หน้าแรก
หน้าแรก
เกี่ยวกับเรา
คอร์สโยคะ
บทความ
กระดานสนทนา
เพื่อนบ้านโยคะ
ผลิตภัณฑ์ของสถาบัน
ติดต่อเรา
จุลสารโยคะสารัตถะ
ข่าวสาร & กิจกรรม
สถิติเว็บไซต์
จำนวนหน้าที่ถูกเรียกชม: 840,877
จำนวนผู้เข้าชม: 117,130
ผู้เข้าชมที่ลงทะเบียนแล้ว: 476
จำนวนเนื้อหาภายในเว็บ: 165
เริ่มนับตั้งแต่: 2009-03-05 17:55
ปฎิทินกิจกรรม
«
February
»
SU
MO
TU
WE
TH
FR
SA
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
รับจุลสารโยคะสารัตถะ
กรอกอีเมล์เพื่อขอรับจุลสาร
Delivered by
FeedBurner
ล็อกอิน
ชื่อผู้ใช้:
*
รหัสผ่าน:
*
สร้างบัญชีผู้ใช้ใหม่
ลืมรหัสผ่าน
thaiyogainstitute
on Facebook
จุลสาร เมษายน 2553
อ่านเอกสารออนไลน์บนเว็บ
ดาวน์โหลดเอกสารเป็นไฟล์ .PDF
Enable JavaScript in your browser to view this document as it was initially formatted.
จดหมาย
วิถีชีวิต เพื่อสุข
www.thaiyogainstitute.com เดือน เมษายน 2553
คุยกันก่อน ปฏิทินกิจกรรม จากอินเดีย ระหว่างทาง 2 อินเดีย (ตอนที่ 4) อินเดีย 2 ธรรมชาติบำาบัด เทคนิคการสอน บทที่ 5 You said forward bending, I said.. สะกิด สะเกา ฝั งเข็ม แนะนำ าหนังสือ คนช่างรอ 8 โยคะบำาบัด 9 เล้งเล่าเรื่อง เคล็ดวิชาโยคะพื้นฐาน ท่าตักแตน ๊ 10 จากเครือข่ายภูมิภาค ศรีราชา ควันหลงจากอินเดีย ตำาราโยคะดังเดิม วิธีการบ่มเพาะสภาวะอันสงบสุข ้ ของจิต 2 เกร็ดความรู้โยคะThe Crossed Extension Reflex 15 จดหมายข่าว โยคะสารัตถะ วิถีชีวิตเพื่อสุขภาวะ 13 12 ต่อจากอาสนะท่างู 8 6 7 พลังเงียบ 2 3 5
ฉบับ
อบรมธรรมชาติบำาบัด
2
ปกิณกะ สุขภาพ กาแฟหนึ่งถ้วย,แมมโมแกรม,การ
จดหมายจากเพื่อนครู
31942672.doc 1
ที่ปรึกษา
ศานติ ์ นพ.สมศักดิ ์ ชุณหรัศมิ ์ กองบรรณาธิการ
แก้ว วิฑูรย์เธียร ธีรเดช อุทัยวิทยารัตน์ นพ.ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์
กวี คงภักดีพงษ์, จิรวรรณ ตังจิตเมธี, จีระพร ประโยชน์วิบูล, ชนาพร เหลือง ้ ระฆัง, ณภัทร วัฒนะวงศี, ณัตฐิยา ปิ ยมหันต์, ณัฏฐ์วรดี ศิริกุลภัทรศรี, ธน วัชร์ เกตน์วิมุต, ธนวไล เจริญจันทร์แดง, ธัญยธรณ์ อรัณย์ชลาลัย, ธีรินทร์ อุชชิน, พรจันทร์ จันทนไพรวัน, พัชรินทร์ ฉัตรเกล้า, รัฐธนันท์ พิรยะกุลชัย, ิ วรรณวิภา มาลัยนวล, วัลลภา ณะนวล, วิสาขา ไผ่งาม, วีระพงษ์ ไกรวิทย์,
สถาบันโยคะวิชศันสนีย์ นิรามิห, สมจิตร ประดิษฐสมัย, สมดุล หมันเพียรการ าการ มูลนิธิ ษมอ ่ ชาวบ้าน
201 ซอยรามคำาแหง 36/1 บางกะปิ กทม.10240 โทรศัพท์ 02 732 2016-7, 081 401 7744 โทรสาร 02 732 2811 อีเมล์ yogasaratta@yahoo.co.th เว็บไซท์ www.thaiyogainstitute.com
พิมพ์
สิ่งตี
31942672.doc 2
ฉ บั บ นี้ อ อ ก ส า ย ห น่ อ ย มั ว แ ต่ ยุ่ ง กั บ กิ จ กรรมช่ ว งเดื อ นที่ แ ล้ ว อากาศก็ ร้ อ น
สวัสดีเดือนเมษายนครับ ขออภัยที่
บรรยากาศทางการเมื อ งก็ ร้ อ น หวั ง ว่ า ระวังการปรุงแต่งจิตตนเองไว้
พวกเราคงยั ง รั ก ษาสมดุ ล กาย-ใจ คอย
_____________________________________________________________ _________________________________ จิ ต สิ ก ขา เดื อ นมี น าที่ ผ่ า นมายกเลิ ก ไป กำา หนดตามเดิมคือ เสาร์ที่ 17 คุยกัน ต่อ ผลิตภัณฑ์ ช่วงเดือนเมษายน 2553 รับ ฝากเพื่ อนสมาชิ ก ชาวโยคะได้ ส วมใส่ กั น ไม่ ว่ า จะเป็ นเสื้ อยื ด มี ป กสี ค รี ม และสี ดำา เรื่ อ งจิ ต เจตสิ ก 9 โมงถึ ง เที่ ย ง ที่ สำา นั ก งานสถาบันฯ อย่างไรก็ตาม ถ้าเหตุการณ์ ยังไม่สงบ ก็โทรเช็คกันก่อนนะครับ หรื อ เสื้ อยื ด คอกลม และ คอวี แ นวลำ้ า นำ า สมัย พร้อม คำา จำา กัดความหัวใจโยคะ ผ่านเว็บไซด์สถาบันฯ ได้นะครับ ด้ า นหลั ง สนใจติ ด ต่ อ สอบถาม หรื อ ดู
เพราะการชุ ม นุ ม เดื อนเ มษายนก็ ยั ง
---------------------------------------------------------
ลมร้ อ นนี้ ท างสถาบั น มี เ สื้ อสี สั น ใหม่ ม า
อ บ ร ม โ ย ค ะ ขั ้ น พื ้ น ฐ า น วั น ที่ 23 พ ฤษภาค ม 2553 ส ถาบั น ฯ จั ด อบรม
---------------------------------------------------------
ในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยผู้เรียน สามารถ นำ า ไ ปใช้ ใ น ชี วิ ต ปร ะจำา วั น ไ ด้ หรือ ผ่านเว็บไซด์สถาบัน สนใจติด ต่อ สอบถามได้ 0-2732-2016-7
โยคะขั ้น พื้ นฐานสำา หรั บ บุ ค คลทั ่ว ไป ณ ม ห า วิ ท ย า ลั ย ศ รี น ค ริ น ท ร วิ โ ร ฒ ประสานมิตร เวลา 9.00-15.00 น. อบรม อบรมโยคะสมดุล เปิ ดสอนโยคะสมดุล ทุกวันจันทร์ อังคาร และพุธ ในเวลา 18.00- 19.30 น. ณ สถาบันโยคะ
---------------------------------------------------------
วิชาการ ซ.รามคำาแหง ผู้สนใจเรียน สามารถลงทะเบียนกับสถาบันได้ รับ จำานวนจำากัด
----------------------------------------------------------
31942672.doc 3
เชิญอัพเดทข่าวสถาบันฯ เป็ น fan ในเฟส บุุ facebook.com/pages/thaiyogainstitut ค ที่ http://www.
e/208189084154 แ ล ะ ท า ง Twitter ที่ http://twitter.com/yogathai
“ร ถ ไ ฟ ฟ้ า ม า ห า .....ธ ร ร ม ช า ติ ”
---------------------------------------------------------
รู้ จ ากวิ ท ยากรชาวอิ น เดี ย โดยตรง จาก นายแพทย์ ที่ ค รำ่ า หวอดอยู่ กั บ ธรรมชาติ บำา บั ด ม า ก ว่ า 30 ปี วั น อ า ทิ ต ย์ ที่ 2
ธรรมชาติบำา บั ดแนวทาง นพ.รวิน ทรา ว สั น ต ะ นิ ศ า ล โ ด ย ส ถ า บั น ฯ ร่ ว ม กั บ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เชิญชวน เพื่ อนๆ มาเรี ย นรู้ ศ าสตร์ ที่ เ ชื่ อมโยงกั บ โยคะโดยตรง เป็ นโอกาสที่เราจะได้เรียน
พฤษภาคม นี้ เวลา 10.00-12.00 น. ที่ คณะมนุษยศาสตร์ สอบถามรายละเอียด และสำารองที่นั่งได้ที่ สำานักงานสถาบันฯ
เมื่อวัน ที่ 16 มีน าคม สถาบัน ฯ ได้ ให้มีโอกาสต้อนรับ รายการสะพานสายรุ้ง เด็ ก ” ที่สำา นั ก งานรามคำา แหง ซึ่ ง จะออก ของมูลนิ ธิเด็ก มาถ่ายทำากิจกรรม “โยคะ
อากาศปลายเดื อ นเมษายน ช่ ว งเวลา 8.30 – 9.30 น. เป็ นต้ น ไป ออกอากาศ ทาง ASTV ช่อง NEW 1
.............................................................................. โดย ครูหนู (ชมชื่น สิทธิเวช)
บ้านโยคะ ทองหล่อ 13 อินเดีย (ตอนที่ 4) GARAM CHAI จะต้องทำาอย่างไร ถึงจะ อร่อย? พู ด ถึ ง การดื่ มชา ทำา ให้ คิ ด ถึ ง ครั ้ง เสี ย งเหล่ า บรรดาพ่ อ ค้ า แม่ ข ายทั ้ง หลาย พรั ่ง พรู กั น ขึ้ น มาบนรถไฟ เพื่ อ นำ า เสนอ ขายของขบเคี้ยว และเครื่องดื่มนั่นคือ ชา โ ม ซ่ า แ ล ะ จั ย จั ย ห รื อ ก า รั ม จั ย ด้วยวัฒ นธรรมที่ยังจำา ได้ดีมาจนทุก วัน นี้ GARAM CHAI ก็ คื อ ชาร้ อ น ๆ นั่ น เอง คนขายชาบนรถไฟ จะต้ อ งหิ้ ว ตะกร้ า มี
หนึ่ งได้นั่งรถไฟในอินเดีย จากกรุงเดลีไป ยั ง เมื อ งมั ท ทุ บั น ทางตอนเหนื อ แถบภู เขาอาบู ระหว่างทางรถไฟหยุดตามสถานี เล็กๆ เพื่อให้ผู้โดยสารลงรถ เราจะได้ยิน 31942672.doc 4
กระติกชาพร้อมกับถ้วยดินเผาใบจิ๋วเรียง ซ้อนกัน ขายชาถ้วยละ 3 รูปี (2.50 บาท) ป้ องกันคนเก็บไปใช้ต่อ และฉันยังจำาได้ว่า จืด เหมือนนำ้ าล้างเสียจริง! เมื่อดื่มแล้วต้องปาถ้วยทิ้งให้แตก เพราะ รสชาติ ข องชาในถ้ ว ยดิ น ตอนนั ้น มั น ช่ า ง แต่ ม าอิ น เดี ย คราวนี้ สิ ! V.I.P.ตั ว
ชาออก เท่ า นี้ แ หละพร้ อ มเสริ ฟ ! เห็น มั ้ย ไม่ ย ากเลยคุ ณ ผู้ อ่ า น ชาวสถาบั น โยคะ จะลองหัดชงชาแบบอินเดียเป็ นวัฒนธรรม อินเดียมาเยือน จะได้ไม่ต้องพาไปดื่มตาม ร้านให้สิ้นเปลือง ก็ ไ ม่ เ ลวนะคะ เอาไว้ รั บ แขกเมื อ งจาก
ฉั น อำา ลา อั ม พิ ก า พร้ อ มกั บ ความ
จริง ฉันได้รับเชิญจากคนอินเดียที่นั่น ไป ลองดื่ ม ชาแบบ HOMEMADE แถมยั ง มี คุกกี้ใส่ยี่หร่าหอมกรุ่น ให้กิน เล่น เสียด้วย คนอิ น เดี ย ได้ รั บ วั ฒ นธรรมการดื่ มชามา จากคนอั ง กฤษ สมั ย เมื่ อเป็ นประเทศ อาณานิ คม เล่นเอาคนอินเดียเป็ น จัยริซ่ ึม กั น เลย คิ ด อะไรไม่ อ อก ดื่ มจั ย ไว้ ก่ อ น เดี๋ยวดีเอง เป็ นไงล่ะ! อืม! ซดจัยไป 1 อึก ช่างหอมกรุ่นเสียจัง อดอยากรู้ไม่ได้ว่าทำา อย่างไร อั มพิ ก าชวนฉั น เข้ าครัว แล้ วเริ่ม บรรจงและสาธิตลีลาการชงจัย โดยนำ านม แพะหรือนมวัว 2 ส่วน นำ้ า 1 ส่วนต้มจน เ ดื อ ด จึ ง เ ติ ม ช า เ ธ อ เ รี ย ก ว่ า ช า ดำา
สดชื่ น และอบอุ่ น จากการดื่ มชา SAY THANK YOU กันเรียบร้อย ถึงเวลาที่ฉัน จะจบการปฏิ บั ติ ภ ารกิ จ ทางธรรม เข้ า สู่ สภาวะทางโลกซะแล้ว ผัสสะของฉันบอก ว่า ให้ช่ ืน ชมอย่างเดียว อย่าสนองตัณ หา
ตนเองมากนั ก ทำาไงดีมันยากเสียจริง ฉัน พยายามฝื นใจไม่มองหา แต่จิตที่มีความ เป็ นไร ต่อสู้กันไปมาอยู่นั่นแหละระหว่าง อยาก ก็ บ อก อี ก ว่ า นิ ดหน่ อยน่ าจะ ไ ม่ ความอยากกั บ ไม่ อ ยาก สรุ ป ! แพ้ ค วาม อยากค่ะ เลยเดินเข้าไปดู ไปชม ให้เป็ น อาหารตา แต่เปล่าเล้ย! ต้องซื้ออยู่ดีเพราะ พี่แขกรู้ใจ เชิญแล้วเชิญอีก แถมยกกอง ผ้าสีสวยๆ มากองอยู่ตรงหน้ า ด้วยความ ชอบเรื่ องผ้ า และเรื่ องการจั ด สี ผ้ า ของ ซื้ อ...ซื้ อ...ซื้ อ... เฮ้ อ ! มั น ช่ า งถู ก อะไร
(BLACK TEA) ต้ ม ไปด้ ว ยกั น จนเดื อ ด ได้ที่ และชาออกสี ทุบขิงแก่ตามไป 2 - 3 แว่ น กานพลู 2 ดอก ตามด้ ว ยเมล็ ด สมุ น ไพรชนิ ด หนึ่ งมี ก ลิ่ น หอม เรี ย กว่ า GARDAMAM เ ธ อบ อก ว่ าถ้ า ไ ม่ มี ก็ ไ ม่ ชิมดูให้รสกลมกล่อม นำ า มากรองเอากาก 31942672.doc 5 ต้ อ งใส่ ตามด้ ว ยนำ้ าตาลทรายนิ ด หน่ อ ย
อินเดีย รวมทังลวดลายต่า งๆ ฉัน จึงต้อง ้ ปานนั ้ น ปลอบใจตั ว เองไม่ ใ ห้ รู้ สึ ก ผิ ด เป็ นการช่ ว ยเหลื อ ระบบเศรษฐกิ จ ของ คนในรั ฐ พิ ห าร ตอบแทนคนอิ น เดี ย ที่
ช่ ว ยทะนุ ถ นอม ดู แ ลสถานที่ พระมหา
์ โพธิให้อยู่ในสภาพดีตลอดไป.... แล้วคุณ ล่ะ เป็ นแบบฉันไหมคะ ?
_____________________________________________________________ _________________________________ ธำารงดุล ณ ศูนย์การเยียวยาด้วยวิถีธรรมชาติ มหาตมะ คานธี กล่าวว่าการมีสุข อนามัยที่ดี ทังส่วนบุคคล ที่บ้าน รวมถึง ้ ที่สาธารณะ ตลอดจนการดูแลเรื่องอาหาร ออกกำาลังกาย และการทำาจิตใจให้บริสุทธิ ์ อาศรม Nisargopchar ธรรมชาติบำาบัด โดย ธรรมชาติจากทัวทุกมุมโลก เช่น ประเทศ ่ เกาหลี และอีกมากมาย
สหราชอาณาจั ก ร ฮ่ อ งกง อิ น โดนี เ ซี ย อ า ศ ร ม นี้ ตั ้ ง อ ยู่ บ น เ นื้ อ ที่ ก ว่ า ๙
เอเคอร์ หลีกเร้น จากความรีบ ร้อ นสั บสน ของโลกภายนอก ด้วยกำา แพงที่รายรอบ ค่ายพักทหาร แต่สวน และสนามหญ้าที่ได้ ส่ ว นภายในเป็ นอาคารขนาดใหญ่ คล้ า ย รั บ การดู แ ลให้ ส วยงามอยู่ เ สมอ รวมถึ ง
ล้ ว น ทำา ใ ห้ ร่ า ง ก า ย ป ร า ศ จ า ก โ ร ค ทั ้ ง ภายนอกและภายใน ด้วยความเชื่อมันใน ่ ปรั ช ญาการเยี ย วยาด้ ว ยวิ ถี ธ รรมชาติ ท่ า นได้ ริ เ ริ่ ม ก่ อ ตั ้ง ศู น ย์ ก ารเยี ย วยาด้ ว ย เ มื อ ง Uruli Kanchan ตั ้ ง แ ต่ เ ดื อ น มีนาคม ค.ศ. ๑๙๔๖ เ มื อ ง ท่ า ม ก ล า ง แ ม ก ไ ม้ ใ ห ญ่ ค รึ้ ม ณ Uruli Kanchan บ น ท า ง ห ล ว ง
ต้ น ไม้ ร่ ม ครึ้ ม สองข้ า งของทางเดิ น ช่ ว ย สร้ า งบรรยากาศที่ ผ่ อ นคลายให้ แ ก่ ทุ ก ผู้คนในอาศรม ที่แม้ดูยุ่งเหยิงวุ่น วายแต่ ภายในกลับสงบงาม
วิ ถี ธ รรมชาติ อาศรม Nisargopchar ที่
ด้ า นหน้ าของอาคารหลั ก มี ป้ าย ก า ร เ ยี ย ว ย า ด้ ว ย วิ ถี แ ห่ ง ยิ่งบริโภค ยิ่งก่อโรคภัย ยิ่งสบาย ยิ่งพร่่าบ่น
ขนาดใหญ่ เขียนไว้ว่า
หมายเลข ๙ Pune-Solapur ห่ า งจาก
เ มื อ ง Pune ไ ป ท า ง ต ะ วั น อ อ ก ๓ ๐ กิ โ ลเมตร คื อ ที่ ตั ้ง ของศู น ย์ ก ารเยี ย วยา ที่ซ่ ึงเปิ ดรับผู้แสวงหาการเยียวยาด้วยวิถี 31942672.doc 6 ด้วยวิถีธรรมชาติ อาศรม Nisargopchar
ธรรมชาติ เชื่อมั่นในสิ่งเหล่านี ้ : ยิ่งใช้ยามาก ยิ่งย่่งยากสับสน
ยิ่ ง ผ่ อ น ค ล า ย ยิ่ ง ค ล้ า ย เ ศ ร้ า หมอง ค ว า ม โ ห ย หิ ว ใ ช่ บ่า บั ด เ พี ย ง หากต้ อ งการแพทย์ ผ้ เ ยี ย วยา เ ร า ค ว ร กิ น เ มื่ อ ไ ด้ ยิ น เ สี ย ง หาใช่ด้วยความอยาก..ปรารถนา ข้อความที่จารึกบนแผ่นปายเปรียบ ้
ว่ า “ธรรมชาติ บำา บั ด (Naturopathy) มี กฎเหล็ ก ข้ อ ห้ า ม ๓ ข้ อ ที่ ต้ อ งยึ ด ปฏิ บั ติ นำ้ าตาล และแปงขัดขาว” ธรรมชาติบำาบัด ้ เชื่อในการบำาบัดด้วยอาหารตามธรรมชาติ เช่น อาหารมังสวิรัติซ่ ึงได้รับการปรุงจาก อย่างเคร่งครัด คือ ห้ามรับประทาน เกลือ
อาหารรสเลิศ ด้วย
ครั ว ของอาศรมโดยจั ด ให้ แ ก่ ผู้ ม ารั บ การ เยี ย วยาตามคำา สั ่ ง แพทย์ การบำา บั ด ใช้ มารับการเยียวยาจะต้องพักค้างที่อาศรม ตลอดช่วงเวลาของการบำาบัด เริ่มจากการ ตรวจเลือดและปั สสาวะ ซึ่งผลตรวจทาง แพทย์ พิ จ ารณาการรั ก ษา การใช้ ย าต่ อ เวลาอย่างน้ อย ๗ วัน ถึง ๓ เดือ น ซึ่งผู้
เพรียกจากร่างกาย
เหมื อ นบทสรุ ป หลั ก การพื้ น ฐานของการ เยียวยาด้วยวิถีธรรมชาติ
การเยี ย วยาใช้ ห ลั ก ของธาตุ ทั ้ง ๕
ห้ อ งปฏิ บั ติ ก ารนี้ จ ะเป็ นข้ อ มู ล พื้ น ฐานให้ ต้ า นโรคที่ ผู้ ม ารั บ การเยี ย วยาเคยได้ รั บ ก า ร รั ก ษ า ม า ก่ อ น จ ะ ค่ อ ย ๆ ถู ก ถ อ น ยกเลิกไป ธรรมชาติบำาบัดให้ผลการเยียวยาที่
คือ อากาศ แสงแดด ลม นำ้ า และดิน ซึ่ ง ได้แก่ การอาบแดด เดินสูดอากาศบริสุทธิ ์ การหมั ก ด้ ว ยโคลน ตามคำาสังแพทย์ ่ เย็ น เพื่ อบำา บั ด ทั ้ ง ภายนอกและภายใน การเยียวยาด้วยการกินอาหารตาม การใช้ น้ำ าร้ อ นและ
น่ าพอใจ ในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรคที่มี ความผิดปกติของการทำางาน หรือโรคกาย หืด โรคหมอนรองกระดูกหลังเสื่อม ความ จิตสัมพันธ์ เช่น โรคข้ออักเสบ โรคหอบ ผิ ด ปกติ ข องระบบย่ อ ยอาหาร ความดั น โลหิตสูง และโรคหัวใจขาดเลือด เป็ นต้น ส่วนโรคเบาหวาน โรคผิวหนั ง เช่น โรค ผิ ว หนั ง อั ก เสบ โรคสะเก็ ด เงิ น โรคอ้ ว น
ธรรมชาติ เช่น พื ช ที่ มี ก ารแตกหน่ อ ผั ก ผลไม้ และนมเปรี ย บเสมื อ นยาที่ ช่ ว ย ชำาระร่างกายและจิตใจให้บริสุทธิ ์ การล้าง และการบำาบัดเยียวยาอื่นๆช่วยขับสารพิษ ที่มีอยู่ในร่างกาย ดร.อาร์ .วี . นิ สาล แพทย์ หั ว หน้ า
พิ ษ ด้ ว ยนำ้ า นำ้ าผลไม้ นำ้ ามะพร้ า ว โยคะ
ศูนย์การเยียวยาด้วยวิถีธรรมชาติ กล่าว 31942672.doc 7
สามารถรั ก ษาได้ ด้ ว ยวิ ธี ก ารที่ ไ ม่ ยุ่ ง ยาก ร่วมกับการควบคุมอาหาร ธรรมชาติ บำา บั ด เป็ นการเยี ย วยา
ภายในตนเองซึ่งจัดว่าเป็ นช่วงเวลาที่ยาก ที่สุด ครึ่ งท้ า ยของวั น เป็ นช่ ว งเวลาที่
โดยการกำา จั ด สาเหตุ ห รื อ วิ ถี ชี วิ ต ที่ ผิ ด ๆ ซึ่ง ดร.อาร์ .วี.นิ สาล กล่าวว่า “การรัก ษา แผนปั จจุ บั น ด้ ว ยการกิ น ยา ต่ อ ต้ า นโรค
ช่ ว ยเสริ ม สร้ า งพลั ง ให้ กั บ ชี วิ ต เช่ น การ จั บ กลุ่ ม สนทนา การกดจุ ด ธาราบำา บั ด เวลา ๑๘.๐๐ น. และฝึ กสมาธิ ตั ้ ง แต่ ๒๑.๐๐ – ๒๑.๓๐ น. จึงเข้านอน ฯลฯ อาหารมื้อเย็น จะเริ่มรับประทานใน
เ ป็ น ก ารยั บ ยั ้ ง โ รค ไ ม่ ใ ห้ แ ส ด ง อ าก าร ทำา ให้ ผู้ ป่ วยรู้ สึ ก ถึ ง การหาย โดยไม่ ไ ด้ “ผู้ป่วยโรคหัวใจเรื้อรังซึ่งได้รับคำาแนะนำ า ให้ทำาการผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ กลับหาย ไม่ต้องเจ็บตัวแม้แต่น้อย” จากการรักษาด้วยวิธีธรรมชาติบำาบัด โดย ทั ้ง นี้ ร ะยะเวลาการบำา บั ด รวมถึ ง กำาจัดสาเหตุที่แท้จริง” ท่านยังกล่าวอีกว่า
แพทย์ จ ะจั ด อาหาร ให้ ผู้ ม ารั บ การ
เยี ย วยาตามความเหมาะสมของแต่ ล ะ นมเปรี้ยว นมสด อาหารเช้าที่ทำาจากข้าว
บุ ค คล โดยทั ่วไปได้แก่ นำ้ าผลไม้ นมข้น โอุต ร่วมกับผัก ดิบหรือผัก ต้ม อาหารทุก ชนิ ด ปรุ ง ขึ้ น โดยไม่ ใ ส่ เ กลื อ นำ้ ามั น หรื อ พริก “อาหารตามธรรมชาตินั้นมีเกลืออยู่ ในปริมาณทีเพียงพอต่อความต้องการของ ่ ร่างกายแล้ว” ดร.นิสาลกล่าว ก า ร รั บ ป ร ะ ท า น อ า ห า ร ต า ม วิ ถี
ผลของการเยียวยาของแต่ละคนแตกต่าง กัน ขึ้นกับเงื่อนไขของโรคและระดับการ ถูกทำาลายของร่างกาย
เสียงนาฬิกาปลุกให้ต่ ืนขึ้นตังแต่ตีห้า เพื่อ ้ เดินและปฏิบัติโยคะ จนถึงเวลา ๗.๓๐ น. จึงเริ่มอาบแดด และดื่ ม ชาสมุ น ไพร การ รักษาด้วยธาตุทัง ๕ จะเริ่มในเวลา ๘.๓๐ ้ น. เป็ นต้นไป พักรับประทานอาหารกลาง วั น ในเวลา ๑๑.๐๐ – ๑๒.๐๐ น. จากนั ้น ตั ้ง แต่ เ วลา ๑๓.๐๐ - ๑๔.๓๐ น.จะเป็ น ช่ ว งเวลาที่ อ ยู่ กั บ ความเงี ย บเพื่ อสำา รวจ
ชีวิตที่อาศรมเริ่มต้นแต่เช้าตรู่ ด้วย
ปฏิบัติอย่างเคร่ง ครั ดนำ า ไปสู่ ชัย ชนะของ การเปลี่ยนแปลงครังสำา คัญ คุณ Nagpur ้ ผู้มาบำา บัดโรคอ้วนที่อาศรม เป็ นตัวอย่าง เคยกลืนผักต้ม ขณะที่ใจเฝ้ าฝั นถึงรสชาติ ที่ ดี ตั ว อย่ า งหนึ่ ง “ขณะอยู่ ที่ อ าศรมดิ ฉัน ที่แสนอร่อยของอาหารจานโปรด แต่เมื่อ ดิ ฉั น ออกจากที่ นี่ ไ ปแล้ ว ฉั น ดิ่ ง ตรงเข้ า เมืองเพื่อเฉลิมฉลอง แต่กลับพบว่าฉันไม่ ได้ รู้ สึ ก อยากกิ น ซาโมซา หรื อ ไอศกรี ม
31942672.doc 8
เหล่ า นี้ อี ก ต่ อ ไป เพี ย งแค่ เ ห็ น เท่ า นั ้ น ก็ ทำาเอาฉันเกือบป่ วยทีเดียว” ข่ าว ดี !! สำา หรั บ ท่ าน ที่ มี ค ว า ม
การเยี ย วยาด้ ว ยวิ ถี ธ รรมชาติ อาศรม Nisargopchar ประเทศอิ น เดี ย จะเดิ น ทางมายังประเทศไทย เ ตรี ยม สั ม ผั ส วิ ถี แห่ ง ธ ร รม ช า ติ
สนใจการเยียวยาด้วยวิถีธรรมชาติ ครังนี้ ้
ไม่ ต้ อ งเดิ น ทางไกลไปถึ ง อิ น เดี ย แล้ ว เพราะ ดร.อาร์ .วี .นิ ส าล แพทย์ ผู้ มี ค วาม เชี่ ย วชาญด้ า นธรรมชาติ บำา บั ด จากศู น ย์
บำา บั ดที่ จะจัด ขึ้น ณ กรุ งเทพมหานคร 2 พฤษภาคมนี้
_____________________________________________________________ _________________________________
31942672.doc 9
โดย ธีรเดช อุทัยวิทยารัตน์ พลังเงียบ รถเมล์ที่ค่อยๆ คืบคลานไปตามการจราจร ที่เคลื่อนตัวอย่างช้าๆ บนถนน พระราม ๙ หลายวั น ก่ อ น ระหว่ า งนั่ ง อยู่ บ น โดยหวั ง ว่ า น่ า จะเป็ นหนทางหนึ่ งในการ ทำาความเข้าใจปั ญหา และคลี่คลาย ความ ขัดแย้งโดยไม่จำาเป็ นต้องจบลงด้วยความ หรือชีวิต รุนแรง ที่ก่อให้ เกิดการสูญเสียเลือดเนื้ อ เฉกเช่นในอดีตที่ผ่านมา
หนึ่ งในถนนสายหลั ก ของกรุ ง เทพฯ ที่ คล้ายจะ กลายเป็ นที่จอดรถกลางเมืองใน ชั ่ว โมงเร่ ง ด่ ว น รถยนต์ ส ภาพ ค่ อ นข้ า ง เก่าคันหนึ่ง แล่นแซงรถเมล์คันที่ผมนั่งไป อย่างไม่เร่ง ร้อน ขอบบนของกระจกหลัง ข้ อ ความพิ ม พ์ ด้ ว ยตั ว อั ก ษรขนาดใหญ่ “อยากให้คนไทยรักกัน” ของรถคันที่แซงขึ้น ไปติด กระ ดาษซึ่งมี พ อที่ จ ะอ่ าน เ ห็ น ใ น ระ ยะ ห้ า เ ม ต รว่ า พลั น ที่ อ่ าน ข้ อ ความจบ ผมเกิ ด
ห า ก เ ค รื อ ข่ า ย ท า ง สั ง ค ม (socialnetwork) บนโลก อิ น เ ตอร์ เ น็ ต ของเขา ขยายออกไปได้เ หมื อนเส้น สาย ถี่ยิบของ ใยแมงมุมผมเชื่ อว่า “สาส์ น ไร้ เสียง” เหล่านี้ จะก่อให้เกิดแรง สะเทือนที่ มี พ ลั ง เรี ย กร้ อ งให้ ส่ ื อต่ า ง ๆ นำ า เสนอ ข้ อ มู ล อย่ า ง รอบด้ า น และจะเป็ นพลั ง ต้านทานไม่ให้ฝ่ายที่เป็ นคู่ขัดแย้ง (ซึ่งเอา ฉุดกระชาก สังคมให้เ ป็ นไปตามที่ตัวเอง ต้องการ หากว่าทิศทางนั ้นแอบ แฝงด้วย วาระซ่อนเร้นที่ไม่ถูกบอกกล่าวออกมา เข้าจริงแล้วไม่ใช่เสียงทังหมดของสังคม) ้
ความรู้สึกว่านี่ เป็ นวิธี การสื่อ “สาส์น ” ที่ มีพลังโดยไม่ต้อง “ส่งเสียง” ผิดนัก จะบอกว่าเป็ น “พลังเงียบ” ก็คงไม่
สถานี โทรทัศน์ ช่องหนึ่ งนำ า เสนอเรื่องของ ชายคนหนึ่ ง ที่สร้างเครือข่ายและกระจาย ข่ าวสาร และข้ อ มู ล เกี่ ย วกั บ สถานการณ์
ย้ อ นหลั ง ไปก่ อ นหน้ านั ้ น ไม่ กี่ วั น
ร า ย ก า ร โ ท ร ทั ศ น์ ร า ย ก า ร ห นึ่ ง เ ชิ ญ อาจารย์ที่ทำางานทางด้านสันติวิธีมายาวนา
ก่ อ น ห น้ านี้ เ กื อ บส าม สั ป ดา ห์ มี
นมาให้ความเห็นเกี่ยวกับสถานการณ์และ ความขั ด แย้ ง ในสั ง คมไทย อาจารย์ ใ ห้ ข้ อ คิ ด และเน้ นยำ้ า ว่ า เราสามารถเห็ น ต่ า ง และ มี ความขั ด แย้ ง กั น ได้ ซึ่ ง เป็ นเรื่ อ ง
ทางการเมือง ผ่านทางอิน เตอร์เ น็ ต เพื่ อ ให้ ผู้ ค นได้ รั บ ข้ อ มู ล ข่ า วสารที่ ร อบ ด้ า น และมองสถานการณ์ อ ย่ า งมี วิ จ ารณญาณ 31942672.doc 10
ปกติ ธ รรมดา อย่ า งไรก็ ต าม เราจะต้ อ ง เคารพในความเห็นและมุมมองที่แตกต่าง กั น และ แก้ ไ ขความขั ด แย้ ง โดยไม่ ใ ช้ และไม่ให้เกิดความรุนแรง
กัลยาณมิตรคนหนึ่ ง ซึ่งปกติจะเจอ กันชนิ ดที่ได้คุย กัน ยาวๆ นั บครั งได้ในปี ้ หนึ่ งๆ หลังจากได้รับเมลฉบับที่ว่า เธอถึง กั บ โทรศั พ ท์ ไ ปคุ ย กั บ ผมว่ า เธอเห็ น ด้ ว ย และหวังว่าจะมีพลังเงียบออกมาส่งเสียง ว่าสังคมไทยจะสามารถแก้ปัญหาความขัด รุนแรง และ “สาส์น” ถึงทุกฝ่ ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อ แย้ ง ให้ ผ่ า นพ้ น ไปได้ โ ดยไม่ เ กิ ด ความ แต่ถึงกระนั ้น เธอก็ยังมีข้อห่วงใย
อาจารย์บอกว่าพลังเงียบหรือคนใน
สั ง คมที่ ไ ม่ ไ ด้ เ ป็ นคู่ ขั ด แย้ ง โดยตรงจะมี
ส่วนสำาคัญอย่างมาก ที่จะเรียกร้องคู่ ขัด แ ย้ ง ทั ้ ง ส อ ง ฝ่ า ย ซึ่ ง ใ น ก ร ณี ข อ ง สถานการณ์ ทางการเมือง ณ ขณะนี้ คู่ขัด แย้งหลักก็คือกลุ่มผู้ชุมนุมและรัฐบาล ให้ เคารพ ในความเห็นต่าง และเรียกร้องให้ แก้ปัญหาโดยใช้สันติวิธี
มีอยู่ ๒ ประการคือ หนึ่ ง เธอเกรงว่าจะไม่
วั น รุ่ ง ขึ้ น หลั ง จากดู ร ายการนี้ ผม
ค่ อ ยมี ผู้ ค นออกมาส่ ง เสี ย งกั น เท่ า ไร ทำา
ให้กลายเป็ นเสียงที่ค่อนข้างแผ่ว กับสอง เสียงของคนเล็ก คนน้ อยจะมีพลังพอที่จะ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้ละหรือ ผมคิ ด ว่ า ตั ว เองพอจะเข้ า ใจ ใน
เขียนอีเมลส่งถึง เพื่อนพ้องน้ องพี่ที่ติดต่อ
กั น ทางอี เ มล ทั ้ ง ที่ เ ป็ นขาประจำา และ ประจำา บ้ า งไม่ ป ระจำา บ้ า ง เพื่ อบอกเล่ า สาสน์ ที่ผมได้รับฟั งรับ ชมมา และทิ้งท้าย ด้ ว ย ก า ร ช ว น ใ ห้ ช่ ว ย กั น ติ ด ต า ม
ความห่วงใยทังสอง ประการ แต่ก็คิดและ ้ บอกเธอไปว่ าผมมองว่ า อย่ า งน้ อยที่ สุด ก็ ขอให้เราทำา ในสิ่งที่เราทำา ได้อย่างในกรณี ของสถานการณ์บ้านเมืองบางส่วนของคน ที่ไม่ออกมาส่งเสียงอาจเป็ นเพราะไม่รู้ว่า ตัวเองจะทำา อะไรได้แค่ไหนแต่ถ้ามีผู้มาก
สถานการณ์ และหากมีแนวโน้ มที่จะเกิด ความรุ น แรงในสั ง คม พลั ง เงี ย บ อย่ า ง เราๆ ควรจะออกมาส่ ง เสี ย งเรี ย กร้ อ งให้ สังคมไทยแก้ ปั ญหาด้วยสันติวิธี หลังจากส่งเมลออกไป มีพรรคพวก
ประสบการณ์ และมุมมอง มาชี้ช่องทางที่ เหมาะควรให้ โ ดยเป็ นสิ่ ง ที่ ค นในสั ง คม สามารถมี ส่ ว นร่ ว มได้ ผมเชื่ อ ว่ า จะมี ค น จำานวนหนึ่ งที่พร้อมจะ ขานรับและร่วมส่ง เสียง
บางคนส่ ง เมล ตอบกลั บ ว่ า เห็ น ด้ ว ยและ
ได้ส่งเมลต่อไปถึงคนอื่น ๆ อีกเพื่อน บาง คนก็เขียนเมลไปแลกทังในมุมที่เห็นด้วย ้ และเห็นต่าง
31942672.doc 11
ระหว่ า งที่ คุ ย แลกกั น ถึ ง ข้ อ ห่ ว งใย ของเธอ ผมนึ ก ถึ ง และเล่ า ให้ เ ธอฟั งว่ า ราวสองปี ก่ อ นผมพาเพื่ อนชาวต่ า งชาติ และครอบครั ว ของเขาไปเที่ ย วเกาะซึ่ ง ต้ อ งนั่ ง เรื อ จากชายหาด พั ท ยาขณะเดิ น ไปตามชายหาดเพื่อที่จะไปลงเรือผมเห็น เลยเก็บติดมือเท่าที่พอจะ เก็บได้ก่อนจะ เอาไปทิ้งลงถังขยะ ขณะที่นั่งอยู่ในเรือเพื่อนกึ่งถามกึ่ง
ทิ้ ง ถั ง ข ย ะ โ ด ย ไ ม่ เ ค ย เ อ่ ย อ้ า ง ห รื อ เลคเชอร์เรื่องการอนุรักษ์ ธรรมชาติให้ฟัง รับ มาทำาตามจนทุกวันนี้ ทว่าวิถีปฏิบัติของเขากลับทำาให้ผมซึมซับ ผมตอบคำา ถามกึ่ ง รำา พึ ง ของเพื่ อ น
ขยะพลาสติ ก หมกตั ว อยู่ ใ นพื้ นทราย ก็
ว่ า “อย่ า งน้ อยวั น นี้ ผมก็ ช่ ว ยลดขยะ ที่ อาจเป็ นพิษเป็ นภัยกับสัตว์ในท้องทะเลไป อะไรเลยไม่ใช่หรือ” ได้ ส องสามชิ้ิ น ล่ ะ มั น ก็ น่ า จะดี ก ว่ า ไม่ ทำา เย็นวันนั น หลังจากนั่งเรือกลับจาก ้
รำาพึงว่า“นายเก็บขยะสองสามชิ้นในขณะ ที่มีคนอีกเป็ นจำานวนมากยังคงทิ้งขยะอยู่ แวดล้อมได้หรือ?” อย่ า งนี้ มั น จะสามารถล ดมลพิ ษในสิ่ ง หลั ง จากฟั งคำา เพื่ อน แวบหนึ่ งผม
เกาะมาขึ้ น ฝั่ ง ระหว่ า งที่ เ ดิ น เลี ย บตาม ชายหาดไปยังบริเวณ ที่เป็ นที่จอดรถ ใน มือของเพื่อนและญาติของเขาอีกสามสี่คน เก็บขึ้นมาจากผืนทรายเพื่อเอาไปทิ้งลงถัง ขยะ มีถุงพลาสติก และกระปองนำ้ าอัดลมที่เขา ๋
นึ ก ถึ งเพื่อ นสนิ ท ที่ เคยไปเดิน ป่ าขึ้ น เขา ด้ ว ยกั น มาหลายทริ ป ทุ ก ครั ้ง ที่ ไ ปหากมี ขยะ โดยเฉพาะพวกถุงพลาสติกกระปอง ๋
ขณะเดิ น หิ้ ว ถุ ง พลาสติ ก ตามหลั ง
นำ้ าอั ด ลมตกอยู่ ต าม พื้ นหรื อ ซุ ก อยู่ ใ น สุมทุมพุ่มไม้ เขาจะเก็บติดมือเพื่อเอาไป
พวกเขาผมยิ้ มด้ วยความอิ่ม ใจ และรู้ สึก ว่ า วั น นี้ ช ายหาดของพั ท ยาดู ง ดงามเป็ น พิเศษ
_____________________________________________________________ _________________________________ โลกอาสนะ ๓๖๐ องศา.. West โดย..ธำารงดุล I said.. ‘back extension’
ประสบการณ์เรียนรู้แบบ East Meets บทที่ 5 You said.. ‘forward bending’, 31942672.doc 12
จะเห็นว่าในมุมมองแบบตะวันออก ให้ ค วามสำา คั ญ ของผลที่ เ กิ ด กั บ ร่ า งกาย มากกว่าทิศทางที่ร่างกายมุ่งไปสู่ ทำาไมต้องเหยียดยืด ? (๑) (๒) เราจัดอาสนะ
เราฝึ กอาสนะแบบเป็ นองค์รวม คือ เหยียดยืดร่าง กายในทิศทางต่าง ๆ เพื่อ เป็ นการขยับโครงสร้างของร่างกาย ส่วน ตรงตามธรรมชาติ มากที่สุดเท่าที่จะมาก แกนกลาง คื อ กระดู ก สั น หลั ง ให้ เ หยี ย ด ไ ด้ ส่ ง ผ ล ใ ห้ ก า ร ไ ห ล เ วี ย น ข อ ง เ ส้ น ประสาทที่ ร้ อ ยผ่ า นช่ อ งกลวงของข้ อ ต่ อ กระดูกสันหลังและการไหลผ่านของพลัง ได้ดีข้ น ตามหลักกายวิภาคและสรีรวิทยา ึ พี่ เ ล ะ ช ว น พ ว ก เ ร า ม อ ง ด้ ว ย
(๓)
ที่เห็นเหล่านี้อยู่ในหมวดก้มตัวไปข้างหน้ า
ตามตำา ราตะวันตก
ห รื อ forward bending แ ต่ ต า ม ตำา ร า เรี ย กท่ ว งท่ า เช่ น นี้ ว่ า ปั ศจิ ม ตานาสนะ แ ป ล ต า ม ร า ก ศั พ ท์ นั ้ น ห ม า ย ถึ ง ก า ร
อิ น เดี ย ซึ่ งใช้ ภ าษาสั น สกฤตเป็ นฐาน
เ ห ยี ย ด ยื ด ร่ า ง ก า ย ด้ า น ห ลั ง (back extension) (กลับทิศกลับทางกันซะอย่าง นัน) ้
ภู มิ ปั ญญาแบบ ออริ จิ ...(นั ล ) ตามตำา รา
ปั ศจิ ม ตานาสนะ มาจากคำา ว่ า
ดั ้ ง เ ดิ ม จ ะ เ ห็ น ว่ า ก า ร เ ห ยี ย ด ยื ด ส่ ว นแกนกลางของลำา ตั ว เป็ นสำา คั ญ แล้ ว
ปั ศจิ ม (ด้ า นหลั ง ) + ตานะ (เหยี ย ด ยืด) + อาสนะ พี่เละช่วยเพิ่มรอยหยักในสมองให้
โครงสร้ า งของร่ า งกาย นอกจากเน้ นที่ ยังรวมถึงกระดูกและกล้ามเนื้ อส่วนที่เป็ น ระยางค์ ซึ่ งอิ น ทรี ย์ ใ นการกระทำา เช่ น แขน ขารวมถึงระบบต่าง ๆ ของร่างกาย เช่ น ระบบขั บ ถ่ า ย ระบบสื บ พั น ธ์ุ ล้ ว น ทำา ให้ เกิ ด ความโล่ ง ของนาฑี หรื อ ช่ อ ง ว่ า งทั ้ง หมดที่ ป ระสานกั น เป็ นเครื อ ข่ า ย ของปราณ-พลังชีวิต อย่างเป็ นอิสระ
เราลึกลงไปอีกนิ ดว่า ปั ศจิม ถ้าแปลตรง ตั ว นั ้ น ห ม า ย ถึ ง ทิ ศ ต ะ วั น ต ก ด้ ว ย วั ฒ นธรรมอิ น เดี ย จะหั น หน้ าไปทางทิ ศ ตะวันออก ทิศตะวันตกจึง หมายถึง ด้าน หลัง
โยงใยทัวทังร่างกาย เกิดการเคลื่อนไหล ่ ้
31942672.doc 13
ปั ศจิมตานาสนะ ต้องการเหยียดยืด กล้ า มเนื้ อด้ า นหลั ง โดยเน้ นที่ ก ระดู ก สั น หลั ง ส่ ว นเอวเป็ นสำา คั ญ หลั ก สำา คั ญ คื อ ความพยายามจั ด ความสั ม พั น ธ์ ที่ เ หมาะ สมของเอวและเชิงกราน ตามธรรมชาติ ก ระดู ก สั น หลั ง ส่ ว น
นั่นคือภาพรวมหรือมุมมองต่อการ ก้ ม ตั ว หรื อ เหยี ย ดยื ด ร่ า งกายด้ า นหลั ง แบบสามานยะ แต่ เ ราต้ อ งไม่ ลื ม ว่ า ทุ ก อาสนะยั ง มี ค วามเป็ นวิ เ ศษะ คื อ ความ แ ต ก ต่ า ง ข อ ง ผ ล ที่ เ กิ ด ขึ้ น จ า ก แ ต่ ล ะ ท่วงท่าอีกด้วย เมื่ อเราลองทำา อาสนะเปรี ยบเที ยบ
เอวเป็ นบริเวณที่มีแนวโน้ มจะแอ่นไปข้าง
หน้ าอยู่แล้ว เราทำา ท่าก้มตัวเพื่ อยืดเอวที่ ด้านหน้ า
แอ่น อยู่แล้วให้ตรง ไม่ ใช่ ก ารแอ่น เอวไป ดังนั ้นก่อนการก้มตัวคราใดจะต้อง
กันทัง ๓ ท่า ดังภาพด้านบน จะพบวิเศษะ ้
ที่ ซ่ อ นอยู่ ใ นผลของการเหยี ย ดยื ด ที่ เ กิ ด กับ กล้ า มเนื้ อหลั ง , กล้ ามเนื้ อขาและการ กดนวดช่องท้อง ดังนี้ ท่าแรก (ภาพ ๑) จะเกิดการเหยียด
”สร้ า งพื้ นที่ ว่ า งให้ เ อวมี ก ารเหยี ย ดยื ด
มากที่สุ ด” ซึ่งมีเ ทคนิ คที่ ไม่ อาจละเลยก็ คื อ ต้ อ งเริ่ ม ต้ น ด้ ว ยการแขม่ ว ท้ อ ง โดย หดท้องตังแต่บริเวณหัวหน่ าวจนถึงสะดือ ้ เข้ามาก่อน
ยื ด ของกล้ า มเนื้ อด้ า นหลั ง และการกด นวดที่ช่องท้องมากกว่าผลที่เกิดกับกล้าม เนื้อขา ในขณะที่ ท่ า ที่ ๒ (ภาพ ๒) มี ก าร
ส่ ว นการคื น กลั บ เพื่ อให้ เ กิ ด ความ
เหยียดยืดของกล้ามเนื้ อหลังมากกว่าท่าที่
ปลอดภัยต่อกระดูกทรวงอก ให้ยืดหลังให้
ตรงเป็ นแนวเดียวกัน ก่อน ตังแต่ก ระดูก ้ ส่วนคอไล่ลงมาถึงกระดูกสันหลังส่วนล่าง ก้มตัวหรือคืนกลับ จึงคื น กลั บโดยไม่เ ผลอแหงนคอไม่ว่ า จะ นอกจากให้ เ กิ ด ผลต่ อ กระดู ก สั น
๑ ขณะที่การกดนวดช่องท้องจะเกิดขึ้นที ละข้าง ส่วนกล้ามเนื้ อขาด้านหน้ าเกิดการ กลับเหยียดยืดน้ อยกว่า เหยียดยืดมากกว่าท่าที่ ๑ แต่ขาด้านหลัง ส่ ว น ท่ า ที่ ๓ (ภ า พ ๓ ) เ กิ ด ก า ร
เหยียดยืดของกล้ามเนื้ อขามากที่สุด แต่ กล้ า มเนื้ อส่ ว นอื่ น ๆ กลั บ เหยี ย ดยื ด ได้ น้ อยกว่าท่าอื่น ๆ นอกจากนี้ วิ เ ศษะ ยั ง รวมถึ ง การ
หลังและกล้ามเนื้ อที่เกี่ยวข้องแล้ว ปั ศจิม ตานาสนะยัง มีจุ ดมุ่ ง หมายรองลงมาเพื่ อ เหยียดยืดร่างกายส่วนบน และบ่ารวมถึง ขาด้วย
พิจารณาข้อจำา กัดทางร่างกายต่างๆของผู้
31942672.doc 14
ฝึ ก ป ฏิ บั ติ ด้ ว ย เ ช่ น บ า ง ค น ก ร ะ ดู ก เชิงกรานอาจเคลื่อนไปด้านหน้ า เกิดการ แอ่ น และกดทั บ ของกระดู ก สั น หลั ง ส่ ว น เอวทำา ให้ เ หยี ย ดยื ด ได้ ไ ม่ เ ต็ ม ที่ ถ้ า นาน เข้ า อาจทำา ให้ เ กิ ด การกดทั บ ของหมอน กระดู ก เชิ ง กรานรั ้ง ไปด้ า นหลั ง เหล่ า นี้ ร อ ง ก ร ะ ดู ก สั น ห ลั ง ไ ด้ ห รื อ บ า ง ค น ที่
ล้วนเป็ นข้อจำา กั ดในการยืด เอวเพื่ อ เข้ าสู่ ท่วงท่าทังสิ้น ้ การเหยียดยืดอย่างพอเพียร จะส่ง
ผ ล ต่ อ ร่ า ง ก า ย ล ม ห า ย ใ จ แ ล ะ จิ ต ใ จ ไปไว้ในบทต่อไปแล้วครับ
อย่ า งไร คงต้ อ งยื ด (แบบละครช่ อ ง ๗)
_____________________________________________________________ _________________________________ โดย สดใส คนช่างรอ แต่งงานอยู่กินกับชาวอเมริกัน เมื่อไปถึง อเมริกา ลูกเขยก็ต้อนรับเต็มที่ เรียกได้ จึงถามลูกเขยว่า พ่อตา: "ถ า ม จ ริ ง ๆ เ ถ อ ะ เ ลี้ ย ง ดู "อ๋ อ ดู โ น่ น ซี ค รั บ พ่ อ ต า " ว่าเลี้ยงดูปูเสื่อสามวันสามคืน กำา นั นบุญ กำา นั น บุ ญ ไ ป เ ยี่ ย ม ลู ก ส า ว ซึ่ ง ลูกเขย: "นั ้น แหละครั บ สะพานที่ ผม สร้ า งขึ้ น เวลารถผ่ า นแต่ ล ะคั น ก็ ต้องเสียสตางค์ให้ผม เงินก็มาจาก นันแหละ" ้
ปี ต่ อ มาลู ก เขยมาเที่ ย วเมื อ งไทย พร้ อ มภรรยา กำา นั น บุ ญ เลี้ ย งตอบแทน อย่างเอิกเกริก สามวันสามคืนเหมือนกัน ลูกเขยจึงตังคำาถามเดียวกันว่า พ่อตาเอา ้ เงินมาจากไหน พ่อตา: บุญถาม ลูกเขย: พ่อตา: ตอบ ลูกเขย:
ขนาดนี้ เอาเงินมาจากไหน"
ลูกเขย:
ลู ก เขยตอบพลางชี้ ไ ปทางแม่ น้ำ า แล้วถามว่า "เห็นอะไรไหม" "เห็น ก็แม่น้ำ าไง" "เห็น" "แล้วเห็นสะพานไหม"
"เห็ น แม่ น้ำ านั ้ น ไหม" กำา นั น "เห็น" "เห็นสะพานไหม" "ไม่เ ห็นสะพานเลย" ลูก เขย
ลูกเขย: พ่อตา: พ่อตา: ลูกเขย:
31942672.doc 15
พ่อตา:
"ก็ นั้ น แหละ เงิ น ที่ เ ราเลี้ ย ง
คดโกง หรือทุจริต หาไม่ก็ทำาอย่างขอไปที รอว่าเมื่อไรจะได้เวลาเลิกงาน เนื่ องจากคนใฝ่ เสพนิ ย มวิ ธี ลั ด สั ้น
กั น อ ยู่ นี่ ก็ เ ป็ น เ งิ น สำา ห รั บ ส ร้ า ง สะพานของตำาบลนี้แหละ" นิ ทานข้างต้น เป็ นเรื่องของคนสอง
ประเภท ประเภทแรกรำ่ารวยเพราะนำ้ าพัก
ที่ สุ ด เพื่ อจะได้ สิ่ ง เสพโดยเสี ย แรงน้ อย ปาฏิ ห าริ ย์ อยากได้ อ ะไรก็ บ นบานศาล กล่าว วิธีเซ่นสรวงแบบหนึ่ งซึ่ งกำา ลังเป็ น
ที่ สุ ด จึ ง มั ก กลายเป็ นพวกพึ่ งพาอิ ท ธิ
นำ้ าแรงของตน อีก ประเภทมี ชีวิ ตหรูห รา ฟ่ ุ ม เ ฟื อ ย เ พ ร า ะ ค ด โ ก ง ม า ถ้ า ม อ ง จัดอยู่ในพวก 'ใฝ่ ทำา' ประเภทหลังนั นเป็ น ้ พวก 'ใฝ่ เสพ' มากกว่ า นั ้น ก็ จ ะเห็ น ว่ า คนประเภทแรก
ที่ นิ ย ม ม า ก ขึ้ น ก็ คื อ ซื้ อ บุ ญ ถ ว า ย สิ่ ง ์ ศัก ดิสิท ธิ ์ โดยหวังผลตอบแทนร้ อยเท่ า รุนแรงยิ่งกว่าหวยใต้ดินเสียอีก พั น ทวี จ ากเงิ น ที่ ล งทุ น ไป นั บ ว่ า เป็ นผล ผลที่ ต ามมาก็ คื อ คนเหล่ า นี้ ก ลาย
คนใฝ่ ทำา นั ้ น เวลาอยากได้ อ ะไรก็
พยายามทำา ด้ ว ยตั ว เอง หรื อ หามาด้ ว ย ที่จะเสพอย่างเดียว ไม่อยากทำา ถ้าจะทำา
ความเพียรของตน ส่วนใฝ่ เสพนั ้น สนใจ ก็ ทำา ด้ ว ย วิ ธี ลั ด สั ้ น ที่ สุ ด เ ช่ น ข โ ม ย กาแฟหนึ่ งถ้วย เป็ นการเริ่มวันอย่างมี สุขภาพที่ดี งานวิจัยชิ้นใหม่ได้แนะว่า กาแฟวัน
เป็ นคนช่ า งรอ รอผลดลบั น ดาล รอโชค ถ้าหนักเข้าก็อาจกลายเป็ นคนหน้ าหัว โดย สดใส
ได้รับจากการดื่มกาแฟค้นพบว่าเครื่องดื่ม ช นิ ด นี้ มี ส า ร อ า ห า ร ห ล า ย อ ย่ า ง เ ช่ น ์ แคลเซียม และสารที่ออกฤทธิทางชีวภาพ ประโยชน์ต่อสุขภาพ เ ป็ น ร้ อ ย ช นิ ด เ ช่ น โ พ ลี ฟี น อ ล ที่ มี
นั กวิจัยที่ได้มองหาประโยชน์ ที่จะ
ละถ้วยในตอนเช้านั ้น อาจจะเป็ นหนึ่ งใน
วิธีมีสุขภาพดีที่สุดที่จะเริ่มต้นของวันก็ได้ กระทั ่ง ช่ ว ยยกระดั บ ไขมั น ดี เอชดี แ อล คอเลสเตอรอลได้ กาแฟยั ง มี ฤ ทธิ ช่ ว ย ด้วย ป้ องกั น การเป็ นเบาหวานชนิ ด ที่ 2 ได้ อี ก
กาแฟสามารถลดการอั ก เสบเรื้ อรั ง แม้
การใช้แมมโมแกรมเพื่อการตรวจหา มีความผิดพลาดถึง 66% มะเร็งเต้านม
31942672.doc 16
งานวิ จั ย ล่ า สุ ด พบว่ า การที่ มี ก าร ร ณ ร ง ค์ ใ ห้ ผู้ ห ญิ ง ที่ มี อ า ยุ 40 ปี ขึ้ น ไ ป ทำา การคัดกรองมะเร็งเต้านมโดยวิธีแมม โม-แกรมนั ้น จะมีความเป็ นไปได้ว่า นั่น
ที ม นั ก วิ จั ย ตั ้ ง ข้ อ ส ง สั ย ว่ า มั น ค ว ร จ ะ เป็ นการทำาตรงกันข้ามกันมากกว่า การฝั งเข็มได้ผลจริงแท้ เราบ้าง
เป็ นเทคโนโลยี ที่ ไ ม่ มี ป ระสิ ท ธิ ภ าพมาก ที่ สุ ด และก็ เ ป็ นวิ ธี ที่ พ ลาดการตรวจเจอ มะเร็งมากที่สุด แมมโมเกรม สามารถตรวจพบ
ดังนั นมันบอกอะไรเกี่ยวกับร่างกาย ้ นั ก วิ ท ยาศาสตร์ ไ ด้ พ บว่ า การฝั ง เข็มสามารถบรรเทาอาการปวดข้อได้จริง ซึ่ ง บอกเป็ นนั ย ได้ ว่ า ชาวตะวั น ออกมอง ร่างกายได้ซับซ้อน และระบบพลังงานที่ ศึกษาและพัฒนา ไหลเวี ย นในร่ า งกายนั ้ น คุ้ ม ค่ า แก่ ก าร อาการปวดข้ อ และความเมื่ อยล้ า ของ กล้ามเนื้ อได้อย่างมีนัยสำาคัญทางสถิติ ใน ก า ร ฝั ง เ ข็ ม นั ้ น ล ด
มะเร็ ง เต้ า นมได้ เ พี ย ง 33% ในขณะที่ MRI ซึ่ ง ยั ง ไม่ ไ ด้ อ ยู่ ใ นโปรแกรมการคั ด กรองมะเร็ ง เต้ า นมระดั บ ชาติ สามารถ ตรวจพบมะเร็งเต้านมได้ 93% แม้กระทัง ่ แกรม เพราะสามารถตรวจพบมะเร็งเต้า อั ล ตราซาวด์ ก็ ยั ง มี ค วามไวกว่ า แมมโม นมได้ 37% วิธี MRI นันดีโดยเฉพาะการ ้ ตรวจพบมะเร็งในขันแรกๆ ซึ่งเป็ นช่วงที่ ้ จากมหาวิทยาลัยบอนน์ กล่าว พวกเค้าได้ ค้นพบหลังจากทำาการคัดกรองผู้หญิง 687 คน ในกลุ่ ม ที่ มี ค วามเสี่ ย งเล็ ก น้ อยของ การเกิ ด มะเร็ ง เต้ า นม แต่ ด้ า นลบอย่ า ง หนึ่ งก็คือผู้หญิงที่ทำา MRI จะได้รับระดับ สามารถทำา การรั ก ษาให้ ห ายได้ นั ก วิ จั ย
กลุ่ ม ผู้ ห ญิ ง 43 คนที่ รั ก ษามะเร็ ง เต้ า นม ในกลุ่ ม ทดลองนั ้ น จะแบ่ ง เป็ นผู้ ที่ ไ ด้ รั บ ปลอมซึ่งสามารถกำาจัดอคติทางด้านจิตใจ การรั ก ษาแบบฝั งเข็ ม จริ ง และแบบเข็ ม ที่ อ าจเกิ ด ขึ้น จากการทดลองได้ นั ก วิ จั ย จาก มหาวิ ท ยาลั ย โ คลั ม เ บี ย เ มดิ เ คิ ล เซนเตอร์ ในนครนิ ว ยอร์ ก รายงานว่ า การฝั งเข็ ม นั ้น มี ป ระสิ ท ธิ ภ าพมาก โดย ก ลุ่ ม ผู้ ห ญิ ง ที่ ไ ด้ รั บ ก า ร ฝั ง เ ข็ ม จ ริ ง สามารถหยุดการใช้ยาแก้ปวดได้ 20% ใน ขณะที่ ผู้ที่ ไ ด้ รั บ เข็ ม ปลอมไม่ มี ใ ครทำา ได้ เลย
รังสีในปริมาณมาก ซึ่งนี่เป็ นสิ่งที่พิสูจน์ ได้ ว่ า เป็ นความเสี่ ย งทางด้ า นสุ ข ภาพของผู้ หญิง ที่มีความเสี่ยงเป็ นมะเร็งเต้านมและ ทำา MRI ในช่วงอายุน้ อย ปั จจุบันนี้ MRI
เป็ นวิธีสำารองของการทำาแมมโมเกรม แต่ 31942672.doc 17
_____________________________________________________________ _____________________________ พัทธ กวี
โยคะบำาบัด ภักดีพงษ์..แปล/เรียบเรียง มศว สวามีกุลวัลยนันท์และดร.เอส.แอล.วิเนการ์เขียน ,กวี คง พิมพ์โดย ภาควิชาปรัชญาและศาสนา คณะมนุษยศาสตร์ ร่วมกับ สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธิหมอชาวบ้าน หนั งสื อเ ล่ ม นี้ เ ขี ย น ขึ้ น ม า ต า ม ความประสงค์ ข องกระทรวงสาธารณสุ ข รั ฐ บาลอิ น เดี ย เพื่ อให้ ป ระชาชนทั ่ ว ไป รวมทั ้ง บุ ค ลากรด้ า นสาธารณสุ ข ได้ รู้ จั ก แนวความคิ ด และหลั ก พื้ น ฐานตลอดจน นี้ ท่ า น ส า ม า ร ถ เ ข้ า ใ จ โ ย ค ะ ที่ ไ ป ใ น แนวทางบำาบัดได้อย่างแจ่มชัด วิธีปฏิบัติของโยคะบำาบัด จากหนั งสือเล่ม แสดงให้ เ ห็ น ถึ ง ความสนใจที่ มี ต่ อ โยคะ บำาบัด พวกเขารูสึกว่าโยคะช่วยขจัดความ ตึงเครียดของกาย-จิต ซึ่ งยังคงสะสมอยู่ ในตัวคนไข้ แม้ว่าจะได้รับการรักษาทาง ด้านประสาทและจิตไปแล้ว แพทย์หลาย คนเริ่มยอมรับถึงคุณค่าของโยคะทางด้าน กายภาพบำาบัด และการฟื้ นฟูคนไข้ที่ป่วย ด้ ว ยโรคเรื้ อ รั ง ดั ง นั ้น คงจะไม่ ยุ ติ ธ รรม หากจะดู แ คลนโยคะหรื อ ปฏิ เ สธว่ า โยคะ ไม่มีความเป็ นศาสตร์ ในหนั ง สื อ ประกอบด้ ว ยหลายบท
เป็ นที่ น่ า สั ง เกตว่ า แพทย์ ที่ ไ ด้ ตั ้ง
ข้อสงสัยต่อโยคะหลายคนเมื่อได้มีโอกาส ให้การยอมรับโยคะบำาบัด
ฝึ กปฏิบัติ และได้รับ ประสบการณ์ ต่ างก็ ผู้เ ชี่ ยวชาญ โดยเฉพาะแพทย์ท าง
ซึ่ ง แต่ ล ะบททำา ให้ เ ราสามารถรู้ จั ก นิ ย าม
ของโยคะ และหลักการรักษาโยคะ การมี ทัศนคติทางด้านจิตอย่างถูกต้อง การปรับ
ด้ า น กาย-จิ ต สั ม พั น ธ์ จิ ต แพทย์ ทั ้ง ใน
ประเทศอิ น เดี ย และประเทศอื่ นๆ ได้ 31942672.doc 18
สภาพกลไก กายจิต เทคนิ คโยคะอื่น ๆ ที่ นำ ามาใช้ในทางบำาบัด เป็ นต้น เป้ าหมายของหนั ง สื อ เล่ ม นี้ เพื่ อ
โยคะที่ ใ ช้ ใ นการบำา บั ด รวมทึ้ ง ข้ อ จำา กั ด และข้อโต้แย้ง หนั งสือมีวัตถุประสงค์ เพื่อนำ าเสนอ
อธิ บ ายโยคะบำา บั ด ให้ คน ทั ่ ว ไป และ บุค ลากรทางด้านสาธารณสุข ได้ เ ข้า ใจถึง หลาย ลักษณะเฉพาะ เจาะจงของเทคนิ ค หลั ก การพื้ นฐานข องเท คนิ คโ ยค ะทั ้ ง
ภาพรวมใน แง่มุมวิทยาศาสตร์ ในแง่มุม ของความเป็ นเหตุเป็ นผล ของโยคะบำาบัด ในภาษาง่ า ย ๆ แต่ ถึ ง กระนั ้ น ในการทำา เฉพาะไม่ได้
หนั งสื อเช่น นี้ ก็ค งหลี ก เลี่ ย งศั พ ท์ เ ทคนิ ค
โดย ครูนิรนาม มีนาคม 2553 ให้ชวนคิด ชวนเขียนมาให้ จากคอลัมน์ เล้งเล่าเรื่องฉบับเดือน ประสบการณ์ การสอนบุ ค คลที่ มี ปั ญหา เจ็บ ยกตัวอย่างปั ญหานี้ คุณ A ชายหนุ่ม ที่เป็ นคนหลังแข็ง (เรียกว่าไม้กระดานยัง อ า ย เ ล ย ค่ ะ ) ทำา ง า น นั่ ง ห น้ า จ อ คอมพิวเตอร์ แทบทั ้งวั น จะเปลี่ ยนอิ ริย า บ ท ก็ ต่ อเ มื่ อ ท า น อ า ห า ร เ ข้ า ห้ อ ง นำ้ า โดรมและเครี ย ด อี ก ทั ้ง ยั ง ขาดการออก กำาลังกาย เราจะสอนท่างู กันอย่างไรคะ ? จ า ก ก า ร วิ เ ค ร า ะ ห์ ก า ร ส อ น ต า ม
ท่านผู้อ่าน ที่เ ป็ นทังนั กอ่าน นั ก ฝึ กโยคะ ้ นั ก กายภาพ ครู โ ยคะมื อ อาชี พ และครู โยคะมือใหม่ ได้อ่านกันเพลิน ๆ หรือไม่ก็ ชวนป่ วนให้ปวดหัวเล่น ไม่ต้องอารัมภบท ให้ยืดยาว เข้าประเด็นดีกว่าค่ะ จากคำาถาม 1. ทำา ไมงู ใ ช้ ห ลั ง ยกตั ว ขึ้ น ดี ก ว่ า งู ที่ ใช้แขนดันขึ้น 2. ทำาไมทำาท่างูแล้วปวดหลัง ต่างกันอย่างไร
เท่ านั ้น ยั ง ไม่ พ อ ยั ง มี ปั ญหาออฟฟิ ศ ซิ น
3. งู ตัว โต กับ งูตั วเตี้ย ให้ ป ระโยชน์ 4. ทำาไมต้องฝึ กช้า ๆ 5. งู เ ปิ ดศอก กั บ งู ปิ ดศอก ต่ า งกั น อย่างไร ?
จะทำา แบบทฤษฎีเ ปะ ๆ หรือประยุก ต์ ุ ท่า เพื่อการแก้ปัญหาเฉพาะหน้ ากันก่อนดี จ า ก ก า ร ส อ น ที่ ไ ด้ ผ ล (ต า ม
ประสบการณ์ แพทย์ และผู้เรียนยอมรับ) เราจะให้ผู้ฝึกทำาท่างูตัวโต (ขอเลียนแบบ
31942672.doc 19
เจ้าของคอลัมน์ ) โดยใช้แรงฝ่ ามือทังสอง ้ เพียงเล็กน้ อย เพื่อยกลำาตัวขึ้น จนกระทัง ่ ตั ว นี้ จ ะยั ง ไม่ ฉ กจวั ก เพราะจะไม่ มี ก าร ห่างออกจากกันประมาณหนึ่งฟุต ดูค่ะ แขนทังสองข้างเหยียดตรง ณ เดียวกัน งู ้ เงยหน้ า อี ก ทั ้ง ฝ่ าเท้ า ทั ้ง สองข้ า งจะเปิ ด ขอให้ผู้อ่าน ลองทำาตามคำาแนะนำ านี้
ส่วนหลังถ้าหลังเค้าแข็งจะปานนั ้น ถ้าใช้ หลังยกลำาตัวตังแต่เริ่มแรกก็ต้องม้วนเสื่อ ้ แน่ คราวนี้ เข้าประเด็นที่ว่า ทำาท่างูแล้ว
ปวดหลั ง มั น มี เ รื่ องให้ คิ ด วิ เ คราะห์ ว่ า ป ว ด ต ร ง ไ ห น ข อ ง แ ผ่ น ห ลั ง แ ล ะ ป ว ด
อย่ า งไร ปวดตึ ง ปวดหนึ บ ปวดแปลุ บ ปวดแสบ ปวดถึงหน้ าท้อง สมมุติว่าเป็ น คุณ A คนเดิม 1. อาการปวดแปลุ บ ปวดแสบ เสี ย ว การฝึ ก ให้คำาแนะนำ าคือไปหาแพทย์ เฉพาะทางกล้ามเนื้ อบำาบัดค่ะ ทดลองในการฝึ กคือ 2. อาการปวดตึง ปวดหนึ บ ๆ ขันตอน ้ ใช้ ผ้ า ห่ ม หนารองบริ เ วณใต้ อ กถึ ง รอดูอาการของผู้ฝึก ขณะยกลำา ตัว
1. นอนควำ่ า วางหน้ าผากบนพื้ น วาง ฝ่ ามือไว้ใต้ไหล่ นิ้วมือเสมอกับไหล่ ฝ่ าเท้าราบไปกับพื้น เปิ ดเท้ า ห่ า งออกจากกั น หนึ่ งฟุ ต 2. เงยหน้ าขึ้ น มองตรง และหายใจ เข้ า ใช้ แ รงฝ่ ามื อ เล็ ก น้ อย ค่ อ ย ๆ ยกลำา ตั ว ขึ้ น จนแขนเหยี ย ดตรง 3. หยุดลมหายใจ ค้างท่าไว้สามวินาที 4. หายใจออก ลดลำา ตั ว ลงพื้ นช้ า ๆ เริ่ ม จากระดั บ หน้ าท้ อ ง หน้ าอก หน้ าผาก คอตรง (ไม่แหงนหน้ าขึ้น)ไหล่เปิ ด
วาบถึงหน้ าท้อง ตัดไปเลยคือหยุด
หน้ าท้อง ความหนาของผ้าหนึ่ งนิ้ว
ขึ้นว่ามีอาการอย่างไร และปรับระดับของ ท่าไปตามอาการนั น ๆ ้ คุณ A ใช้เวลาฝ่ าท่างู (ตัวโต) แบบ
การฝึ กวิ ธี นี้ ยั ง จะไม่ ปิ ดศอก เพราะ ต้องรอให้ร่างกาย เกิดการพัฒนา ตาม เหตุและปั จจัยของผ้้ฝึกว่าเป็ นอย่างไร ขอย้ อ นกลั บ ไปดู ว่ า คุ ณ A ต้ อ งใช้
ประยุ ก ต์ อ ยู่ ห ลายเดื อ น โดยใช้ เ วลาฝึ ก
เวลาในการฝึ กท่ า งู ป ระยุ ก ต์ แบบนี้ เ ป็ น เวลานานพอสมควรโดยไม่ต้องไปซีเรียส ว่าจะใช้แขนยกตัว เดี๋ยวไม่ได้ประโยชน์ 31942672.doc 20
ตามคำาแนะนำ าของครูคือ เช้าหลังตื่นนอน และก่อนนอนอีกหนึ่ งครัง เป็ นวันละสอง ้ ครัง ครังละ สี่รอบ ้ ้
คุ ณ A มี ค วามสุ ข ขึ้ น และ ผ่ อ น คลายอาการปวดหลังที่ดีข้ ึนเป็ นลำาดับ จน วัน นั ้น มาถึง คุณ A จะได้เ ริ่มทดลองฝึ กงู (ตัวเตี้ย) ตามรูปแบบของทฤษฎี การวิเคราะห์ 1. ยังไม่ปิดศอก และปิ ดฝ่ าเท้า
4. ขาดสติ (ตั ว เตี้ ย ) ครั ้ง แรก ๆ ได้ คำา ตอบว่ า หนั ก เอาเรื่อง แต่ปัญหาปวดหลังดีข้ ึน จากท่างู มันใจ ในการฝึ กท่างู (ตัวเตี้ย) ่ (ตั ว โต) ที่ ป ระยุ ก ต์ ข้ ึ น มา ทำา ให้ มี ค วาม แบบข้ อ ศอกนี้ ต่ อ ไป จนกระทั ่ง ครู หลั ง จากที่ คุ ณ A ได้ ล องฝึ กท่ า งู
2. งอข้อศอกเพียงเล็กน้ อย แต่ใช้แรง ฝ่ ามือช่วยม้วนลำาตัวขึ้น โดยไม่ใช้ กล้ามเนื้ อหลังทังหมด (เพราะหลัง ้ 3. ขณะค้างท่า เราจะให้ใช้แรงฝ่ ามื อ ช่วยพยุงลำาตัวไว้เล็กน้ อย คำา แนะนำ า ท่านผู้อ่านลองนึ ก ภาพ และ ทดลองฝึ กดู น ะคะ และอย่ า ไปซี เ รี ย สว่ า ตรงนั น ตรงนี้มันจะไม่ได้ประโยชน์ ้ มีปัญหามาก่อน)
มัน ใจ จึงให้หัด ปิ ดศอกเป็ นวาระสุดท้าย ่ พร้อมทังปิ ดฝ่ าเท้าด้วย ระยะต่อมา กล้าม ้ เนื้ อหลังของคุณ A ที่เคยเป็ นก้อนแข็ง ๆ อาการตึงรังดีข้ ึนเป็ นลำาดับ ครูจึงเพิ่มการ ้ สอนอาสนะอื่นเพื่อเป็ นการพัฒนาการฝึ ก ต่อไป พูดถึงความสมดุล แน่ น อนค่ะ ใน
ขณะที่เราฝึ กท่าโยคะนั ้น ต้องไม่ลืมความ งู เป็ นอิริยาบท ของท่วงท่าที่แอ่นลำาตัวไป
รู ปแบบท่า งู เ หล่ า นี้ ต้ อ งฝึ กช้ า ๆ เท่ า นั ้น แล้ ว จะเบื่ อไปทำา ไม ถ้ า เกิ ด เราฝึ กเร็ ว ๆ ไป และมีปัญหาเหล่านี้ตามมา เช่น 1. กล้ ามเนื้ อหลั ง ข้อมื อ หั วไหล่ คอ บ า ด เ จ็ บ เ พ ร า ะ แ ร ง ก ร ะ ตุ ก กระชาก
สมดุลของท่วงท่า ขอยกตัวอย่างดังนี้ ท่า ด้ า นหลั ง เพราะฉะนั ้ น ควรมี ก ารปิ ดท่ า posture) ควรจะเป็ นท่ า ที่ โ น้ มลำา ตั ว ไป ด้ า นหน้ า ผู้ ฝึ กที่ มี อ าการปวดเจ็ บ จะมี ความรู้สึกสบายตัวขึ้น การวิเคราะห์ การเรี ย งลำา ดั บ ท่ า ของแต่ ล ะการ
ใ น ท า ง ต ร ง กั น ข้ า ม เ ส ม อ (counter
2. ระบบการหายใจ ไม่ ไ ด้ ห ายใจลึ ก เท่ า ที่ ค วรจะเป็ น ไม่ ไ ด้ ป ระโยชน์ ทางอายุรเวท 3. ขาดการผ่ อ นคลายทั ้ง กล้ า มเนื้ อ และระบบประสาท
สอนย่อมแตกต่างกัน ไป ในกรณี ข องคุณ A ต้องให้ การบ้านฝึ กท่างูทุกวัน แล้วจะมี วิธีทำาท่าแก้กนอย่างไร ั
31942672.doc 21
คำา ตอบคื อ ครู แ นะนำ า ว่ า จากท่ า งู ใ ห้ ก ลั บ ลำา ตั ว ขึ้ น ม า เ ป็ น ท่ า เ ด็ ก (balasana) และผ่ อ นคลายโดยการค้ า ง ท่ า ไว้ หายใจเข้ า ออก สามครั ้ง โดยยื ด ฝึ ก
สมดุ ล จิ ต ขอให้ คิ ด กลาง ๆ ก็ พ อมั ้ง คะ เพราะบางครังคิดบวกมากไป ก็เป็ นทุกข์ ้ แต่คิดลบก็ทุกข์ยิ่งกว่า เป็ นอย่างไรคะ ท่ างู นี่ มัน น่ า ปวด
แขนขึ้นเหนื อศีรษะ จากนั ้นจึงยกเลิกการ เห็ น มั ้ย คะ นี่ คื อ ความสมดุ ล อย่ า ง
เศียรเวียนเกล้ามั ยคะ หรือว่าชวนขบคิด ้ ฝึ กกันดูนะคะ
เพลิดเพลิน ยังไงก็ลองอ่าน ลองคิด ลอง
หนึ่ ง เมื่ อมี ค วามสมดุ ล กายแล้ ว ก็ ต้ อ ง
_____________________________________________________________ _________________________________ โดย ล.เล้ง เสียงกระดิ่งหยก (ไม่ใช่มังกรบิน) เคล็ดวิชา โยคะพืนฐาน จากนั ก ้ อากาศร้อน...จนเขียนอะไรไม่ออก เลยเดินไปหยิบกะละมังซักผ้าใบใหญ่ที่สุด ในบ้ า น เดิ น เข้ า ห้ อ งนำ้ า เอากะละมั ง วาง บนพื้น ใส่น้ำ าลงไปครึ่งกะละมัง เดิน ออก ห้องนำ้ า ถอดเสื้อผ้า (โปนิ ดหน่ อย) เอาตูด ุ มาเอามะกรู ด ปั ่ นในตู้ เ ย็ น เดิ น กลั บ เข้ า แช่น้ำ า แบบในเพลงของเฉลีย ง (ใครเกิด มาไม่ ทัน ฟั งบ้ าง ยกมือ ขึ้น ) จากนั ้น ควั ก เอามะกรูด จากกระปุก มาแปะ ๆ ตามตั ว เอาบวบแห้งชุบนำ้ า ถูตัวไปเรื่ อยๆถูไปจน เล่น. ..ควักเอาวิชาถูตัวตามเส้นลมปราณ กายภาพบำาบัด มี เ ทคนิ ค มี ชั ้น เชิ ง แบบยอดฝี มื อ เค้ า ทำา กัน แหม! ขนาดเรื่องอาบนำ้ า ธรรมดาๆ... ไม่ธรรมดาเลย...เห็นแมะ พวกสุดยอดฝี มือ...อย่างเรา...ยังทำาให้มัน จากนัน เอานำ้ าในกะละมังมาราดตัว ้
ต่อ อย่า เพิ่ งทิ้ งนำ้ าไปนะ (ช่ว ยกั น ลดโลก ร้ อ น ใช้ น้ำ าอย่ า งประหยั ด และประหยั ด สตางค์ ใ นกระเป าเราด้ ว ย) จากนั ้ น ค่ อ ย ๋ อาบนำ้ า... ใช้น้ำ าอย่างประหยัดนี่มันช่วยลด เอานำ้ าฝั กบัวมาราดตั วเป็ นอัน จบรายการ ความร้อนในโลกนี้ ยัง ไงน่ ะ เหรอ ก็แ หม! ถ้ า เราประหยั ด นำ้ าได้ เราก็ ล ดพลั ง งานที่ เอาไปใช้ ใ นกระบวนการผลิ ต นำ้ าประปา ไฟฟ้ าลดการสร้ า งเขื่ อน ...ลดการสร้ า ง ลดการใช้ พ ลั ง งาน ก็ แ ปลว่ า ลดการใช้
ห ม ด ทั ้ ง ตั ว แ ล้ ว เ ริ่ ม ไ ม่ มี อ ะ ไ ร จ ะ จีน ๑๒ เส้น มาเล่นต่อ... ทำาให้ถูตัวแบบ 31942672.doc 22
เ ขื่ อ น ใ น แ ม่ นำ้ า โ ข ง แ ม่ นำ้ า โ ข ง ก็ ไ ม่ แห้ ง ...ชั ก จะไปไกลจนกู่ ไ ม่ ก ลั บ แล้ ว เนอ ะ... กลับมาก่อนดีกว่า ขอโม้เรื่ อง มะกรูดหน่ อยนะ.. .แม่
เ อ า อ ย่ า ง นี้ ก็ แ ล้ ว กั น go back to the simple way สู ง สุ ด คื น สู่ ส ามั ญ ..ในเมื่ อ มันสนุกไปกว่านี่ ไม่ได้แล้ว ก็ลุยถัวมันไป ่ ทั งที่ไ ม่สนุก แบบนี้ นี่ แหละ ถือ เสี ยว่ ายา ้ ขม...มั น ไม่ อ ร่ อ ย แต่ มี ป ระโยชน์ ก็ แ ล้ ว “ชักจูงใจ” ตัวเองให้เขียนต่อ ..อย่างยาก กั น น ะ ...เ ล้ งพ ยา ย า ม “ ห ล อ ก ” เ อ้ ย ! ลำาบาก...ลำาบากพอๆ กับ ที่จะต้อง รักษา
บอกว่ า เมื่ อ ตอนเด็ ก ๆ ใช้ ม ะกรู ด เผาไฟ สระผม ตอนที่ แ ม่ อ ายุ ๖๐ ผมแม่ ยั ง ไม่ หงอกเลย พ่อก็ชอบใช้มะกรูดสระผม พ่อ บอกว่ามัน ทำา ให้ไ ม่มี รัง แค ครูเ บิร์ ด ก็ใช้ มะกรูดเหมือนกัน แต่ครูเ บิร์ ดว่ าต้ อ งต้ ม มะกรูด เองนะ แบบที่ ไ ปซื้ อ เค้ า ...สระผม แล้ ว มี รั ง แค มะกรู ด กระปุ ก เดี ย วใช้ ไ ด้ ตั ้ง แต่ หั ว จรดเท้ า เลยนะ ใช้ แ ทนแชมพู ผสมครีมนวดและสบู่ ผสม roll on กำาจัด กลินเต่าแปลว่า มะกรูด ๒๐ บาท ใช้แทน ่ รวยตอนไหน
ใจไม่ ใ ห้ ร้ อ น ตามอากาศภายนอก แบบที่ พ ระอาจารย์ ไ พศาล วิ ศ าโล ท่ า น สอนใน face book เลยนะ
ท่วงท่าลีลาของตักแตนตำาข้าว ๊
ของตัง ๔ อย่าง ไม่รวยตอนนี้ ไม่รู้จะไป ้ กลับมาเข้าเรื่ อ ง เคล็ดวิชา โยคะ เคล็ดวิชา แรง แถม ๑ แรง ด้วย แถม ๒ ตักแตน ยกขา แข็ง ๊ ห ลั ง ส่ ว น ล่ า ง อ ะ ไ ร ที่ อ ยู่ แ ข็ ง
พื ้น ฐาน จากนั กกายภาพบำา บั ด ของ อาจารย์ คมปกรณ์ ลิมป์ สิทธิรัชต์ กันต่อ ดี ก ว่ า ..ต อ น แ ร ก คิ ด ว่ า เ ดื อ น นี้ จ ะ
แหกคอก หนี ไปเขียนอะไรสนุกๆ แล้วนะ แต่ค วามรับผิด ชอบมัน คำ้าคออยู่ จนแทบ หายใจไม่ อ อก... ก็ มั น คำ้ าอยู่ ที่ ค อ...ปิ ด หลอดลม..แอะ แอะ เขียนอะไรอยู่กับที่
ข้ า ง ใ น
หรื อ ข้ า งบ้ า น ของเจ้ า กล้ า มเนื้ อหลั ง ก็ แข็งแรงด้วย ข้ า ง ใ น เ ช่ น ก ร ะ ดู ก สั น ห ลั ง
น า น ๆ นี่ มั น ไ ม่ ส นุ ก เ ล ย เ น อ ะ ทำา ไ ง lecture อ.คมปกรณ์ ถึง จะสนุ ก นะ... พอ เข้าบทที่ ๓ แล้ว...มุกชักจะแปก ตกลงว่า ้ 31942672.doc 23
อวั ย วะภายใน ลำา ไส้ ใ หญ่ -เล็ ก มดลู ก รังไข่
ข้ า งบ้ า น เช่ น ตู ด กล้ า มเนื้ อก้ น ...และต้นขา มันจะได้ไม่ห้อยย้อย ลงมา ให้เสียชื่อครูโยคะ ได้ยิน คำา ว่า ยกขา แข็งแรง และ
นะ..แค่ ล ากขาข้ า งนึ งไปข้ า งหลั ง ยก ป ล า ย เ ท้ า ขึ้ น จ า ก พื้ น นิ ด นึ ง ...ก็ ไ ด้ ท่ า ตักแตน แบบ simple แล้วนะ ๊ อยากได้ แบบมีรายละเอียดแถมไป
ก้ น ส ว ย นี่ ...มั น อ ย า ก ทำา ใ ห้ เ ย อ ะ ๆ นะ...พวกเราว่ า มั ้ย ? แต่ ถ้ า ยกขาเยอะ ไป ทำามากไป จากตักแตนตำาข้าว มันจะ ๊ ตักแตนปวดหลัง น่ะสิ ๊
ด้วยไหม...แถม๑ ลองดูดก้น หรือขมิบ ก้นขึ้นมา แล้ว เหยียดเข่า ออกไป...ค้างไว้ ด้วยมัย...เพลินดี ้ แป ป นึ ง ...แถม ๒...ลองหมุ น ข้ อ เท้ า ไป ุ ตั ๊ ก แตนปวดหลั ง ปวดขา ปวดคอ ปวดหั ว (กิ น หั ว กิ น หาง กิ น กลาง ตลอดตัว) พี่เ ละ (อ. ธีรเดช) เคยเตือนเล้งว่า
กลายพั น ธ์ุ เป็ นตั ๊ ก แตนปวดใจ เอ้ ย !
ยกมากไป ระวังจะปวดหลังนะ ๓ ต้ น เกื อ บเผลอไปยกกระถางใส่ ดิ น เมื่อวาน ปลูกว่าหางจระเข้ ยักษ์ไป
...(ตักแตน ยกขา) อย่าเกร็งเอว...เล้งว่า ๊ ถ้าเกร็งแล้วมันจะปวดเอวตามมา... ยังไม่ เ ค ย ล อ ง เ ก ร็ ง จ น ป ว ด ... เ ล ย ไ ม่ รู้ ว่ า ทำา ไม...ไม่ให้เ กร็ง ตอนนั ้น ก็ไ ม่ไ ด้ถาม ไว้ ...เพราะหนู เ ป็ นเด็ ก ดี ทำา หนูก็เลย ไม่ทำา ... ใครอยากรู้ว่า เกร็ง แล้วเขียนมาบอก ด้วยนะ ครู บ อกไม่ ใ ห้
โดยไม่ระวัง โชคดีที่แม่เตือนว่าเพื่อนพ่อ หลายบาท เพราะไปยกกระถางต้ น ไม้ นี่
เค้ า ต้ อ งเสี ย เงิ น ไปรั ก ษาค่ า ปวดหลั ง ตั ้ง แหละ ก็เลยค่อยๆ ตักดิน ย้ายดินทีละ น้ อย ไม่ใช้วิธีข องคนขี้เ กียจ ยกทีเ ดียว ๋ หนักๆ เดียวได้ไม่คุ้มเสีย ตักแตนในท่ายืน ๊ รถเมล์ รอรถเมล์ เข้ า แถ วรอคิ วจ่ า ย ส ต า ง ค์ ใ น super market ร อ คิ ว ใ น ตอนที่ ยืน อยู่เ ฉยๆ ในรถไฟฟ้ า ใน
แล้วจะเป็ นอย่างไร ลองทำา การทดลองดู นอกจากเอวแล้วมันจะปวดอะไรได้
อี ก อ.คมปกรณ์ ว่ า มั น อาจปวดร้ า วลงขา
ถ้ า เส้ น ประสาทไซติ ก (Sciatic nerve) ที่ ร้อยออกจากกระดูกสันหลัง (ต่อไปที่ข า) มั น ถูก ขบตอนยกขา เพราะว่ า ตอนยก ขา ข้ อ ต่ อ ของกระดู ก สั น หลั ง บริ เ วณเอว
ธนาคาร รอ Xerox ดูทีวีหลังกินข้าวเย็น. พวกเรายืนท่าไหนกัน เหรอ...รู้มัยว่า เรา ้ ทำา ท่ า เลี ย นแบบตั ๊ก แตนขาเดี ย วได้ ด้ ว ย 31942672.doc 24
มั น จะแคบลง ถ้ า มั น แคบลง จนหนี บ เส้นประสาทได้ ก็จะปวดร้าวลงขา โดนหนี บล่ะ แล้วทำาไมบางคนโดนหนี บ บางคนไม่ ก็ ค นเราไม่ เ หมื อ นกั น นี่ พวกผู้
1. กดคาง กดหน้ าผากเยอะๆ 2. เกร็งคอ ไหล่ หลัง การใช้แรงกด แรงเกร็งเยอะๆ ด้วยคิด ว่ามันจะช่วยให้ยกขาได้สูงขึ้น เป็ นการใช้ แรงมากเกิ น ไป จนเกิ ด อาการปวดได้ ปวดหัวตอนที่ยกขา หรือบางที มีความดัน เลือ ดส้ง ก็ทำา ให้ เพราะฉะนั ้ น ฝึ กอาสนะ ก็ เ หมื อ น
อาวุโสที่หมอนกรองกระดูก หรือข้อต่อฟา
เซ็ท เสื่ อม ก็มีโ อกาสถูก หนี บ เยอะหน่ อย เพราะ space...ช่องว่างระหว่าง กระดูก สันหลังแต่ละข้อ...มันเล็กลง ขณะที่ พ วกเด็ ก อนุ บ าล ให้ ฝึ กท่ า
มีด๒คม ที่มีทังคุณและโทษ ใช้ให้ดี ใช้ให้ ้ ถู ก ...ก็ มี ป ระโยชน์ ใช้ ไ ม่ ถู ก ไม่ ช่ า ง เรื่อยๆ พอเค้าโฆษณาว่าโยคะดีอย่างนั ้น สั ง เกต สั ก แต่ ว่ า ทำา ท่ า ตามคนอื่ น เค้ า ไป อย่ า งนี้ ทำา ท่ า ตั ๊ก แตนแล้ ว ก้ น สวย พอ อยากจะให้ก้นเล็ก กระชับ ใส่กางเกงแล้ว ที่ เ ค้ า โฆษณา ไม่ ไ ด้ ดู ว่ า มั น เหมาะ/ ไม่ ตัวเองบาดเจ็บได้นะ สวย ก็โหมทำาท่าตักแตนเยอะๆ เชื่อตาม ๊ เหมาะ กับตัวเอง แบบนี้ ก็อาจหาเรื่องให้
ตักแตน หรือท่าแอ่นตัวอื่น ๆ จะไม่ค่อยมี ๊ ปั ญหาปวดหลั ง ปวดร้ า วลงขาเพราะมี space ระหว่างกระดูกสันหลังเยอะ
นั บ เป็ นท่ อ นล่ า งของร่ า งกายแล้ ว ท่ อ น บนก็ใช่ว่าจะไม่มีปัญหานะ ถ้าไม่มีแรงยก ขาที่ไม่มแรง เช่น ี ขา แล้ วใช้ วิธีเกร็งช่ว งบนเพื่ อชดเชย
นอกจากอาการปวดหลั ง ปวดขา ซึ่ ง
_____________________________________________________________ _________________________________ โยคะศรีราชา หมอสุ สวัสดีค่ะ ควันหลงจากอินเดีย โดย เครือข่ายครู คาดหวัง ไปอินเดียคราวนี้ ประทับใจมาก ก็ได้ไปสถานที่สำาคัญของพระศาสดา
ค่ ะ ไปทั ้ง หมด 12 เมื อ ง เหนื่ อยมากแต่ ท่านเจ้าคุณอาจารย์วัดโสมนั สวิหาร
อาบนำ้ าเปลี่ยนเสื้อผ้าทำางานเลย มีแต่เรื่อง 31942672.doc 25
เพิ่ ง เดิ น ทางมาถึ ง วั นนี้ ตอนเ ช้ า
ที่ เ ร่ ง รี บ ต้ อ งทำา แต่ ก็ ทำา เสร็ จ สิ้ น ไปเกิ น ที่
ซึ่ งอายุ 70+ ปี แสดงธรรมในทุก สถานที่
ได้ส วดมนต์ ทำา วั ต รเช้ า -เย็ น นั่ง สมาธิ ใ น ทุ ก ที่ ได้ เ ข้ า ใจหลั ก ธรรมะและพระวิ นั ย มากขึ้น (กำาลังจะสมัครเรียนพระอภิธรรม ทางไปรษณี ย์ เพราะรู้ สึ ก ว่ า เราแทบไม่ รู้ อะไรเลยเกี่ ย วกั บ พระศาสนา) ประทั บ ใจความเป็ นครู ข องท่ า นเจ้ า คุ ณ อาจารย์ และมีเมตตาตลอดเวลา ท่านต้องย้ายไป
ดีมากมายต่อตนเองและผู้ อ่ ื น (ขึ้นอยู่กับ ว่าเรามีความประณีตในการทำาและเจตนา แต่ ล ะครั ้ง อย่ า งไร ทำา เพราะเป็ นหน้ าที่ หรื อ ทำา เพราะอยากทำา ทำา เพราะเห็ น อก เห็ น ใจเขา ฯลฯ) เห็ น ความขุ่ น ในใจของ ตนเองที่ผ่านมา และพยายามรักษาสติใน การกระทำาแต่ละอย่างไม่ให้ขุ่นมัวให้มาก มากมาย เ ห็ น ว่ า ตั ว เ อ ง ยั ง ต้ อ ง ป รั บ ป รุ ง ตั ว อี ก ตอนไปที่ เ วฬุ วั น ขณะที่ เ ดิ น ชม
ซึ่ ง พยายามให้ เ ราประคองจิ ต ที่ เ ป็ นกุ ศ ล นั่งรถทีละคันเพื่ อถ่ายทอดเรื่ องราวขณะ เดิ น ทางให้ ศิ ษ ย์ ทุ ก คนได้ รั บ รู้ ขณะเดิ น ทางก็ ไ ม่ ป ล่ อ ยให้ เ ราว่ า ง ต้ อ งสวดมนต์ นั่งสมาธิในรถ สำารวม
สถานที่อยู่ ก็มีภ าพแวุบ ขึ้น มาในจอภาพ ว่าที่แห่งนี้ เราเคยเห็น เป็ นแค่แวุบเดียว
ขณะทีกราบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ ่
แล้วก็หายไป คงเคยมี อดี ตชาติที่ อิน เดี ย ไม่ ม ากก็ น้ อย รู้ แ ต่ ว่ า 13 วั น ในอิ น เดี ย เป็ นประสบการณ์ที่คุ้มค่าจริงๆ นั่ ง รถยาวนานแต่ ไ ม่ ป วดหลั ง เลย
กุ สิ น า รา นำ้ า ต า ไ ห ล เ ต็ ม ห น้ า รู้ สึ ก ถึ ง "ธรรมชาติ " จริ ง ๆ ไม่ รู้ สึ ก เสี ย ดายเลยที่ จะต้ อ งตายในขณะใดขณะหนึ่ ง รู้ แ ต่ ว่ า รักษาตน รักษาใจให้มากยิ่งขึ้น ขณะที่ ยั ง มี ล มหายใจอยู่ เ ราต้ อ งตั ้ ง ใจ อากาศที่อิน เดียหนาวเย็น มากกว่ า
ตื่ นเช้ า ขึ้ น มาก็ โ ยคะเกื อ บทุ ก วั น นั่ ง รถ ยาวก็ทำา กปาละภาติกับอนุโ ลมวิโ ลมบ้า ง บางวัน มีแต่เรื่องอาหารที่คุมไม่ได้เพราะ ว่าบางวันพระอาจารย์อยู่ในแต่ละสถานที่
ทุกปี บางวันมีหมอกถึงบ่ายโมง ได้ไปทัง ้ กบิลพัสด์ในอินเดียและเนปาล เกศสิริยา โกสัมพี สังกัสสะ เห็นความพยายามของ
นาน ทำา ให้ ถึ ง โรงแรมดึ ก พอได้ เ วลากิ น ต้องกินไว้ก่อนเพราะไม่เห็นอนาคต และ กลัวเรื่องเจ็บป่ วย สถานที่ ต่ า งๆ ถ้ า ไปเยี่ ย มโดยไม่
พระธรรมฑู ต ที่ จ ะฟื้ นฟู พ ระศาสนา เห็ น ทุกข์ของคนอินเดีย ทังๆ ที่เป็ นประเทศที่ ้ มีสิ่งดีๆ และแหล่งความรู้มากมาย รู้สึกว่า โอกาสดีๆ มาทังชีวิต ได้รับโอกาสที่จะทำา ้ 31942672.doc 26 ตัวเองโชคดีมากที่เกิดมาในชีวิตนี้ ได้รับ
เข้าใจเรื่องราวหรือความเป็ นมา ก็เปรียบ
เสมื อ นกองอิ ฐ กองดิ น เท่ า นั ้ น วั น นี้ ยั ง
ชื่ น ช มอิ น เ ดี ย ยั ง อ ย า ก ไ ป อิ น เ ดี ย อี ก อยากเรียนรู้มากขึ้น บุ ญ กุ ศ ลอั น ใดที่ ก ระทำา ในช่ ว งที่
สำา นั กโยคะวิ ช าการทุ ก คน ซึ่ งเป็ นผู้ มี พ ร ะ คุ ณ ข อ ง ห นู ข อ ใ ห้ ค รู ทุ ก ท่ า น ไ ด้ อนุ โ มทนาในส่ ว นกุ ศ ลนี้ ใ ห้ พ้น จากความ ทุกข์และประสบแต่ความสุขด้วยค่ะ
เดิน ทางไปอิน เดีย หนูข ออุ ทิศ ให้ ทีม งาน เรียง
โดย วีระพงษ์ ไกรวิทย์ และจิรวรรณ ตังจิตเมธี แปลและเรียบ ้
วิธีการบ่มเพาะสภาวะอันสงบสุขของ จิต (๒) ตอนที่ แ ล้ ว ได้ พู ด ถึ ง การบ่ ม เพาะ ท่ า นอธิ บ ายคำา ว่ า ปรั จ ฉรรทนะ คื อ การ อธิ บ ายคำา นี้ ว่ า เป็ นการหายใจออกอย่ า ง
ทั ศ นะแห่ ง มิ ต รภาพ(ไมตรี ) ความกรุ ณ า ความยิ น ดี (มุ ทิ ต า) และการวางใจเป็ นก ลาง(อุ เ ปกษา) ต่ อ บุ ค คลและเหตุ ก ารณ์
หายใจออกเท่ า นั ้ น ขณะที่ ท่ า นอื่ นๆได้ สมบูรณ์หรือหายใจออกลึกยาว ส่วนคำาว่า วิธารณะ คือ การหยุดหายใจ ซึ่งโดยปกติ หยุดหายใจหลังจากหายใจเข้าแล้วที่เรียก ว่ า อั น ตระ กุ ม ภกะ ตามวิ ธี ก ารของหฐ โยคะ ส่ ว นอรรถกถาจารย์ ท่ า นอื่ นๆ ได้ แปลความคำา นี้ ว่ า เป็ นการหยุ ด หายใจ ภายนอกหรือหยุดหายใจหลั งจากหายใจ ออกที่เรียกว่า พาหยะ กุมภกะ การแปลความหมายของคำา ว่ า วิ แล้ ว จะเป็ นการหยุ ด หายใจภายใน หรื อ
ต่ า งๆ ด้ ว ยการภาวนาซำ้ า ๆ ซึ่ งเป็ นการ สร้า งจิ ต ตประสาทนะหรื อสภาวะอัน สงบ ต่อๆ มาตังแต่ ๑:๓๔ - ๑:๓๙ ปตัญชลีได้ ้ สุ ข ของจิ ต (โศลกที่ ๑:๓๓) และในโศลก กล่ า วถึ ง วิ ธี ก ารหรื อ เทคนิ คอื่ นๆ ที่ จ ะ ทำา ให้ เ ข้ า ถึ ง “จิ ต ตประสาทนะ” ได้ ด้ ว ย เช่นกัน โดยในโศลกที่ ๑:๓๔ กล่าวไว้ว่ า “ปรัจฉรรทนวิธารณาภยาม วา ปราณ สยะ” ซึ่ งแปลได้ ๒ ความหมายคื อ ๑) หรื อ โดยใช้ วิ ธี ก ารหายใจออกและกลั ้น หายใจ หรือ ๒) หรือโดยใช้วิธีก ารหายใจ (เพื่อเข้าถึงจิตตประสาทนะ) ออกลึกและแรงและควบคุมลมหายใจเข้า อรรถกถาจารย์ดังเดิมส่วนใหญ่ ได้ ้
ธารณะ ว่าเป็ นการหยุดหายใจดูเหมือนจะ
ไม่ ถู ก ต้ อ งมากนั ก การหยุ ด หายใจทั ้ง ๒ แบบคื อ หยุ ด หายใจหลั ง จากหายใจเข้ า หรือ หลั ง จากหายใจออกซึ่ ง เกี่ ย วข้ อ งกั บ การหยุดการทำางานของจังหวะการหายใจ ชั ่ ว คราวนั ้ น เป็ นส่ ว นประกอบที่ สำา คั ญ
อธิบายโศลกนี้ ตามความหมายที่ ๑) บาง 31942672.doc 27
อย่ า งหนึ่ งของเทคนิ ค ปราณายามะ ใน เรื่องนี้ มีก ล่าวถึงทังในตำา ราหฐโยคะที่ใ ช้ ้ คำาศัพท์ว่า กุมภกะ และในตำาราโยคะสูตร ข อ ง ป ตั ญ ช ลี ที่ ป ร า ก ฏ อ ยู่ ใ น โ ศ ล ก ๒:๔๙-๒:๕๐ แต่ปตัญชลีก็ไม่ได้บอกว่าใน โศลก ๑:๓๔ นี้ เป็ นเรื่องของการฝึ กปราณ ฐานที่เกี่ยวข้องกับการหายใจเพื่อบรรลุถึง ายามะ โศลกนี้ เ ป็ นเพี ย งเทคนิ ค ขั ้น พื้ น จิ ต ตประสาทะ (มี ค วามหมายเดี ย วกั บ จิ ต ตประสาทนะ) ส่ ว นปราณายามะเป็ น โยคะ(มรรค ๘ ของโยคะ) ซึ่งอธิบายไว้ใน เทคนิ ค ในขั ้น ที่ สี่ ต ามลำา ดั บ ของอั ษ ฎางค์ โยคะสูตรบทถัดไปคือบทที่ ๒ ว่าด้วยเรื่อง สาธนะ เป็ นบทที่กล่าวถึงเรื่องการปฏิบัติ ใช่ปราณายามะ จึงไม่ควรจะเกี่ยวข้องกับ ธารณะว่าการหยุดหายใจตามความหมาย ดังนั ้นวิธีการที่กล่าวถึงในโศลกนี้ จึงยังไม่ การฝึ กหยุดลมหายใจ ยิ่งกว่านั ้นถ้าแปลวิ ที่ ๑) โศลกนี้ ก ลั บ ไม่ ไ ด้ พู ด ถึ ง ส่ ว นของ การหายใจเข้า ฉะนั ้นในแง่นี้จึงเป็ นการดี กว่ า และถู ก ต้ อ งมากกว่ า ที่ จ ะแปลคำา วิ ธารณะ ว่าเป็ นการหายใจเข้าอย่ างพิเ ศษ เช่น การควบคุมลมหายใจเข้า โดยทัวไป ่ การทำา กุ ม ภกะ หรื อ การหยุ ด หายใจเป็ น เรื่องที่ค่อนข้างอันตราย การฝึ กปราณายา มะที่ไม่ถูกต้องหรือการหยุดหายใจเกินขีด ความสามารถของผู้ฝึก จะก่อให้เกิดผลก 31942672.doc 28
ระทบที่เป็ นอันตราย ซึ่งในบางครังอาจก่อ ้ ให้ เ กิ ด ความเสี ย หายต่ อ ระบบประสาท ของผู้ฝึกจนถึงขันทำาให้คนผู้นั้นเป็ นบ้าได้ ้ ป ตั ญ ช ลี ผู้ อ ธิ บ า ย โ ย ค ะ อ ย่ า ง เ ป็ น เทคนิ ค ที่เกี่ยวข้องกับการหยุดหายใจใน ความหมายที่ ๒) จึงน่าจะถูกต้องมากกว่า วิ ท ยาศาสตร์ จึ ง ไม่ น่ า ที่ จ ะเสี่ ย งกล่ า วถึ ง ตอนต้ น นี้ การแปลความโศลกนี้ ตาม มีตัวอย่าง ของผู้ที่ก้าวหน้ าทางจิต
วิ ญ ญาณขั ้ น สู ง มาก (จากอรรถาธิ บ าย ๑:๓๔) ที่บรรลุถึ งจิ ตตประสาทะด้ ว ยการ
โยคะสู ต รฉบั บ ของโกลหั ต การ์ โศลกที่ ฝึ กเทคนิ ค นี้ โดยการหายใจออกลึ ก เร็ ว และแรงมาก เกิดเสียงดังพอควรเหมื อน ควบคุมลมหายใจเข้าให้ราบเรียบและลึก กั บ การอาเจี ย น และตามด้ ว ยการฝึ ก ยาว การฝึ กแบบนี้ ใ กล้ เ คี ย งกั บการฝึ กก ปาลภาติในหฐโยคะ แต่ต่างกันตรงที่การ ความละเอียดและลึกยาวเมื่อเปรียบเทียบ หายใจเข้าและหายใจออกในเทคนิ คนี้ มี กั บ ก ป า ล ภ า ติ ตั ว อ ย่ า ง นี้ จึ ง เ ป็ น ก า ร สนั บสนุน ว่าการฝึ กตามความหมายที่ ๒) ให้ผลต่อการเข้าถึงจิตตประสาทนะได้จริง และการแปลความตามความหมายที่ ๒) ของโศลกนี้ควรจะเป็ นการแปลความที่ถูก ต้อง
คำา ว่า ปราณะ เป็ นศัพ ท์เฉพาะของ โยคะ ความหมายเบื้ องต้ น ของคำา นี้ คื อ พลัง หรือ กำา ลัง ซึ่งเป็ นพลังอันสำา คัญต่อ การดำา เนิ น ชี วิ ต กล่ า วโดยย่ อ ปราณะมี ความหมายว่ า เป็ นแหล่ งกำา เนิ ด ชี วิ ต หรื อ พลั ง ชี วิ ต หากปราศจากปราณะชี วิ ต จะ ดำาเนินต่อไปไม่ได้เลย ดังคำาที่(บางคนอาจ เคยได้ยิน)ว่า “หมดลมปราณ” อันหมาย ถึ ง ความตายนั่ น เอง พลั ง นี้ เ ป็ นเรื่ องที่ ละเอี ย ดอ่ อ นมาก ทั ้ง วิ ท ยาศาสตร์ ส มั ย ใ ห ม่ แ ล ะ ศ า ส ต ร์ โ บ ร า ณ ต่ า ง ก็ ยั ง ไ ม่ ข อ ง ป ร า ณ ะ ไ ด้ อ ย่ า ง ก ร ะ จ่ า ง ชั ด วิทยาศาสตร์สมัยใหม่รู้จักพลังในรูปแบบ สามารถอธิ บ ายธรรมชาติ และลั ก ษณะ
พื้ นที่ ก ารทำา งานข อง ระบบ (ประสาท ) อั ต โนมั ติ คำา ว่ า อั ต โนมั ติ ห มายถึ ง ระบบ
1
การทำา งานของร่ า งกายที่ เ ราไม่ ส ามารถ เข้ า ไปบั ง คั บ ควบคุ ม ได้ ดั ง นั ้น หากเรา ต้ อ งการจะควบคุ ม ปราณะ จึ ง ต้ อ ง ควบคุม ผ่า นพื ้น ที่ ที่ทั งระบบอัต โนมัติ ้ แ ล ะ ร ะ บ บ สั่ ง ก า ร ค ว บ คุ ม อ ย่้ ย ก ตัวอย่างกิจกรรม ในระบบการทำางานของ ร่ า งกายที่ สำา คั ญ ที่ สุ ด อย่ า งหนึ่ งคื อ การ หายใจ ปกติแ ล้ว การหายใจจะดำา เนิ น ไปโดยอัตโนมัติ แต่เราก็สามารถตังใจ ้ (ระบบหายใจจึงทำางานภายใต้ทังระบบ ้ ควบคุมการหายใจของเราได้บางส่วน อั ต โนมั ติ แ ละระบบสั่ ง การ) ดั ง นั ้น จึ ง ไม่ ต้ อ งสงสั ย เลยว่ า เราสามารถควบ คุ ม ปราณะได้อ ย่า งสะดวกและดี ที่สุ ด คือเหตุผลที่ว่าทำาไมเทคนิ คการฝึ กปราณา ยามะ จึ ง เป็ นกระบวนการที่ แ ท้ จ ริ ง ใน การควบคุ ม ลมหายใจ เพื่ อ วั ต ถุ ป ระสงค์
1 2
ต่ า งๆ ที่ ทำา งานภายในระบบอั น ซั บ ซ้ อ น ข อ ง ก า ย -จิ ต ข อ ง อ วั ย ว ะ ต่ า ง ๆ ซึ่ ง สอดคล้องกับคำาว่าปราณะ อันเป็ นแนวคิด โบราณที่หมายถึงพลังและกระแสประสาท ซึ่งขับเคลื่อนอยู่ภายใน ดังนันทุกๆ หน้ าที่ ้ และการทำางานของกาย และจิตจึงเกิดขึ้น ด้วยพลังแห่ง ปราณะ รวมถึงการทำา งาน ของอวั ย วะภายในร่า งกายส่ วนใหญ่ห รื อ ขับเคลื่อนด้วยพลังปราณะนี้ เช่นกัน คราว
โดยการควบคุม ลมหายใจนั่ นเอง นั่น
การทำางานของระบบอัตโนมัติ ได้แก่การทำางาน
แทบจะทั ้ง หมดที่ ทำา งานโดยอั ต โนมั ติ ก็ นี้ หากเราต้องการเชื่อมต่อกับ ปราณะเพื่อ ที่ จ ะดู แ ลควบคุ ม มั น ได้ (จะทำา อย่ า งไร) โดยทั ่วไปแล้ ว ปราณะจะอยู่ ใ นขอบเขต 31942672.doc 29
ของอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกาย เช่น หัวใจ ไต ตับ กระเพาะอาหาร ลำาไส้ ฯลฯ ซึ่งไม่สามารถบังคับได้ ยกตัวอย่างเราไม่สามารถบังคับให้หัวใจหยุดเต้นสัก คร่่หนึ่ งได้ หรือบังคับให้กระเพาะอาหารบีบหรือ คลายตัวตามใจเราได้ ต่างจากกล้ามเนื้ อแขน ขา ที่ เราสามารถควบคุมสังการได้ดังใจ เรียกว่าการ ่ ่ ทำางานของระบบสังการ เช่น ต้องการยกแขน ขาขึ้น ่ ไปในทิศทางใด หรือยกค้างไว้ก็ทำาได้
สำา คั ญ ในการควบคุ ม ปราณะ ดั ง นั ้ น โดย ทั ่ ว ไ ป เ มื่ อ พู ด ถึ ง โ ย ค ะ คำา ว่ า ป ร า ณ ะ นอกจากจะหมายถึ ง พลั ง ที่ ไ หลเวี ย นใน ร่างกาย หรือพลังชีวิตแล้วยังหมายถึงลม หายใจหรือการหายใจอีกด้วย “วิษยวตี วา ประวฤตติร้ตปั นนา
(การผู ก สภาวะของจิ ต ให้ นิ่ ง ) เข้ า ไปใน โศลก ๑:๓๖ ๑:๓๗ และ ๑:๓๘ ด้วย เทคนิ คที่แนะนำ า ในโศลกนี้ (๑:๓๕)
คื อ การสร้ า งนิ สั ย ของจิ ต (วิ ษ ยวตี ) ที่ ยึ ด เกาะกับเรื่องราวต่างๆ คำาถามอาจผุดขึ้น ในใจว่ า อะไรคื อ สาระสำา คั ญ ของโศลกนี้ เรื่ องราวบางอย่ า งเสมอ จิ ต ไม่ เ คยทำา เพราะการทำา งานของจิ ต จะเกี่ย วข้ องกับ หน้ าที่ โ ดยปราศจากเรื่ องราวใดๆ โดย ปกติแ ล้ว การทำา งานของจิ ต จะเกี่ ย วข้ อ ง กับเรื่องราว หรือวัตถุที่เรารู้สึกว่ามีอยู่จริง ในโลกภายนอกหรือเป็ นการสรรสร้างขึ้น แม้แต่ในการจินตนาการตามปกติที่จิตจะ หรือปรากฏการณ์ที่อยู่ภายนอกจิตใจ หรือ
3
ม น ส ส ถิ ติ นิ พั น ธ นี ” ใ น โ ศ ล ก ต่ อ ม า (๑:๓๕) แปลว่า หรือ นิ สัยการทำา งานของ ราว (วั ตถุ )ต่ างๆ อั น ทำา ใ ห้ เ กิ ด ก าร ผู ก สภาวะของจิตให้นิ่งได้
จิ ต ที่ ห มกมุ่ น อยู่ กั บ การปรุ ง แต่ ง เรื่ อง
๑:๓๕ ถึง ๓๘ โดยพื้นฐานแล้วเป็ นเทคนิ ค
เทคนิ คต่างๆ ที่ก ล่ าวถึง ในโศลกที่
สำา หรับทำา ให้จิตนิ่ ง ซึ่งถือเป็ นพื้ น ฐานอัน จำา เป็ นสำา หรั บ การเข้ า ถึ ง จิ ต ตประสาทะ (การทำา ให้ จิ ต เกิ ด ภาวะอั น สงบสุ ข ) ใน โศลก ๑:๓๖ ถึง ๓๘ วลีที่มีความหมายว่า ถึงให้เห็นอย่างชัดเจน แต่ก็เป็ นที่เข้าใจว่า “การผูกสภาวะของจิตให้นิ่ง” ไม่ได้กล่าว มีอยู่จึง อาจเพิ่ มคำา ว่ า มนสสถิติ -นิ พัน ธนี
ปรุ ง แต่ ง ถึ ง เรื่ องราวซึ่ งอาจจะเป็ นวั ต ถุ อยู่ในโลกภายนอก เรื่องราวหรือวัตถุในที่ นี้จึงเป็ นนิสัยของจิตที่มักชอบปรุงแต่งขึ้น ความรู้สึกที่ถูกสร้างขึ้นนี้จะเป็ นสิ่งที่พเศษ ิ เฉพาะราวกั บ ว่ า มั น ถู ก สร้ า งขึ้ นภายใน จิ ต ใจ เ อ ง นี่ คื อค วา มห มา ยข อ ง คำา ว่ า วิ ษ ยวตี กล่ า วคื อ เต็ ม ไปด้ ว ยเรื่ องราว หรื อ เรื่ องราวนั ้ น ถู ก ปรุ ง แต่ ง ขึ้ น ภายใน จิตใจเอง
3
2
ปราณายามะ มาจากคำาว่า ปราณะ(พลังชีวิต) + อา
ยามะ(ควบคุม) คือการเพิ่มหรือการทำาให้ยาวขึ้นทั้ง ในแง่ของการเพิ่มศักยภาพในการทำางานของปราณะ
(พลังชีวิต) และในแง่ของการเพิ่มระยะเวลาในการ
สิ่งที่จิตสร้างหรือปรุงแต่งขึ้นมาโดยไม่ได้มีอย่่ใน
โลกแห่งความเป็ นจริงเราชาวพุทธอาจจะคุ้นเคยกับ คำาว่า “นิ มิต” เช่น ในขณะนั ่งสมาธิมักจะมีการเห็น ภาพและการเห็นแสงในร่ปแบบต่างๆ ตามแต่ สภาวะจิตของแต่ละคนจะปรุงมันขึ้นมา (ผ้่แปล)
ทำางานของปราณะ(ทำาให้พลังชีวิตสามารถทำางานได้ ยาวนานขึ้น ไม่หมดเร็ว-ผ้แปล) ซึ่งสามารถทำาให้ ่ เกิดขึ้นได้หากผ้่ปฏิบัติฝึกจนเกิดความชำานาญ
31942672.doc 30
ตอนนี้ วิษยัสหรือเรื่ องราวที่จิตปรุง แ ต่ ง ห า ก เ ป็ น วั ต ถุ จิ ต จ ะ รั บ รู้ แ ล ะ เพลิ ด เพลิ น ผ่ า นการรั บ รู้ ท างประสาท สั ม ผั ส ทั ้ง ห้ า ในช่ อ งทางใดช่ อ งทางหนึ่ ง หรือมากกว่า (หนึ่ งช่องทาง) กล่าวคือ จิต จะปรุ ง แต่ ง วั ต ถุ ข้ ึ น มาและเราจะรู้ สึ ก ว่ า มั น มี อยู่ ภ ายใ น ป ระส าท สั มผั ส อย่ า ง น้ อยหนึ่ งอย่ า งจะทำา งานโดยรั บ รู้ ค วาม แต่ปกติแล้ววัตถุที่จินตนาการขึ้นภายใน นี้ จะจำา กั ด (การรั บ รู้ )อยู่ เ พี ย งประสาท สัมผัสช่องทางเดียว จิตจะปรุงแต่งราวกับ รู้ สึ ก ราวกั บ ว่ า วั ต ถุ นั้ น มี อ ยู่ ภ ายในจริ ง ๆ
สู ต รฉบั บ ของไกวั ล ยธรรมนี้ ที่ เ คยฝึ ก จินตนาการถึงกลิ่นที่พึงปรารถนา ผ่านไป สั ก ประมาณสามถึ ง หกเดื อ นก็ ป ระสบผล สำาเร็จในการรับรู้กลิ่นได้ ในการฝึ กเรื่องนี้
นั ้น ผู้ฝึกโยคะควรนั่ง ในท่า ขัด สมาธิ เช่น ปั ทมาสนะ สิ ท ธาสนะ เป็ นต้น และผ่ อ น ควรจะเคลื่อนไหวร่างกาย แต่ก็ไม่ควรนำ า คลายให้ ม ากที่ สุ ด เท่ า ที่ จ ะทำา ได้ ผู้ ฝึ กไม่ ไปสู่ ค วามไม่ ส บายหรื อ ความตึ ง เครี ย ด จากนั ้ น เขาควรจะพยายามจดจ่ อ ความ สนใจทั ้ ง หมดไปที่ ป ลายจมู ก หรื อ เปิ ด จมู ก เพื่ อหายใจและจิ น ตนาการว่ า เขา กำาลังได้กลิ่นของดอกไม้ชนิ ดใดชนิ ดหนึ่ ง เช่น ดอกกุหลาบ หรือดอกมะลิ หากการ จิ น ตนาการใคร่ ค รวญนี้ จ ดจ่ อ ได้ ค รั ้ง ละ เป็ นเวลาเพียงสองถึงสามเดือน ผู้ฝึกอาจ จะสามารถรู้ สึ ก และได้ รั บ ประสบการณ์ ครึ่ ง ชั ่ว โมงหรื อ มากกว่ า นั ้ น ในทุ ก ๆ วั น
ว่ า สิ่ ง ที่ เ กิ ด ขึ้ นภายในนั ้ น สามารถเห็ น ได้ ยิ น ได้ ก ลิ่ น รู้ สึ ก หรื อ รู้ ร ส โดยการ จิ น ตนาการขึ้ นมานั ้ น ปกติ จิ ต สามารถ สร้ า งความเพลิ ด เพลิ น ได้ ง่ า ยตามลำา ดั บ ของประสาทสั ม ผั ส (ที่ ใ ช้ บ่ อ ย) นั่ น คื อ เหตุ ผ ลที่ ว่ า ทำา ไมปรากฏการณ์ ข องการ เห็นแสง และภาพ(ประสาทสัมผัสทางตา) จึงเกิดขึ้นมากที่สุดกับผู้ฝึกโยคะทังหลาย ้ ลำาดับที่สองคือปรากฏการณ์ของการได้ยิน เสียง(ทางหู) ส่วนประสาทสัมผัสในลำา ดับ ที่สามยังไม่อาจสรุปได้แน่ ชัด แต่อาจเป็ น ไปได้ ว่า คือ ปรากฏการณ์ ข องการได้ ก ลิ่ น (ทางจมู ก ) ประสบการณ์ ข องผู้ ฝึ กโยคะ จำา นวนมาก รวมถึงอรรถกถาจารย์โ ยคะ 31942672.doc 31 ใคร่ ค รวญจดจ่ อ อย่ า งต่ อ เนื่ อง ในวั ต ถุ ที่
ราวกับว่าเขาได้กลิ่นนั ้นจากดอกไม้จริงๆ หรือ จากขวดนำ้ าหอมที่ มีก ลิ่น นั ้น สำา หรั บ วัตถุที่สามารถรับรู้ด้ วยการสัม ผั ส (รู้สึก) ห รื อ รู้ ร ส ก็ ส า ม า ร ถ ส ร้ า ง ขึ้ น ม า ไ ด้ ใ น
ลัก ษณะเดีย วกัน แต่ อาจจะกิน เวลานาน ก ว่ า ม า ก แ ล ะ ต้ อ ง ใ ช้ พ ลั ง ใ น ก า ร จินตนาการที่มากกว่าเพื่อสร้างมันขึ้นมา ทำา ไมวั ต ถุ ที่ จิ น ตนาการขึ้ น มานั ้ น
สามารถทำาให้จิตนิ่ งได้ และไม่ได้เป็ นวัตถุ
ที่ มี อยู่ ใ น โ ล ก แ ห่ ง ค ว าม เ ป็ น จ ริ ง ด้ ว ย เหตุ ผ ลก็ คื อ ว่ า ปรากฏการณ์ ที่ เ กิ ด ขึ้ น ป ร ะ ก อ บ กั บ ค ว า ม รู้ สึ ก ที่ เ กิ ด ขึ้ น จ า ก เ ห ล่ า นี้ เ ป็ น เ รื่ อ ง ที่ แ ป ล ก แ ล ะ น่ า ทึ่ ง ประสาทสั ม ผั ส ทั ้ ง หลายนั ้ น ก็ ดึ ง ดู ด ให้ หลงใหลมากเสี ย จนกระทั ่ง จิ ต เข้ า ไปยึ ด ติ ด โดยอั ต โนมั ติ ในความเป็ นจริ ง แล้ ว ความรู้สึกที่เกิดขึ้นเหล่านันเป็ นสิ่งที่น่าพึง ้
รัก ษาจิตให้นิ่ งได้ถูก สร้ างขึ้น อย่ า งตั ง มั ่น ้ ดีแล้ว ผู้ฝึกควรจะยกเลิก การฝึ กเทคนิ ค เฉพาะในการสร้ า งนิ สั ย ให้ จิ ต นิ่ ง อยู่ กั บ วั ต ถุ (วิ ษ ยวตี -ประวฤตติ )นี้ แม้ ว่ า ความ
รู้สึกที่น่าพอใจเหล่านั ้นจะเป็ นสิ่งล่อ หรือ ดึ งดู ดจิ ตใจของผู้ ฝึ กให้ ก ลั บ ไปติ ด อยู่ กั บ มันได้ง่ายมากก็ตาม มิฉะนั ้นแล้วผู้ฝึกจะ ถูก ครอบงำา จิ ต ใจด้ ว ยความอยากที่ จ ะได้ ค ว า ม พึ ง พ อ ใ จ นั ้ น แ ล ะ ทำา ใ ห้ ค ว า ม ก้าวหน้ าบนเส้นทางแห่งโยคะของเขาอาจ ถูกรบกวนได้
พอใจ และดึ ง ดู ด ความสนใจมากจนผู้ ปฏิบัติอาจถูกครอบงำาทางจิตใจและอยาก ที่ จ ะคลอเคลี ย อยู่ กั บ ประสบการณ์ (หรื อ ความรู้ สึ ก )ที่ เ กิ ด ขึ้ น นั ้ น นานๆ คล้ า ยกั บ ภาวะของคนติดยาเสพติด ดังนันสิ่งสำาคัญ ้ ที่ ค วรคำา นึ ง ถึ ง ก็ คื อ เทคนิ ค การปฏิ บั ติ นี้ เป็ นไปเพื่ อการฝึ กจิ ต ให้ นิ่ งอยู่ กั บ วั ต ถุ อย่ า งใดอย่ า งหนึ่ งเป็ นเวลานานเท่ า นั ้ น ครันเมื่อการผูกจิตให้นิ่ ง (มนสสถิตินิพัน ้ ธนั ม) ได้ บั ง เกิ ด ขึ้ นแล้ ว และนิ สั ย ที่ จ ะ
เอกสารอ้างอิง : Karambelkar, Sutras PATANJALA YOGA SUTRAS Sanskrta Translation & Commentary. Lonavla : Kaivalyadhama with Transliteration, P. V. (1986).
โดย ณัฏฐ์วรดี ศิริกุลภัทรศรี, ศันสนีย์ นิรามิษ แปลและเรียบเรียง The Crossed-Extension Reflex หนึ่ งจะเหยียดตัวออกผ่านตัวกลางของรี
ป ฎิ กิ ริ ย า crossed-extension รี
เ ฟ ล็ ก ซ์ crossed-extension นี้ คุ ณ ส า ม า ร ถ เ ห็ น ป ฏิ กิ ริ ย า นี้ ไ ด้ ข ณ ะ ที่ คุ ณ เหยี ย บไปที่ ถ่ า นร้ อ นใกล้ ก องไฟ คุ ณ ยั ง ไม่ทัน คิ ดว่ านี่ คือ รีเ ฟล็ก ซ์แ บบใด คุณ ยก เท้ า ข้ า งที่ บ าดเจ็ บ ทั น ที จะเกิ ด การเกร็ ง
เฟล็ ก ซ์ จ ะเป็ นรี เ ฟล็ ก ซ์ ห นึ่ งที่ เ พิ่ ม อยู่ ใ น flexion reflex ซึ่ งช่ ว ยพยุ ง อี ก ด้ า นของ ร่างกาย ขณะที่เกิดอาการเจ็บจากการงอ ที่ปลายแขนด้ านหนึ่ ง ปลายแขนอี ก ด้ าน 31942672.doc 32
ตั ว ของกล้ า มเนื้ อเฟล็ ก เซอร์ และผ่ อ น คลายกล้ า มเนื้ อเอ็ ก ซ์ เ ทนเซอร์ ทุ ก ส่ ว น นิ้ วเท้ า , ข้ อ เท้ า , หั ว เข่ า , สะโพก และ ของร่างกายข้างนั ้น ในเวลาเดียวกัน จาก แม้ แ ต่ ลำา ตั ว และในขณะที่ ย กเท้ า ที่ เ จ็ บ ขึ้ น รี เ ฟ ล็ ก ซ์ แ บ บ crossed-extension และปล่ อ ยกล้ า มเนื้ อเฟล็ ก เซอร์ ใ นด้ า น ตรงข้ามของร่างกาย ช่วยพยุงตัวของคุณ ไม่ให้ล้มลงบนกองไฟ (ตามรูป 1.9) รู ป 1.9 ปฏิ กิ ริ ย า Flexion reflex จะทำา หน้ าที่ ดึ ง กล้ า มเนื้ อเอ็ ก ซ์ เ ทนเซอร์
รี เ ฟล็ ก ซ์ แ บบ flexion จะช่ ว ยทำา หน้ าที่ปองกันอีกหลายอย่าง อย่างเช่น ถ้า ้ คุณเคล็ดที่ข้อเท้า จุดที่เจ็บจะยิ่งอ่อนไหว ง่ า ย เมื่ อ คุ ณ เริ่ ม ขยั บ ข้ อ เท้ า ศู น ย์ ก ลาง
ของสมองส่ ว นบนจะสั ่ง ให้ คุ ณ ตั ด สิ น ใจ และรั บ รู้ ว่ า ยอมให้ รี เ ฟล็ ก ซ์ แ บบ flexion ที่กระดูกสัน หลังสั งให้ล้มลงก่อนที่คุณจะ ่ ทิ้ ง นำ้ าหนั ก ลงไปที่ ข้ อ เท้ า ช่ ว ยป องกั น ให้ ้ ปองกันด้วยวิธีเดียวกันนี้ หากมีอาการบาด ้
เ กิ ดก า ร บ า ด เ จ็ บ ซำ้ า อี ก ที่ หั ว เ ข่ า ก็ จ ะ เจ็บอยู่ หรือเกิดเหตุการณ์ที่เป็ นอันตราย อย่ า งฉั บ พลั น คุ ณ จะล้ ม ลงอย่ า งรวดเร็ ว เพื่อปองกันไม่ให้เกิดอาการบาดเจ็บอีก ้ Back Reciprocal Inhibition แ ล ะ A Stiff เป็ นเพราะว่ า เป็ นการยั บ ยั ้ ง การ
ทางด้านซ้ายที่เ ชื่ อมต่อ มายั ง Extension reflex ทางด้ า นขวา สำา หรั บ การส่ ง ความ รู้สึก เข้ามาจากฝ่ าเท้าซ้าย (L5) จะแผ่ไ ป ถึงเซลล์ประสาทสังการด้ านล่าง จาก L2 ่ ผ่านไปถึง S2 เพื่อให้ถึงด้านปลายทังคู่ ้ รี เ ฟล็ ก ซ์ แ บบ crossed-extension
เคลื่อนไหว ปฏิกิริยา Flexion reflex มัก จะส่งผลลบกับการฝึ กหัตถโยคะอยู่บ่อยๆ ปฏิกิริยานี้ ถ้าคุณโน้ มตัวไปอย่างแข็งทื่อ แต่ก็ยังมีบางท่าที่เ ราได้ใช้ประโยชน์ จาก และไม่สามารถโค้งตัวไปด้านหน้ า เช่นฝึ ก ในเวลาเช้า ก่อนอื่ น ค่อ ยๆโน้ มตั ว ไปข้ า ง หน้ าในท่ า standing forward โดยยืดนิ้ ว เคลื่ อนไหวอย่ า งติ ด ขั ด อาการนี้ อ าจจะ ออกไปให้ สุ ด คุ ณ จะสั ง เกตเห็ น ว่ า คุ ณ จะ เกิดขึ้นได้ถึงแม้ว่าร่างกายคุณอยู่ในสภาพ สมบูรณ์ แต่ไ ม่ไ ด้มี ก ารอบอุ่ น ร่ างกายมา
เกิ ด จากการทำา งานของเซลล์ ป ระสาท ด้ า นตรงข้ า มของไขสั น หลั ง และมี เ ส้ น
ประสานงานต่างๆซึ่งมีแอกซอนพาดไปยัง ประสาทไปถึงเซลล์ประสาทสังการในทิศ ่
ตรงกั น ข้ า มกั บ ที่ เ ห็ น ของด้ า นที่ บ าดเจ็ บ เซลล์ประสาทสังการจากกล้า มเนื้ อเอ็ ก ซ์ ่ เทนเซอร์จะทำา งานสะดวกขึ้น ส่วนเซลล์ จะถูกยังยังการทำางาน ้ 31942672.doc 33 ประสาทสั งการของกล้ามเนื้ อเฟล็ก เซอร์ ่
ก่อ น กล้า มเนื้ อลึ ก ของหลั ง จะเป็ นกล้ า ม เนื้ อเอ็ ก ซ์ เ ทนเซอร์ ข องหลั ง กล้ า มเนื้ อ เอ็ ก ซ์ เ ทนเซอร์ จ ะยื ด ออกไปมากขณะที่ คุณ กำา ลังโค้งหลัง , ต่อต้านการเคลื่ อนตัว ไปข้างหน้ า และปล่อยให้คุณเข้าสู่ท่าด้วย ความระมัดระวัง ยืดตัวขึ้น จากนั ้นให้งอ
ความเจ็บที่เป็ นสาเหตุให้กล้ามเนื้ อหลังจะ เกิ ด การตึ ง และแสดงราวกั บ จะฉี ก ออก เพื่อปองกันการเคลื่อนไหว สิ่งนี้ จะช่วยให้ ้ รู้ สึ ก ดี เ พราะเป็ นตั ว วั ด เพื่ อ ป องกั น ความ ้ ปั ญหาได้ เมื่ อรู้ สึ ก เมื่ อยล้ า และรู้ สึ ก เริ่ ม เพี ยงพอที่ จ ะป องกั น การบาดเจ็ บ อี ก ครั ้ง ้ แต่ไม่ถึงกับต้องหยุดการเคลื่ อนไหวของ ตั ว เองไป การทำา reciprocal inhibition ด้ ว ยการกำา หมั ด นั ้ น จะช่ ว ยผ่ อ นคลาย กล้ า มเนื้ อเอ็ ก ซ์ เ ทนเซอร์ ที่ ห ลั ง และช่ ว ย ให้คุณเหยียดตัวไปข้างหน้ าง่ายขึ้น ถ้าคุณ มี อ า ก า ร บ า ด เ จ็ บ ที่ ห ลั ง เ รื้ อ รั ง แ ต่ ไ ม่ รุน แรงมาก คุณ สามารถฝึ กท่านี้ ไ ด้หลาย ครังต่อวันเพื่อให้หลังแข็งแรงขึ้น ้ เจ็ บ ปวด แต่ ใ นบางครั ้ง อาจจะทำา ให้ เ กิ ด เจ็ บ หลั ง คุ ณ ต้ อ งการ muscle tone ที่
ข้ อ ศอกเล็ ก น้ อย เกร็ ง นิ้ ว แล้ ว กำา หมั ด ให้ แน่ น ค้างอยู่ในท่านั ้น แล้วโน้ มตัว มาข้า ง คุณสามารถเคลื่อนไหวไปสู่ท่าได้ง่ายและ คุณเหยียดตรง ยืดตัวขึ้นและฝึ กซำ้าเรื่อยๆ ตามความสามารถของร่างกายคุณ การกำา หมั ด เป็ นการสร้ า งปฏิ กิ ริ ย า หน้ าอี ก ครั ง คุณ จะสั งเกตเห็ น ได้ ทัน ทีว่ า ้ ลื่น ไหลขึ้น มากกว่าที่นิ้ วและข้อศอกของ
reciprocal inhibition ของเซลล์ ป ระสาท สั ่ง การซึ่ ง มี เ ส้ น ประสาทไปถึ ง กล้ า มเนื้ อ ลึกของหลัง ถ้าร่างกายคุณอยู่ในสภาพที่ดี เพียงแค่กำา มือนี้ ก็จะช่วยให้คุณโค้งตัวไป
ด้ า นหน้ าได้ อ ย่ า งนุ่ ม นวลและมั ่น ใจมาก ขึ้น แต่ถ้าหลังคุณตึงจากการใช้การตึงตัว ประหลาดใจว่าการเกร็งนิ้ วแล้วกำาหมัดจะ มากเพียงไร ข อ ง ก ล้ า ม เ นื้ อ (muscle tone) คุ ณ จ ะ ช่ ว ยให้ คุ ณ ผ่ อ นคลาย ขณะที่ โ ค้ ง หลั ง ได้ ทำา ไมหลั ง ของคุ ณ จึ ง แข็ ง ตึ ง หลั ง
จ า ก ก า ร ใ ช้ muscle tone นั่ น ก็ เ พ ร า ะ
31942672.doc 34
เดือน มีนาคม 2553 มีผู้บริจาคดังนี้ เทศบาลตำาบลอ่างศิลา จำานวน บาท
9,000.-
31942672.doc 35
Attachment
Size
เมษายน 2553.doc
498 KB
แสดงความคิดเห็น
อ่านจำนวน 717 ครั้ง
สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธิหมอชาวบ้าน
