศอนเดย ิ ี 20.00-20.30 : พัก (อาบนํ้าชําระร่างกาย) ...................................................................................................... เดิน หากไม่ไปกระทบกับเรืองเข่า ่ อายุ 60+ สนใจฝึ กโยคะ วายน้ํา (ถ้าสะดวก) ่ ถาม มีคนอยากเรียนโยคะด้วยเค้าอายุหกสิบกว่าๆและเคย ฝึกท่าโยคะพืนฐานได้ทุกท่า ยกเว้นท่าทีไปกระทบ ้ ่ ผ่าตัดหัวเข่ามา เค้าเดินได้แต่ไม่แข็งเเรงนัก นังขัดสมาธไม่ได้ ่ ิ กับเข่า ซึงตัวเขาเท่านันทีจะรูวาท่าไหนเหมาะ ่ ้ ่ ้่ ควรจะเน้นท่าไหนทีจะทําให้เค้ากลับมาเดินได้ตามปกติคะ? ่ โดยให้ฝึกตามหลัก 4 ประการ นิ่ง สบาย ใช้แรงน้อย และท่าไหนทีไม่ควรสอนบ้างคะ? ่ มสติ ี ตอบ โยคะตามตําราดังเดิม เน้นการมีวถชวตทีสมดุล ้ ิ ี ีิ ่ คอยสังเกตอิรยาบถตนเอง มีความใส่ใจต่ออิรยาบถ ิ ิ คนอายุ 60+ เคยผ่าตัดหัวเข่า สามารถฝึกโยคะได้หลายๆ ในชีวตประจําวันของตนเอง ิ ประการ เช่น ฯลฯ * กินอาหารอย่างโยคี ควบคุมปริมาณอาหาร กินอาหารที่ * ดูแลอารมณ์ จิตใจของตน เช่น เหมาะกับวัย หมันฝึกจิตให้สงบด้วยการเฝ้าดูลมหายใจ (เจบเขาก็ ่ ็ ่ * ดูแลร่างกาย ด้วยเทคนิคทีเหมาะสมกับตน เช่น ่ นงบนเกาอได) ั่ ้ ้ี ้ 1112 (1) 4 หากสนใจสมาธิ ก็ฝึกสมาธิ โดยจัดอิรยาบถในการ ิ ฝึกสมาธิให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายของตนเอง * ดําเนินชีวตไปอย่างมีคุณค่า หากิจกรรมทีเหมาะสมทํา เช่น ิ ่ รบผดชอบงานบาน (ทีเหมาะสม) ั ิ ้ ่ ศึกษา ปฏิบตตามความเชื่อทางศาสนาทีตนนับถือ ั ิ ่ เชน ทาทาน ่ ํ อ่าน เรียน คําสังสอนของศาสนานันๆ ่ ้ ฯลฯ เมือเราดําเนินวิถชวตไปอย่างมีความหมาย ่ ี ีิ มี เป้าหมาย ประกอบกับการหมันพิจารณาไตร่ตรองทําในสิงที่ ่ ่ เหมาะสมกับตนเอง ชีวตก็จะสมดุล สุขภาพกายก็จะปกติ ิ ั ตามวัย สุขภาพจิตดี มีการพัฒนาปญญา เป็ นผูดาเนินชีวต ้ ํ ิ อยางปกตสข ่ ิุ ฝากพิจารณาครับ ...................................................................................................... ท่าโยคะเฉพาะคนเป็ นอัมพฤกษ์ วันนี้เป้ได้รบข่าวร้ายว่าพีทนบถือคนหนึ่ง เค้าเครียด ั ่ ่ี ั จากบ้านนํ้าท่วมบวกกับเป็ นความดันสูง และไม่คอยดแล ่ ู สุขภาพนักเป็ นอัมพฤกษ์ครึงซีก(ขวา) รูสกใจหาย และก็ ่ ้ ึ อยากช่วยเค้าโดยจะไปสอนทําโยคะ มีทาไหนทีสามารถเน้น ่ ่ ได้ดหรือเปล่าค่ะ นอกจากทีครู H&H สอนมา ี ่ วันพุธเป้จะไปดูวาอาการหนักแค่ไหน รบกวนครู ่ หน่อยนะคะ รักและนับถือ เป้ ตอบ ผมมองเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกคือหลักการของโยคะ ทีปรับสมดุลของร่างกาย สมดุลของอารมณ์ สมดุลของจิตใจ ่ การแนะนําโยคะให้กบผูสนใจ ไม่วาเขาจะเป็ นคนปกติ เป็ น ั ้ ่ อัมพฤกษ์ เราก็มเี ป้าหมายในการสอนอย่างเดียวกัน คือทําให้ ผูเรียน รูและเข้าใจ กายใจ ของตนดีขน ทําให้ผเรียนมีความ ้ ้ ้ึ ู้ ผ่อนคลายกาย ใจ ได้ดขน ทําให้ผเรียน มีจตอันสงบเป็น ี ้ึ ู้ ิ สมาธิได้ดขน ลดความฟุ้งซ่าน ลดการปรุงแต่งจิตลง ี ้ึ ในส่วนแรกนี้ เมือเราสอนท่าอาสนะเขา ไม่วาท่า ่ ่ ไหนก็แล้ว แต่ เป้าหมายก็เพือ ความสมดุล ความผ่อนคลาย ่ ร่างกาย และจิตใจด้วย เมือเราสอนลมหายใจเขา ่ ไม่วาจะเทคนิคใดก็ ่ แล้วแต่ เป้าหมายก็เพือ ความสมดุล ความผ่อนคลายของ ่ อารมณ์ และ ร่างกายด้วย เมือเราสอนให้เขาสงบ นิ่ง เป็ นสมาธิ ไม่วาจะด้วย ่ ่ การนังสมาธิ ด้วยการรูลมหายใจ ฯลฯ เป้าหมายก็เพือ ค่อยๆ ่ ้ ่ ลดการปรุงแต่งของจิตลง จนกระทังดับไปในทีสด ่ ุ่ ส่วนทีสองคือ เทคนิคทีจะใช้ ่ ่ ในส่วนเทคนิคนี้ ผมไม่ขอตอบ โดยเหตุผลหลักทีไม่ ่ ตอบคือ ตอบไม่ได้ เนื่องจากข้อมูลไม่พอ ผมมองว่าการสอนโยคะเป็ นการสือสารระหว่างคน 2 ่ ่ ่ ่ ื ่ ฝาย ฝายทียนอยูบนเวที ยืนอยูหน้าเตียงคนไข้เรียกว่าครู กับ ่ 1112 (1) 5 ถาม ่ ่ ั่ ่ ฝายทีนงอยูกลางห้อง นอนอยูบนเตียงเรียกว่านักเรียน ่ และเทคนิคทจะใชสอสารเรองโยคะ กขนกบ ทง 2 ่ี ้ ่ ื ่ื ็ ้ึ ั ั ้ ่ ฝายนี้น่ีเอง นักเรียนเป็ นยังไง โดยเฉพาะในกรณีน้ี เขาเป็ นอัม พฤกษ์ บางทีเราบอกอะไรไม่ได้เลยจนกว่าจะเห็นตัวนักเรียน จรงๆ และแคเหนบางทกยงไมพอ จนกว่าเราจะรูวาเขาขยับ ิ ่ ็ ี ็ ั ่ ้่ ร่างกายตรงไหนได้บาง จนกว่าเราจะได้พดคุยกับเขาแล้ว ้ ู ประเมินว่าสภาพจิตใจเขาเป็ นอย่างไรบ้าง จึงจะเริมคิดเอา ่ สดๆ นะตรงนัน ว่าเราน่าจะสอนเทคนิคอะไรบ้าง ในแต่ละ ้ เทคนิคจะสอนแค่ไหน อย่างไร ครูผสอนเป็ นยังไง ซึงประเด็นนี้ เข้าใจว่ามีแต่ตวเรา ู้ ่ ั เท่านันแหละทีรดทสดว่า เราถนัดโยคะสไตล์ไหน เราชอบ ้ ่ ู้ ี ่ ี ุ เทคนิคใดเป็ นพิเศษ เรามีทกษะในการสือสารเทคนิคใดแล้ว ั ่ ไดผลดี ฯลฯ ้ สวนทสองน้ี คงตองเราเป็นผตอบเองนะ ่ ่ี ้ ู้ ฝากพิจารณาครับ จดหมายฉบับที่ 2 จากครูเป้ หลังจากถาม – ตอบ ฉบับแรก ถึง ครูค่ะ ครูคะขอบพระคุณมาก เป้เข้าใจแล้ว (เมลครเหมอน ์ ู ื สรปสอนเลยนะคะ) วันนี้ได้ไปเยียมพีเขาแล้ว ลกษณะ ุ ่ ่ ั ร่างกายเขาไม่มแรงซีกซ้าย (เข้าใจผิดตอนแรก) แต่กพอขยับ ี ็ ขาและไหล่ได้เล็กน้อย ส่วนสภาพจิตใจเท่าทีพดคุยประมาณ ่ ู 80% เป้กลองจบเทาสองขางเขา อุณหภมไมเทากน (ข้างมี ็ ั ้ ้ ู ิ ่ ่ ั ั ปญหาเย็น) มือกําหลวมๆ และมีเหงือชืน แก้มไม่เท่ากัน ปาก ่ ้ ้ ทาวันนี้คอ ให้เขาลองยืดส้นเท้า แต่เขาทํา เบียวนิดๆ สิงทีเป ํ ้ ่ ่ ื ไม่ได้ เป้กลองจับยืดให้เขาเอง แล้วก็นวดนิ้วมือให้ จากนันก็ ็ ้ ให้เขานังหลังตรงๆ ประมาณ 2 นาที แล้วก็ให้นอนลง ให้ทา ่ ํ เกร็งคลาย ยกเว้น ชาลันธรพันธะ แล้วก็ให้ลองผ่อนคลาย ใบหน้าใช้เวลาประมาณ 10 นาที สงเกตุไดวา ใบหน้าสดใส ั ้่ ขึน (ไม่รได้คุยหรือผ่อนคลาย) ตังใจหายใจเข้าลึก ถ้ามีโอกาส ้ ู้ ้ เป้จะไปลองทํามากกว่านี้ แล้วจะเมล์มาเล่าและขอคําแนะนํา จากครูนะคะ --------------------------------------------------------------------------------------- ครูอ๊อด-วรรณวิภา มาลัยนวล โยคิ นีนํ้าเน่ า ท่ามกลางการเดินทางหนีน้ํา (เน่า) จากซอยท่าอิฐ ก็ยงมีพสาวร่วมท้องเดียวกัน ั ่ี จากบางใหญ่ และ ซอยวัดลาดปลาดุกตามมาสมทบ พวกเราพร้อมใจกันมารวมตัวอยูทบานแม่ยานฝงธนฯ ่ ่ี ้ ่ ั่ อย่างไม่น่าเชือ ่ ว่านํ้าเน่าจะพัดพาเรากลับมาอยูดวยกันอีกครังหนึ่ง ่ ้ ้ หลังจากแยกย้ายไปมีครอบครัวกว่ายีสบปี ่ ิ แล้วจูๆ นํ้าเน่าทีเราจากมาได้ไม่กวน ่ ่ ่ี ั ก็คบคลานตามไล่หลังมาติดๆ ื จนทําให้เราต้องคิดอพยพกันอีกครัง ้ อย่างฉุกละหุกออกมาทางเพชรบุรี นังมองสายนํ้าของแม่น้ําเพชรบุรทไหลริน ่ ี ่ี ผ่านไปอย่างรวดเร็วในแต่ละวัน ท่ามกลางความรูสกห่วงบ้านทีคอยๆ คืบคลานครอบคลุม ้ ึ ่ ่ ความรสกบางชวงบางเวลา ห่วงอะไร ? ู้ ึ ่ เป็ นคําถามทีผุดขึนมาหลายต่อหลายครัง ่ ้ ้ ในเมือครอบครัวและคนทีใกล้ชดอยูกบเราทีน่ี ่ ่ ิ ่ ั ่ แต่ความห่วงพะวงยังคงมีอยู่ น่ีคอบททดสอบทธรรมชาตกาลงทดสอบ ื ่ี ิ ํ ั ดูเหมือนนํ้าเน่ าจะสอนให้เราเรียนรู้ที่จะอยู่อย่างตํา ่ มุ่งกระทําอย่างสูงอย่างแท้จริ งอีกครัง ้ บ้านพักทีเพือนบ้านจากหมูบานเดียวกันเอือเฟื้อช่วยเหลือ ่ ่ ่ ้ ้ ให้มาพักอาศัยหลบลีภย พืนทีกว้างขวางพอสมควร ้ ั ้ ่ แต่กอดแน่นด้วยคนในครอบครัวใหญ่ ็ ั พร้อมด้วยสัตว์เลียงพิการและไม่พการ ้ ิ หลานสาววัยรุนทีหลงใหลกับเกมส์คอมพิวเตอร์และทวิตเตอร์ ่ ่ เริมสร้างความหงุดหงิดก่อตัวขึนวันละนิดๆ ่ ้ จนเมือคืนทีผานมา ่ ่ ่ เจ้าหล่อนก็ลุกขึนมาท่ามกลางความมืดมิดยามเทียงคืน ้ ่ เปิดเกมส์คอมฯ ผ่านทางจอโทรทัศน์ ส่องแสงกระจายวูบวาบเต็มห้องนอนรวม พร้อมด้วยเสียงตุ๊ดๆ ติดๆ และเสียงเพลงตี๊ แต่ ๆ ๊ ประกอบเกมส์ตามจังหวะของการเล่น ความรูสกหงุดหงิดเริมทวีคณ ้ ึ ่ ู หยิบหมอนมาบังแสงเข้าตาพยายามข่มตาหลับ นึกว่าจะลุกขึนไปดุหลานให้เกมส์แตกไปเลยจะดีไหม ้ ั แต่ดวยความเข้าใจปญหาของเด็กสาวทีครอบครัวแตกแยก ้ ่ ทําให้หล่อนกลายเป็ นคนมีโลกส่วนตัวทีใครก็เข้าไม่ถง ่ ึ เวลากลางวันคือกลางคืน เวลากลางคนคอกลางวนสาหรบเธอ ื ื ั ํ ั ทําให้ความกรุณาทีเกิดขึนในใจ ่ ้ เริมเข้ามาทดแทนความหงุดหงิด ่ ถามตัวเองว่านอนไม่หลับเพราะแสงจากเกมส์หน้าจอทีวี หรือไม่หลับเพราะใจเราเอง เสียงกรนของแม่ หลานชาย พีสาว ่ ดังแผ่วๆ มาในโสตประสาท ตอบได้วาเพราะใจเราเองไม่ยอมหลับ ่ เปิ ดกระเป๋าเสือผ้าทีพอติดตัวมาได้ไม่กตวจากบ้านทีนนทบุรี ้ ่ ่ี ั ่ รูสกตัวอีกครังตื่นมาตอนเช้า นึกย้อนกลับไปถึงรูวา ้ ึ ้ ้่ และหลังการอพยพสองรอบ หลังตอบตัวเองได้แล้ว ของบางส่วนก็ตกหล่นหลงลืมไประหว่างการย้าย ใช้เวลาอีกนิดเดียวก็หลับไปเลยภายในไม่กลมหายใจ ่ี ทําให้รวาพอเหลืออยูแค่น้ีกอยูได้อย่างไม่เดือดร้อน ู้ ่ ่ ็ ่ แอบยิมให้กบวิทยุชุมชนกระจายเสียงของหมูบาน ้ ั ่ ้ ตรวจสอบดูเครื่องใช้สวนตัว ่ ่ ่ พบว่าการย้ายไปมาของเราของทีใช้สวนตัวเริมลดปริมาณลง ทีเปิดดังลันตอนเช้าตรู่ ่ ่ ่ ก่อนลุกขึนมาฝึกโยคะในช่วงเช้าทีสดชื่น ้ ่ จนค้นพบว่าเท่าทีจาเป็ นคืออะไร ่ํ ั่ ริมฝงนํ้าเพชรบุรอกครัง... ีี ้ นํ้าเน่ ากําลังเน้ นยําอปริ คระหะ ้ คือการไม่ครอบครองวัตถุเกิ นความจําเป็ นอีกครัง ้ ....................................................................................................... 1112 (1) 6 ด้วยคิดถึงครู ความสุขโดยทีใช้ความสุขของตนเองเป็ นเครืองมือ เกิดสว่าง ่ ่ พลงสมาธเิ กิดจากการปฏิบติ ลงมือทํา เห็นผลทัน ในใจ เข้าใจ รูแจ้ง โล่ง โปร่ง เบา ขอบคุณครูทสอนให้เป็ นผูรู้ ั ั ้ ่ี ้ ตา จักความสุข ความสุขมีอานาจในตัวมันเอง มันขยายด้วยตัว ํ วันนี้มโอกาสสอนโยคะสมาธิ ทีศนย์พกพิงผูประสบ มนเอง มนคบแคบไมได้ มนกวางใหญ่ไพศาล มนมพลง เรม ี ่ ู ั ้ ั ั ั ่ ั ้ ั ี ั ่ิ ภัยทีเกษตรฯบางพระ มีความสุขตังแต่เริม มีความสุขขณะ เห็นหนทางสว่างของชีวต รูวาจะเดินให้ถงเป้าหมายอยางไร ่ ้ ่ ิ ้่ ึ ่ สอน และมีความสุขหลังทําเสร็จ ได้ขอคิด เรียนรูใหม่ จิต ชีวตควรเดินอย่างไร ขอบคุณครูอกครังไม่เคยลืม ้ ้ ิ ี ้ อาสาคือหนทางความสุขทีแท้จริง คือการช่วยผูอ่น ให้ม ี ่ ้ื ครูจบ... ศรราชา ๊ิ ี ................................................................. โดย กวีพทธ์ ั เดียวนะ) สักเท่าไร พลังของพล็อต สํานวน ลีลา ไม่มอะไร ี แปลกใหม่โดนใจเมือเทียบกับงานระดับมาสเตอร์พซยุคแรกๆ ่ ี ้ บ้านก้านมะยม อย่าง ชีค อํานาจ หรือ ลอดลายมังกร ประกอบกับแนวการ อ่าน และความสนใจทีเปลียนไปเป็ นเชิงการเดินทางสูภายใน ่ ่ ่ โดยประภสสร เสวกุล มากขึนด้วย ั ิ ้ พมพท่ี ิ ์ แล้วอะไรทีทาให้ผมสนใจหนังสือขนาด 280 หน้า ่ ํ เลมน้ี ก็คงเป็ นเพราะหลังจากพลิกๆ อ่านคร่าวๆ อีกอารมณ์ ่ ถวิลหาอดีตเมือครังยังเป็ นเด็กนักเรียนบ้านนอกคนหนึ่งทีผุด ่ ้ ่ บ้านก้านมะยม กับอารมณ์ Nostalgia ้ ทันทีทสายตากวาดไปถึงตัวอักษรตัวสุดท้าย ของ พร่างขึนมาพร้อมกัน ่ี บ้านก้านมะยม เป็ นชื่อโรงเรียนเล็กๆเพียงแห่ง นวนิยายเรือง บ้านก้านมะยม บางสงบางอารมณ์แบบท่ี เรยก ่ ่ิ ี ่ กันว่า Nostalgia หรือถวิลหาอดีตยังทุมอยูในใจจนกลัน ไม่ เดียว ในตําบลท่าตลาด ตําบลเล็กๆ ทีอาจเล็กมากจนไม่ ้ ่ ้ ่ ไหว “เมือกด like แล้วต้อง share” เกบกลนตกผลก ปรากฏจริงบนแผนทีประเทศไทย ่ ็ ั่ ึ ภาพเดกๆ วิงหาทีซ่อนคุณหมอทีเข้ามาฉีดวัคซีนใน ็ ่ ่ ่ ความรูสกทีเกิดขึนออกมาดังๆ ้ ึ ่ ้ ่ ่ ผมซอหนงสอเร่องบ้านก้านมะยม จากร้านหนังสือ โรงเรียน เกียงกันเป็ นคนสุดท้ายของแถวทีจะโดนฉีดยา และ ้ื ั ื ื ่ ในสนามบินสุวรรณภูม ิ ขณะกําลังฆ่าเวลารอขึนเครืองบินไป อีกหลายๆตอนในเรืองนี้ สะท้อนภาพเก่าๆ ให้แจ่มชัดใน ้ ่ ความทรงจําทีอวลไปด้วยอารมณ์การอ่านแบบ feel good ่ ทํางาน ้ ่ สิงแรกทีสะดุดตา ไม่ใช่ช่อเรืองหรือแบบปกหรอก แฝงข้อคิดให้แอบยิมมุมปาก พร้อมนํ้าตาคลอๆ เรียกว่า อิม ่ ่ ื ่ กาลงพอดี ประมาณหนังเรืองแฟนฉัน ผสมกับ ครูไหวใจร้าย ํ ั ่ ครับ แต่เป็ นชื่อผูแต่ง ประภัสสร เสวิกุล ต่างหาก ้ เรืองราวของครูทเี่ สียสละเพื่อชุมชน ่ อย่างครู ประภัสสร เสวิกุล เป็ นนักเขียนในดวงใจของผม ิ ่ ่ ่ ตังแต่เริมอ่านวรรณกรรม สมัยทีตวเองยังอยูในยุคกระโปรง สายสร้อย แม่พมพ์ดอกไม้เหล็กทีสร้างคนรุนต่อรุนเพียงลําพัง ้ ่ ่ ั ่ ด้วยการใช้เพียงจิตวิญญาณความเป็ นครู และก้านมะยมที่ บานขาสันเมือยีสบกว่าปีก่อน ้ ่ ่ ิ ู ่ ผมเป็ นแฟนพันธุแท้ทงนวนิยาย และเรืองสันของ คอยหวด กํากับไม่ให้ลกศิษย์เดินผิดออกนอกลูนอกทางจน ์ ั้ ่ ้ ่ ้ ่ ประภัสสร เสวิกุล ตังแต่เล่มแรก และยังจําได้ดถงวันทีหอบ เป็ นทีมาของชื่อโรงเรียนนัน อาจไม่ใช่เรืองใหม่ ้ ี ึ ่ แต่หลายๆ เหตุการณ์ในเรืองบ้านก้านมะยมกลับ ่ เอาหนังสือทังหมดทีมยสบกว่าเล่ม แบกขึนรถเมล์ไปให้คุณ ้ ่ ี ่ี ิ ้ ้ ้ ึ ่ ประภัสสรเซ็น ในงานสัปดาหหนงสอแหงชาติ เมอครงทยงจด กระทุงตะกอนของความรูสกและจิตสํานึกบางอย่างทีเราอาจ ์ ั ื ่ ่ ื ั ้ ่ี ั ั หลงลืมไปให้ปรากฏชัดขึนมา ้ ทีคุรสภา เก๋าจริงอะไรจริง ่ ุ ไม้บรรทัดทีครูสายสร้อยให้นกเรียนคาบ เวลาถูกลง ่ ั แต่ตองยอมรับว่า หลายปีทผานมาความเป็ นสาวก ้ ่ี ่ ่ ประภัสสรของผมออกอาการจางๆ ไปบ้าง ผมรูสกว่าผลงาน โทษ ทําให้ผมอดคิดไม่ได้วา เราอาจใช้ไม้บรรทัดเป็นฐาน ้ ึ ในช่วงหลังๆของเขา ไม่เข้าตาซ้ายกรรมการ (ตาของผมคน ตัดสินคุณค่าการศึกษาคนละอันกัน 1112 (1) 7 ผูบริหารการศึกษายุคดิจตอล อาจมีความคิดว่าการ ้ ิ สภาพแหงความเป็ นจริง เราจะทําอย่างไร ให้ ู่ ่ เรียนรูของเด็กไทยจะดีขนถ้าได้รบแจกแท็บเบล็ตคนละเครือง สัญลักษณ์ทสะท้อนให้เห็นถึงพลังของจิตวิญญาณชุมชน ภาพ ้ ้ึ ั ่ ่ี ทังทีความเป็ นจริง ชอล์กและกระดานดําแบบทีผมและเด็ก ความเป็ นนํ้าหนึ่งใจเดียวของพลังจิตอาสา ทีรวมด้วยช่วยกัน ้ ่ ่ ่่ ่ โรงเรียนบ้านก้านมะยมเคยเรียนก็อาจสร้างคนได้ไม่ต่างกัน โดยไม่แบ่งเขาแบ่งเรา แบ่งฝายแบ่งสี ไม่ได้จากัดให้เห็นแค่ ํ ้ บางครังบรรจุภณฑ์ทหอหุมไว้ อาจไม่สาคัญเท่ากับ ในยามวิกฤติเท่านัน ้ ั ่ี ่ ้ ํ แก่นแกนข้างใน และจิตวิญญาณของผูทาหน้าทีถ่ายทอด ้ ํ ่ “ปาเจราจริยา โหนติ คุณุตะรานุสาสกา..” หญา ้ การนิ่ งยอมจํานน โดยไม่พยายามยืนหยัดต่อสู้ ่ ิ เพื่อสิ่ งที่ถกต้อง ู อาจเท่ากับการสนับสนุนผูทาผิด แพรก ดอกมะเขือ ทีศษย์โรงเรียนบ้านก้านมะยมนํามาไหว้ ้ ํ ู้ ทางอ้อม คืออีก แง่งามเล็กๆทีคนในชุมชนท่าตลาดซึงต่าง ครูสายสร้อย ไม่เพียงทําให้ผอ่านหวนอดีตรําลึกถึงคุณครูท่ี ่ ่ เป็นลูกศิษย์ของครูสายสร้อย บอกกับเราผ่านการร่วมแรงร่วม เคยสร้างเราให้เป็ นเราทุกวันนี้ ยังอาจช่วยให้ใครหลายคนได้ ั ่ี ํ ั ํ ู่ ี ใจกันสูเ้ พือรักษา โรงเรียนบ้านก้านมะยม ให้รอดพ้นจาก กลบมาทบทวนบทบาทความเป็น ”ครู” ทกาลงดาเนินอยอก ่ ั้ ความเห็นแก่ตวของ คุณนายผูทรงอิทธิพลในหมูบาน ที่ ครง ั ้ ่ ้ ต้องการยึดทีดนของ โรงเรียนคืน ่ ิ ................................................................. โดย กองบรรณาธิการ เพราะหากชีวตเปรียบเหมือนเส้นด้ายสักเส้นหนึ่ง ทีมปลาย ิ ่ ี สองด้านคือ จุดเริมต้นและจุดสินสุด ซึงก็คอการเกิดและการ ่ ้ ่ ื ตาย เราจะทําอย่างไร ทีจะให้ชวงชีวตทีอยูระหว่างจุดทังสองนัน ่ ่ ิ ่ ่ ้ ้ ดาเนินไปได้อย่างมีความสุข ํ เป็ นความสุขจริงแท้... ทีมาจากการพอใจในสิงทีเรามี อย่างไม่ ่ ่ ่ ต้องวิงวนไขว่คว้า ่ เป็ นความสุขทีมาจากความสงบ.. ภายในตัวของเราเอง ่ ดังพุทธวจนะตอนหนึ่ งในหนังสือที่กล่าวว่า.. “ ถึงแม้เงินตราจะไหลมาดังห่าฝน ความอยากของคนก็หาอิม ่ ไม่ กามวิสยทังหลายมีความสุขจริงๆน้อย มากไปด้วยทุกข์ ” ั ้ ทีเสมือนเป็ นเครืองยืนยันให้เรารูวาการหาความสุขในชีวต ่ ่ ้่ ิ จากสิงภายนอกนันสุดท้ายเป็ นเช่นไร ่ ้ สู่ความตื่นรู้และอยู่อย่างผาสุก มรรคาแห่งชีวิต พระไพศาล วสาโล ิ อาทิตย์ยามเช้า เรือง ่ สมภพ บุตราช ภาพ อาจเคยมีหลายต่อหลายครังในชีวต.. ทีเมือเรารูสกอยากกิน ้ ิ ่ ่ ้ ึ อะไรสักอย่าง จนความรูสกอยากนันเป็ นแรงผลักให้ตอง ้ ึ ้ ้ พยายามดันด้นเพือไปให้ถง รับประทานมันอย่างเอร็ดอร่อย ้ ่ ึ อย่างน้อยก็ให้สมกับค่าเวลาและค่าเดินทางไป และเมืออิมจึง ่ ่ ได้แต่ราพึงในใจว่า.. ก็แค่น้ีเอง แล้วหลังจากนันก็เริมนึกถึง ํ ้ ่ เมนูต่อไปในสถานทีทไกลออกไปอีก ่ ่ี จะมีสกครังไหม.. ทีเ่ ราเบือกับความรูสกนี้ ั ้ ่ ้ ึ เบือกับการทีชวตต้องถูกขับเคลือนไปด้วยกิเลส ่ ่ีิ ่ มันบอกให้เราทําอย่างนัน มันบอกว่าเราอย่าทําอย่างนี้ ้ ซงเราเป็นไดเพยงผทาตามเสยงเพรยกเหลานน ? ึ่ ้ ี ู้ ํ ี ี ่ ั้ ... เนื้อหาของหนังสือเล่มนี้นําเสนอโดยแบ่งออกเป็ น 2 ส่วน ส่วนแรกเป็ นแง่มมต่างๆทีให้ขอคิดผ่านเรืองราวร่วมสมัย และ ุ ่ ้ ่ ส่วนทีสองเป็ นเรืองราวจากพระไตรปิฎก ทีให้แง่คดเพือเสริม ่ ่ ่ ิ ่ ... เนื้อหาในส่วนแรก “มรรคาแห่งชีวิต สู่ความตื่นรู้และอยู่อย่างผาสุก” โดย ซึงหากเป้าหมายของชีวตเราคือ ความตื่นรูและอยูอย่างผาสุก ่ ิ ้ ่ พระไพศาล วิสาโล และ อาทิตย์ยามเช้า เป็ นหนังสือทีช้ี ทังสองส่วนจากหนังสือเล่มนี้กเปรียบเสมือนโคมไฟอีกหนึ่ง ่ ้ ็ แนวทางแห่งการรูเท่าทันตัวเองจากเสียงเพรียกทีวานัน ด้วย ดวงทีสองนําสูเส้นทางนันได้เป็ นอย่างดี ้ ่่ ้ ่่ ่ ้ ่เป็น” การบอกเล่าเรืองราวของชีวตทีให้ขอคิดถึงการ “อยู ่ ิ ่ ้ 1112 (1) 8 เพราะแท้จริงแล้ว.. “ จะมัวร่าเริง สนุ กสนานกันทําไม ในเมือโลกกําลังลุกเป็ นไฟอยูเนืองนิตย์ ่ ่ …………………………………………………………………………………….. พระไตรปิฎก เล่มที่ 12 วิตกกสัณฐานสูตร ว่าด้วยทีตงแห่ง ั ่ ั้ วตก ิ เนื้ อความโดยย่อ วันหนึ่ง พระผูมพระภาคขณะประทับอยู่ ณ พระเช ้ ี ตวัน ตรัสกับภิกษุทงหลายว่า ภิกษุผขวนขวายในอธิจต ควร ั้ ู้ ิ มนสิการถึงนิมต 5 ประการ (ทีเหมาะสม) ตามเวลาอันสมควร ิ ่ (หมายถึงให้เลือกพิจารณานิมตทีเหมาะสมกับจิตใน ิ ่ สถานการณ์นนๆ) ั้ วิธีมนสิการนิมิต 5 ประการ ภิกษุควรมนสิการนิมต 5 ประการต่อไปนี้ คือ ิ ่ 1 เมือมนสิการนิมตใดอยู่ ถ้าวิตกฝายอกุศลอัน ่ ิ ประกอบด้วยฉันทะ (ราคะ) บ้าง โทสะบ้าง โมหะบ้าง เกิดขึน ้ ่ ่ ให้เปลียนไปมนสิการนิมตอ่นทเป็นฝายกุศล ก็จะละวิตกฝาย ่ ิ ื ่ี อกุศลได้ ทําให้จตตังมัน สงบ เป็ นอารมณ์เดียว เกิดสมาธิขน ิ ้ ่ ้ึ ได้ เหมอนชางไมหรือลูกมือช่างไม้ผชานาญใช้ล่มสลก ตอก ื ่ ้ ู้ ํ ิ ั โยก และถอนลิมใหญ่ออกจากเนื้อไม้ได้ ่ ่ ่ 2 ถ้าขณะมนสิการทีเป็ นฝายกุศลนันอยู่ วิตกฝาย ่ ้ อกุศลก็ยงเกิดขึนได้อก ให้พจารณาถึงโทษของวิตกเหล่านัน ั ้ ี ิ ้ ก็จะละวิตกเหล่านันได้ ทาใหจตตงมนสงบเป็นอารมณ์เดยว ้ ํ ้ ิ ั้ ั ่ ี เกิดสมาธิขนได้ เหมือนหนุ่มสาวผูแต่งตัวสวยงามรงเกยจซาก ้ึ ้ ั ี งู ฯลฯ ทีนํามาคล้องคอ ่ ่ 3 แม้เมือพิจารณาถึงโทษของวิตกฝายอกุศล ่ เหล่านันอยู่ ถ้าวิตกเหล่านันยังเกิดขึนได้อก ให้เลิกใส่ใจ เลิก ้ ้ ้ ี มนสิการถึงวิตกเหล่านัน ก็จะละวิตกเหล่านันได้ เหมือนคนตา ้ ้ ดไม่ตองการเห็นรูปใดๆ ทีผานเข้ามาโดยหลับตาหรือมองไป ี ้ ่ ่ ทางอ่นเสีย ื ่ 4 แม้เมือเลิกสนใจ เลิกมนสิการถึงวิตกฝายอกุศล ่ เหลานันแล้ว ถ้าวิตกเหล่านันยังเกิดขึนได้อก ให้มนสิการถึง ่ ้ ้ ้ ี ฐานหรือทีตงอันมันคงแห่งเหตุเกิดของวิตกเหล่านัน (วิตกก ่ ั้ ่ ้ ั สังขารสัณฐาน) ก็จะละวิตกเหล่านันได้ ทําให้จตตังมัน สงบ ้ ิ ้ ่ เรียนรู้ – เล็ก ๆ พวกเธอถูกความมืดมิดปิดบังอยูเช่นนี้ ่ ไยไม่แสวงหาแสงสว่างกันเล่า ” พุทธวจนะ ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็ นอารมณ์เดียว เกิดสมาธิขนได้ เหมอนเดนเรว ชะลอ ้ึ ื ิ ็ ความเร็ว เดินให้ชาลง หยุด ยน นัง นอน (เสยบาง) เพือละ ้ ื ่ ี ้ ่ อิรยาบถหยาบๆ เขาก็จะมีอรยาบถละเอียดขึนโดยลําดับ ิ ิิ ้ 5 แม้เมือมนสิการถึงฐานหรอทตงแหงเหตุเกดของ ่ ื ่ี ั ้ ่ ิ ่ วิตกฝายอกุศลเหล่านันอยู่ ถ้าวิตกเหล่านันยังเกิดขึนได้อก ้ ้ ้ ี ให้ใชฟนกดฟน ใช้ลนกดเพดานให้แน่น ใช้จตข่ม กดบีบคัน ้ ั ั ั ้ิ ิ ้ จิต ทําให้จตเร่าร้อน ก็จะละวิตกเหล่านันได้ ทําให้จตตังมัน ิ ้ ิ ้ ่ สงบ เป็ นอารมณ์เดียว เกิดสมาธิขนได้ เหมือนคนมีกาลังมาก ้ึ ํ จบคอคนมีกาลังน้อยข่ม กด บีบ คัน ั ํ ้ ผเชยวชาญวถแหงทางวตก ู้ ่ ี ิ ี ่ ิ ทรงสรุปว่า เมื่อภิกษุมนสิการนิมต 5 ประการ (ที่ ิ เหมาะสม) ตามเวลาอันควรดังกล่าวมาจนเกิดความชํานาญ ในวิถทางแห่งวิตก คือ ประสงค์จะมนสิการถึงวิตกใด ก็ ี มนสิการถึงวิตกนันได้ ไม่ประสงค์จะมนสิการถึงวิตกใด ก็ไม่ ้ มนสิการถึงวิตกนันได้ทนที โดยวิธน้ีกจะตัดตัณหาได้ คลาย ้ ั ี ็ เครืองผูกคือสังโยชน์ได้ ทําทีสดแห่งทุกข์ได้ เพราะละมานะ ่ ุ่ ได้โดยชอบ ทรงเรียกผูมนสิการนิมต 5 ประการ อย่างนี้วา ้ ิ ่ ผูเชียวชาญวิถแห่งวิตก ้ ่ ี เมือทรงแสดงจบ ภิกษุเหล่านันต่างมีใจยินดี ชื่นชม ่ ้ พุทธภาษิตนี้ คาวา ”มนสิ การ” ในพระสูตรนี้ หมายถึง การทําในใจ, ใส่ใจ, ํ ่ พิจารณา คาวา ”นิ มิต” ในพระสูตรนี้ ไม่ใช่ ภาพ-แสง-สี-เสยงใดๆ ท่ี ํ ่ ี อาจบังเกิดขึนในเวลาเจริญสมาธิภาวนา เช่น เห็นสวรรค์ แสง ้ ั ั สวาง ฯลฯ ดังทีเข้าใจกันในปจจุบน แต่ นิมต ได้แก่ การณะ ่ ่ ิ (คือเหตุ) เช่น นิมตอื่นทีควรมนสิการ ในกรณีทจตมีโทสะ คือ ิ ่ ่ี ิ การเจริญเมตตาภาวนา นิมตอื่นทีควรมนสิการ ในกรณีทจตมี ิ ่ ่ี ิ ฉันทะ (ราคะ) คือ การเจริญอสุภสัญญา และ ฯลฯ นิทาน 1 ถาม: โยคะลดความอ้วนได้ไหม 1112 (1) 9 โดย ล.เลง เสยงกระดงหยก (ไม่ใช่มงกรบิน) ้ ี ิ่ ั ตอบ: ปกติเจอคําถามแบบนี้ เราก็มกจะด่วนสรุป และหลงกล ั ตอบตามกรอบไปว่า ได้-ไม่ได้ ตอนแรกเล้งก็เป็นแบบนี้ แต่เมือตอนทีหนีน้ ําท่วม ่ ่ กรุงเทพไปศรีราชา จ.ชลบุรี ก็มโอกาสได้รจกกับเพือนใหม่คน ี ู้ ั ่ หนึง ขอเรียกว่าเพือน “เป็ดยกษ” ก็แล้วกันนะ เล้งเจอเป็ด ่ ่ ั ์ ยักษ์ตอนแวะไปเทียวเกาะสีชง แล้วเป็ดยักษ์กถามคําถามนี้ ่ ั ็ แต่แทนทีเ่ ราจะคุยกันเรืองจะทําโยคะท่าไหนถึงจะผอม (ซึง ่ ่ มันคงจะไม่คอยน่าเชือถือสักเท่าไร เพราะคนตอบไม่เคยมี ่ ่ ประสบการณ์ตรงในเรืองนี้เลย ตลอดชีวตนํ้าหนักเฉลียวิงไป ่ ิ ่ ่ วิงมาที ่ 45 กิโลกรัม) เรากลับคุยกัน “เรองกน” ซงเป็นเรอง ่ ื่ ิ ึ่ ื่ โปรดของเราทัง 2 คน ดงน้ี ้ ั เล้ง : ทําไมถึงอยากลดความอ้วนล่ะ เป็ดยกษ์ : เพือนทีทางานเค้าชอบมาเยาะเย้ยว่า “อ้วนอย่างนี้ ั ่ ่ํ แล้ว ยังจะชอบกินของหวานๆ อีก ดูฉนสิ ! กนยงไงกไมอวน” ั ิ ั ็ ่้ พูดแล้วก็มากินเย้ยกันให้เจ็บใจอีก เล้ง: งันก็อย่ากินของหวานเยอะๆ สิ ้ เป็ดยกษ์ : ก็ชอบกินนี ่ ไม่กนก็หวนี ่ (เป็ดไมงบเหยอ 1) ั ิ ิ ่ั ื่ เล้ง: งันก็อย่ากินให้เค้าเห็นสิ ้ เป็ดยกษ์: เออ! จรงดวย ั ิ ้ (เป็ ดงบเหยอ 1) ั ื่ เล้ง: กินข้าวเย็นกีโ่ มง ไม่กนอาหารดึกๆ ได้ไหม ิ เป็ดยกษ์ : เลิกงานแล้วก็กนข้าวเย็น 2 ทุม ไม่กนรอบดึกก็ ั ิ ่ ิ ทนไม่ไหว มันหิว (เป็ดไมงบเหยอ 2) ่ั ื่ เล้ง: งันลองเคี้ยว 30 ครงไหม มเี พอนเคาลองแลวลดได้ 7 ้ ั้ ื่ ้ ้ กิโล (กรัม) ใน 3 เดือน เป็ดยกษ์ : อืมม ! จริงด้วย ปกติกกนข้าวเร็วมาก งันจะลอง ั ็ ิ ้ เคี้ยวช้าๆ ดูนะ (เป็ดงบเหยอ 2) ั ื่ เล้ง: เคี้ยวช้าๆ อาหารจะได้แตกตัวเป็นนํ้าตาลตังแต่อยู่ ้ ในปาก ...เซล (cell) จะได้อมนํ้าตาลไวๆ ไม่ตองรอนาน ถ้ารอ ิ่ ้ แต่ให้ยอยในกระเพาะในลําไส้ ต้องรออีกนาน ช่วงทีรออิมนีก็ ่ ่ ่ ่ กินมากเกินไปอีกแล้ว เคี้ยวนานๆ ก็จะกินอาหารน้อยลงนะ เล้งเรียนรู้ 1. เลงโยนเหยอไป 4 ครง เป็ดกนเหยอ 2 ไม่กน 2 ้ ื่ ั้ ิ ื่ ิ คําตอบของเราอาจไม่ใช่คาตอบของเป็ด ํ 2. เป็ดตอง “ยินยอม” กนเอง ถาเรา “ยัดเยียด” เป็ดก็ ้ ิ ้ คงไม่กน เป็ดไม่ใช่ไก่ในเล้า หรือ หมูในอวย ิ นิทาน 2 อีกอาทิ ตย์ต่อมา เล้งกลับจากศรีราชา เจอฝางผิง (หลานสาวอายุ 12 ขวบ) ขอให้ชวยการท่องศัพท์ ่ ภาษาอังกฤษ วิญญาณครูสอนภาษาอังกฤษก็เข้าสิง อยากให้ ฝางผิงท่องศัพท์แบบทีเ่ ราคิดว่าดี ถ้าอธิบายก็คล้ายๆ แบบนี้ นะ แบบผิ ง: ซี เอ ที แคท แมว (อ่านตามตัวอักษรทีเห็น) ่ 1112 (1) 10 แบบเล้ง: เคอะ แอ๊ะ เทอะ แคท = แมว (สะกดตามเสียงอ่าน แบบ กอ อะ กะ กอ อา กา) ผิงก็ทาหน้ายูย่ี เพราะมันดึกแล้ว เกอบ 4 ทุม ง่วง ํ ่ ื ่ ด้วย แล้วอี๊เล้งยังมาเซ้าซีให้ทาอะไรทีไม่คุนเคยไม่อยากทํา ้ ํ ่ ้ อก ทองแบบผงกดอยแลว อเลงกวาวธของเลงดกวา ทอง ี ่ ิ ็ ี ู่ ้ ๊ ี ้ ็ ่ ิ ี ้ ี ่ ่ แบบผง มนทองแบบนกแกวนกขนทอง จรงๆ เลงพดแรงกวา ิ ั ่ ้ ุ ิ ้ ู ่ นันคือ ท่องแบบ ควาย ควาย เพราะมันเปลืองแรงเปลือง ้ หน่วยความจําในสมอง เจอศัพท์ใหม่ 100 คา กตองทอง 100 ํ ็ ้ ่ ครัง แถมพอเจอคําศัพท์ใหม่กอ่านไม่ออกอีก เพราะสะกดไม่ ้ ็ เป็น อธบายยงไงผิงก็ไม่ยอมทําตาม แล้วเล้งก็นึกถึงเพือน ิ ั ่ เป็ ดยักษ์ได้วา กับคนอื่นทีไม่ใช่ญาติ เราก็ไม่ได้บงคับ ไม่ได้ ่ ่ ั ยัดเยียดของดีของเราให้เค้านี่นา แล้วนี่เราทําอะไรกับฝางผิง ของเราละน่ี เลงเลยเปลยนวธใหม่ ใหผงทองศพทแบบทผงชอบ ้ ่ี ิ ี ้ ิ ่ ั ์ ่ี ิ ไปหนึ่งรอบ แล้วพอรอบทีสอง ค่อยมาทําแบบทีเล้งชอบ ่ ่ ่ สรปวา สงครามทองศพทกจบลงแบบ win-win ทงสองฝาย ุ ่ ่ ั ์ ็ ั้ ไปนอนได้ตอน 4 ทุมกว่าๆ แล้วตอนเย็นของอีกวัน ผิงก็มา ่ ั เล่าให้ฟงว่า พอถึงเวลา Dictation – สอบเขียนภาษาอังกฤษ ตามคําบอก ผิงก็ใช้วธเี ดิมของผิง ไม่ได้ใช้วธของอีเล้ง ก็ยง ิ ิี ๊ ั เขียนถูกเลย เล้งก็ไม่ได้โกรธหรือผิดหวังอะไร ก็แล้วแต่เค้า เมือผิงโตขึนได้เรียน Phonetics วธออกเสยงของฝรง่ั – ผิงก็ ่ ้ ิี ี เข้าใจเอง เล้งเรียนรู้ 1. กับคนไกลตัว เรายินยอมให้เค้ามีสทธิ ์เลือก ิ กับคนใกล้ตว เรามักจะยัดเยียด เนาะ ั เมือไรเราเลิกบังคับให้เค้าทําตามเรา สันติสขก็จะ ่ ุ เกิดขึนในบ้าน ้ แค่ “หวังดี” อาจไมดเสมอไป ถ้าไม่มกุศโลบายทีดี ่ ี ี ่ เวลาเราสอนโยคะให้คนในบ้าน บางทีทไม่สาเร็จ ่ี ํ อาจเป็ นเพราะ เราไปกดดันหรือเซ้าซีเค้ามากเกินไป ไม่คอย ้ ่ ยอมๆ หยวนๆ 2. เรามักจะคิดว่าเรารูมากกว่า ก็เลย“อยาก”สอนเค้า ้ เราไม่คอยได้ถามเค้า ว่าเค้า “ อยาก” เรียน รึเปล่า ่ ถ้าเราสอน สบายๆ ใช้แรงแต่น้อย และมีสติ เรา อาจจะไม่ตองเหนื่อยใจ มากนัก ้ นิทาน 3 นํ้าท่วม สําหรับคนที่นํ้าท่วมบ้านไปแล้ว คราวหน้าคุณจะ กลายเป็ นผูชานาญเรืองนํ้าท่วมมากขึน สําหรับคนทีน้ํายังไม่ ้ ํ ่ ้ ่ เคยท่วมบ้าน คราวหน้าเราก็ไม่รวาจะโชคดีอกรึเปล่า แต่ถา ู้ ่ ี ้ หากเราช่วยกันคนละไม้คนละมือ ประเทศไทยในปีหน้าน่าจะ ดีกว่านี้ ถ้าเรา ่ 1. ปลูกต้นไม้ ปลูกปา – รากของต้นไม้จะช่วยชะลอ ั่ นํ้าจากภูเขา ป้องกันการกัดเซาะชายฝงทะเล ความเย็นจาก ต้นไม้จะช่วยลดโลกร้อน 2. ลดโลกร้อน ฝนจะให้ตกแต่พอดี นํ้าทะเลไม่หนุน สงเกนไป เราอาจ Recycle ของทียงพอใช้ได้ เอามาใช้ซ้า ู ิ ่ ั ํ เชน ถุงพลาสติก แก้วนํ้าพลาสติก และถ้าจะให้ดี เอาปิ่นโต ่ กล่องข้าว แก้วนํ้าของเราไปใส่ของทีจะซิอเลยก็ดนะ ลดขยะ ่ ้ ี บรรจุภณฑ์ให้เหลือ 0 % (ศูนย์เปอร์เซ็นต์) ไปเลย ั อันของทีเราซือนี้ ส่วนมากมันก็ผลิตมาจากโรงงาน ่ ้ กว่าจะผ่านกระบวนการผลิตเชิงอุตสาหกรรม มาจนถึงมือเรา ต้องใช้พลังงาน ก่อมลพิษ ก่อขยะเพิมให้โลกใบนี้รบภาระไป ่ ั ตังเท่าไร อากาศและสิงแวดล้อมในโลกแปรปรวน ทังฝนตก สึ ้ ่ ้ นามิ หิมะขัวโลกละลาย และทีคนไทยวันนี้รจกดี –นํ้าท่วม ! ้ ่ ู้ ั ถ้าเราแยกแยะกําจัดขยะ สร้างขยะให้น้อยทีสด จะ ุ่ ่ ได้ไม่มาอุดท่อระบายนํ้า ไม่มาลอยตุ๊บปองๆ ตอนนํ้าท่วมให้ รําคาญใจ 3. ช่วยกันเชียร์รฐบาลให้ขดลอกคลองเก่า ขุดคลอง ั ุ ลัดตัดตรงเตรียมรับนํ้าท่วมปี หน้าอันใหม่ ขุดสันดอนปาก แม่น้ํา หาเครืองสูบนํ้าทีใช้ได้จริง (ไม่ใช่มแต่สายสูบแต่ไม่ม ี ่ ่ ี เครองสบ เหมอนกบกลองวงจรปิดทสแยกจราจร ทีมแต่กล่อง ่ื ู ื ั ้ ่ี ่ี ่ ี เปล่า) และสุดท้ายนี้ ก็ได้แต่หวังว่าสิงทีเราเตรียมไว้ ่ ่ ต้อนรับนํ้าท่วมปีหน้าจะใช้ได้ดี หรือไม่ตองใช้กดี ้ ็ จบแล้วจ้า ............................................................................. โดย วีระพงษ์ ไกรวิทย์ และจิรวรรณ ตังจิตเมธี แปลและเรยบเรยง ้ ี ี ขจัดกิเลสหรือการปรุงแต่งของจิตทีสร้างความทุกข์หรือ ่ เกลศะ กรรมะ สัมสการะ และกรรมาศยะ ั ่ ีิ กิเลสต่างๆ ในสภาวะทีละเอียดนันจะถูกขจัดออกไป ปญหาต่อการทํางานอันราบรืน ในชวต ประจําวันของเราได้ ่ ้ ี ็ ื ด้วยกระบวนการของวิวฒนาการย้อนกลับของตรีคุณะ หรอ วิธน้ีกคอ ธยานะ คําว่า ธยานะ ไม่ได้เป็ นกิจกรรมการ ั ื ่ ่ ของวิวฒนาการย้อนกลับของประกฤติไปถึงจุดเริมต้น ั ่ ซึง ใคร่ครวญภายใน หรือการทําสมาธิบาง อยางๆ ทีเข้าใจกัน ่ ่ี ู ่ กระบวนการดังกล่าวนี้ เป็นสงเดยวกนกบการเขาถงสภาวะ แต่ทถกแล้วปตัญชลีนิยามคํานี้ไว้ในประโยค ๓:๒ วา เป็น ่ิ ี ั ั ้ ึ ่ ไกวัลยะหรือเป้าหมายสุดท้ายของอัษฏางคโยคะ (โดยการฝึก สภาวะของปรัตไยกตานตา นันคือ เป็ นสภาวะหนึ่งของ ประสบการณ์ทางจิต ซึงไม่แปรเปลียนเลยแม้แต่น้อยตลอด ่ ่ มรรคทัง ๘ ของโยคะนันเอง) นี่คอความย่อของตอนทีแล้ว ้ ่ ื ่ ่ ู้ ่ ่ ในประโยคถัดมาของโยคสูตรกล่าวไว้วา “ธยานะ- ระยะเวลาทีผฝึกอยูในธยานะ เมือเข้าถึงธยานะด้วยความ ่ ่ ้ เหยาสตัท-วฤตตยะห” ๒.๑๑ แปลวา กเลสทงหลายในจต เชียวชาญอย่างน่าพอใจเช่นนันแล้ว กิเลสจะค่อยๆ ลดลงและ ์ ่ ิ ั้ ิ อาจไม่มผลกระทบ ี การปรุงแต่งของจิตไม่อาจสร้างการ สามารถถูกขจัดโดยธยานะ ั ิ ดังทีเคยกล่าวแล้วว่า กิเลสทังหลายนันไม่สามารถ รบกวนหรือปญหาใดๆ ต่อการดําเนินชีวตทางโลกของเรา ่ ้ ้ ตามทีได้กล่าวแล้วในประโยค ๑:๕ คาวา อกลษฏะ ่ ํ ่ ิ ถูกขจัดออกไปได้หมด ตราบเท่าทีเรายังมีชวตอยูในโลก ่ ีิ ่ ้ ํ ยิงกว่านัน กิเลสในระดบขันทีละเอียดแล้วจะไม่รบกวนหรือก่อ ไม่ได้หมายถึงการขจัดกิเลสอย่างสินเชิง แต่คาว่า กลิษฏะ ่ ้ ั ้ ่ ั ่ ปญหามากนัก ความจริงอย่างทีเคยอธิบายไปแล้วว่ากิเลส และอกลิษฏะ เป็ นการแสดงถึงความเกียวข้องของกิเลสใน ่ ่ ิ ิ ี ี ่ ุ ่ ิ อาจเป็ นสิงจําเป็ นต่อการดําเนินชีวตประจําวัน การปรุงแตงของจตในเชงเปรยบเทยบวา การปรงแตงของจต ่ ิ เหลาน้ี ่ ่ ตามปกติดวยซํ้า กิ เลสจะกลายเป็ นสิ่ งรบกวนหรือเป็ น อย่างหนึ่ง เกียวข้องกับกิเลสมากหรือน้อยกว่าการปรุงแต่ง ้ ้ ปัญหาขึนมา ก็ต่อเมื่อมันปรากฏตัวในรูปของการปรุง ของจิตอย่างอื่นๆ ในแง่น้ีดวยกระบวนการของธยานะ กิเลสที่ ้ ่ แต่งของจิ ตจนทําให้เกิ ดความทุกข์ เราสามารถลดกิ เลส เกียวข้องกับการปรุงแต่งของจิตจะค่อยๆ ลดน้อยลงๆ และ ั ุ่ ลงได้ อย่างน้ อยที่สดก็ทาให้มนอยู่ในระดับที่อ่อนกําลัง หมดไปในทีสด กล่าวคือ มันจะไม่สร้างปญหาต่อการ ุ ํ ั ํ ีิ ็ ้ ั จนไม่สร้างปัญหามากนักในชีวิตประจําวันของเรา การ ดารงชวตของเราจนเหนไดชด ปตัญชลีกล่าวไว้ในประโยคถัดไปวา “เกลศมละห์ ่ ู ุ ฝึ กกริ ยาโยคะ 1เป็ นวิ ธีที่ดีที่สดที่จะลดกําลังของกิ เลสลง ์ ได้ แต่มอกวิธหนึ่งในการลดกิเลสให้น้อยลง และพูดได้วาอาจ กรรมาศโย ทฤษฏาทฤษฏะ-ชันมะ-เวทนียะห” ๒:๑๒ ีี ี ่ หมายถึง กิเลสคือสาเหตุขนรากฐานของ ั้ กรรมาศยะ (Karmasaya หรือกรรมาศัย) และผลของมันย่อมปรากฏได้ใน 1 ั ั ั ั กริ ยาโยคะในที่น้ ีคือ การฝึ กนิยมะ ๓ ข้อ ได้แก่ ตปั ส สวาธยายะ และอิศวร ชีวตนี้ ซึงมีทงทีรบผลในปจจุบนและไม่ได้รบผลในปจจุบน ิ ่ ั้ ่ ั ั 0 ประณิ ธานะ (ผแปล) ู้ 1112 (1) 11 ตามความเห็นของอรรถกถาจารย์ ของหนังสือเล่มนี้ แต่ละหรือทุกๆ ประโยคในปตัญชลีโยคสูตรมีความเกียวข้อง ่ สัมพันธ์กบการปฏิบตโยคะ กระนันก็ตามบางประโยคเมือ ั ั ิ ้ ่ เปรยบเทยบแลว ี ี ้ มความเป็ นปรัชญาและทฤษฎีมากกว่า ี ประโยคอื่นๆ ไม่ตองสงสัยเลยว่าแม้แต่ประโยคทางปรัชญา ้ เหล่านันก็ยงนําเสนอความจริงหรือหลักปฏิบตบางอย่าง ซึงมี ้ ั ั ิ ่ สาระสําคัญเกียวโยงกับการปฏิบติ ่ ั เพราะเหตุวาหากขาด ่ ความเข้าใจในหลักการปฏิบตเหล่านันแล้ว การปฏิบตอาจถูก ั ิ ้ ั ิ บิดเบือนได้ ดังนันประโยค ๒:๑๒ - ๒:๒๗ คือความจริงทาง ้ ปรัชญาขันพืนฐานบางอย่างทีสาคัญ ซึงควรจะทําความเข้าใจ ้ ้ ่ ํ ่ ให้ถกต้อง เพื่อทีจะทําให้การฝึกปฏิบตโยคะของปตัญชลีเกิด ู ่ ั ิ ความสัมฤทธิ ์ผล บ่อยครังทีเดียว ้ ทีมกลุมคนซึงนับถือและชอบ ่ ี ่ ่ ปรัชญาเวทานตะเป็ นอย่างมากโดยเฉพาะอไทวตะเวทานตะ 2 ได้อางว่า โยคสูตรของปตัญชลีวางอยูบนรากฐานทางปรัชญา ้ ่ เวทานตะและพวกเขาพยายามทีจะอธิบายกระบวนการและสิง ่ ่ ต่างๆ ในโยคสูตรโดยอิงกับมุมมองทางปรัชญานี้ แต่เรารูสก ้ ึ วาปตญชลไมไดผกตวเองกับแนวคิดของสํานักปรัชญาใดเป็ น ่ ั ี ่ ้ ู ั การเฉพาะอย่างแน่นหนามาก ดูเหมือนท่านจะเปิดกว้างมาก เสียจนกระทังแนวคิดของท่าน มีความสอดคล้องกับสํานัก ่ ปรัชญาต่างๆ ซึงไม่เฉพาะแนวปรัชญาฮินดูเท่านันแต่ยง ่ ้ ั รวมถึงแนวคิดทีต่างออกไปอย่างสินเชิงด้วย กล่าวคือมีความ ่ ้ ง่ายทีจะปรับให้เข้ากันระหว่างแนวคิดอื่น กับโยคสูตรของ ่ ปตัญชลีนนเอง อย่างไรก็ตามนักวิชาการส่วนใหญ่มความเห็น ั่ ี ว่าโยคสูตรของปตัญชลี มีความเกียวข้องกับปรัชญาสางขยะ ่ มากกว่า และรับเอาแนวคิดของปรัชญาสางขยะมาใช้เป็ น พืนฐานโดยทัวไปด้วย จนถึงตอนนี้ปรัชญาโยคะซึงหมายถึง ้ ่ ่ ปตัญชลีโยคสูตรนันได้รบการกล่าวอ้างว่าเป็ นเสศวรสางขยะ 3 ้ ั บ่อยมาก เรารูสกว่ามุมมองแบบนี้น่าจะถูกต้อง บางครัง ้ ึ ้ อาจจะมีคาถามว่า แนวคิดปรัชญาสางขยะได้รบการอธิบาย ํ ั อย่างชัดเจนทีสวนใดในโยคสูตรของปตัญชลี? และเราก็รสก ่่ ู้ ึ ว่าประโยค ๒:๑๒ - ๒:๒๗ นี้มความเกียวพันกับปรัชญาสาง ี ่ ขยะมากกว่าประโยคอื่นๆ การแปลโยคสูตรประโยคนี้ จึงบอกเราว่ากิเลสทําให้ เกิดกรรมาศยะ กล่าวคือ กรรมาศยะเป็ นทีเก็บสะสมกรรมที่ ่ 1 2 กระทํามาในอดีตซึงถูกเก็บในรูปของสัมสการะ สัมสการะเป็ น ่ ั ั ่ ผลของกรรมทังอดีตและปจจุบนทีหลงเหลืออยู่ 4 ผลของกรรม ้ ั ั ั ั ทังในอดีตและปจจุบน ย่อมได้รบผลในปจจุบนและในอนาคต ้ ั นี้คอสัจธรรม หรือความจริงอันสําคัญของทฤษฎีกฎแห่งกรรม ื (กรรม-สิทธานตะ) ซึงไม่ได้มเี ฉพาะในปรัชญาสางขยะเท่านัน ่ ้ แต่ปรัชญาอินเดียทังหลายต่างก็ยอมรับความจริงอันนี้ ้ เกลศมูละห์ และกรรมาศยะห์ ทังสองคํานี้วางไว้ ้ ด้วยกันในฐานะเป็ นประธานของประโยค (ตามไวยากรณ์ สันสกฤต) ส่วนแรกของประโยคสามารถแปลได้วา กรรมาศ ่ ยะเป็ นสาเหตุพนฐานของเกลศะ ส่วนทีเหลือของประโยคก็ ้ื ่ แปลตามความหมายของเนื้อหาทีกล่าวในย่อหน้าทีแล้ว การ ่ ่ แปลเช่นนี้เป็ นสิงทีตรงประเด็น เพราะเกลศะนันทํางานไม่มท่ี ่ ่ ้ ี สินสุด และเนื่องจากความเกียวข้องกันของเกลศะและกรร ้ ่ มาศยะ กรรมทังหลายจึงถูกเก็บไว้ในรูปของสัมสการะในกรร ้ มาศยะ คําถามพืนฐานทีวา “ทําไมกรรมครังแรกในชีวตของ ้ ่่ ้ ิ คนเราถึงทิงร่องรอยไว้เป็ นสัมสการะได้ กล่าวในอีกแง่หนึ่ง ้ กระบวนการสร้างสัมสการะ และการสะสมมันในกรรมาศยะ เกิดขึนได้อย่างไร? และเพราะเหตุใด?” ดูเหมือนว่าโยคสูตร ้ ประโยคนี้จะให้คาตอบทีชดเจนไว้แล้ว ํ ่ ั คําถามพืนฐานดัง ้ กล่าวนี้จริงๆ แล้วยังคงปราศจากคําตอบและคําอธิบายไปชัว ่ กาลนาน เช่นเดียวกับคําถามโลกแตกทีวา “ไก่เกิดก่อนไข่ ่่ หรือไข่เกิดก่อนไก่?” 3 เอกสารอ้างอิ ง : ๑) Karambelkar, P. V. (1986). PATANJALA YOGA SUTRAS Sanskrta Sutras with Transliteration, Translation & Commentary. Lonavla : Kaivalyadhama, p.193 -197. ๒) ฟื้น ดอกบัว (๒๕๔๕). ปวงปรัชญาอินเดีย. พิมพ์ครังที่ ๑. ้ กรงเทพฯ : ศยาม. ุ ๓) สนทร ณ รงษี (๒๕๓๐). ปรัชญาอินเดีย : ประวัตและลัทธ.ิ ุ ั ิ พิมพ์ครังที่ ๑. กรงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ้ ุ 4 2 3 ่ อไทวตะเวทานตะ คือ ปรัชญาท่ีเช่ือวาส่ิ งจริงแทสูงสุดมีเพยงสิ่งเดียวคือพร ้ ี หมัน อไทวตะ แปลว่า ไม่มีสอง ไม่เป็ นสอง (สุ นทร, น. ๒๙๐) เสศวรสางขยะ คือ ปรัชญาโยคะท่ียอมรับทฤษฎีแนวคิดของสางขยะแต่ยง ั นับถือพระอิศวร(พระศิวะ)เป็ นพระเจ้าสู งสุ ด จึงได้ชื่อว่าเสศวรสางขยะ หรื อ สางขยเทวนิยม (ฟื้ น, น. ๑๙๓) ความสัมพันธ์ระหว่าง เกลศะ(กิเลส) กรรม กรรมาศยะ(กรรมาศัย) และสม ั ํ สการะ(สงขาร) อธิบายได้ดงนี้ เนื่องจากมนุษย์มีกิเลสติดตัวมาตั้งแต่กาเนิด ั ั (เพราะจิตวิญญาณยังมีกิเลสจึงต้องการเกิด) กิเลสเป็นตวผลกดนใหกระทา ั ั ั ้ ํ กรรมต่างๆ กรรมที่ทาแล้วจะสะสมลงในจิตท่ีแหล่งสะสมกรรมเรี ยกว่ากรร ํ ่ มาศัย โดยสะสมอยูในรู ปของสังขาร สังขารเหล่านี้จะปรากฏตัวออกมาเมื่อมี สิ่ งเร้ามากระตุนหรื อเมื่อเกิดผัสสะทางทวารทั้ง ๖ (คือขณะท่ีรับรู้รูป เสียง ้ กลิ่น รส สัมผัส นึกคิด) โดยทัวไปแล้วเมื่อสังขารแสดงตัวออกมาเราก็จะสร้าง ่ กรรมใดกรรมหนึ่งเพิ่มขึ้นอีก (ผแปล) ู้ 1112 (1) 12