หน้าแรก
หน้าแรก
เกี่ยวกับเรา
คอร์สโยคะ
บทความ
กระดานสนทนา
เพื่อนบ้านโยคะ
ผลิตภัณฑ์ของสถาบัน
ติดต่อเรา
จุลสารโยคะสารัตถะ
ข่าวสาร & กิจกรรม
สถิติเว็บไซต์
จำนวนหน้าที่ถูกเรียกชม: 840,881
จำนวนผู้เข้าชม: 117,130
ผู้เข้าชมที่ลงทะเบียนแล้ว: 476
จำนวนเนื้อหาภายในเว็บ: 165
เริ่มนับตั้งแต่: 2009-03-05 17:55
ปฎิทินกิจกรรม
«
February
»
SU
MO
TU
WE
TH
FR
SA
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
รับจุลสารโยคะสารัตถะ
กรอกอีเมล์เพื่อขอรับจุลสาร
Delivered by
FeedBurner
ล็อกอิน
ชื่อผู้ใช้:
*
รหัสผ่าน:
*
สร้างบัญชีผู้ใช้ใหม่
ลืมรหัสผ่าน
thaiyogainstitute
on Facebook
จุลสาร พฤษภาคม 2553
อ่านเอกสารออนไลน์บนเว็บ
ดาวน์โหลดเอกสารเป็นไฟล์ .PDF
Enable JavaScript in your browser to view this document as it was initially formatted.
จดหมาย
วิถีชีวิต เพื่อสุข
www.thaiyogainstitute.com พฤษภาคม 2553
คุยกันก่อน ปฏิทินกิจกรรม ระหว่างทาง สะกิด สะเกา (เสีย)ที่ขโมยชีวิต แนะนำ าหนังสือ กินปลาลดโรคหัวใจ อัฏสุตรา เพื่อนฉันคานธี จดหมายจากเพื่อนครู เล้งเล่าเรื่อง 9 เคล็ดวิชาโยคะพื้นฐาน ท่าตักแตน ๊ 10 ตำาราโยคะดังเดิม วิ ธี ก ารบ่ ม เพาะสภาวะอั น สงบสุ ข ้ ของจิต 3 ร่างกาย, การมองเห็ น และความรู้ สึ ก จาก การสัมผัส 14 วิถีชีวิตเพื่อสุขภาวะ เกร็ดความรู้โยคะระบบการทรงตั ว และสมดุ ล ของ 11 5 6 อาสนะท่ า ตั ๊ก แตน 7 2 กราบฟ้ าดิน นัสรูดิน 3 5 ปิ ดอบรมค่ า ยครู ร ะยะสั ้น
ฉ บั บ เ ดื อ น
ปกิณกะ สุขภาพ โทรศัพท์มือสาเหตุมะเร็ง, นิสัย
จดหมายข่าว โยคะสารัตถะ ที่ปรึกษา ศานติ ์ นพ.สมศักดิ ์ ชุณหรัศมิ ์
แก้ ว วิ ฑู ร ย์ เ ธี ย ร ธี ร เดช อุ ทั ย วิ ท ยารั ต น์ นพ.ยงยุ ท ธ วงศ์ ภิ ร มย์
33360066.doc 1
กองบรรณาธิการ
กวี คงภักดีพงษ์, จิรวรรณ ตังจิตเมธี, จีระพร ประโยชน์ วิบูล, ชนาพร เหลือง ้ ระฆัง , ณภัทร วัฒนะวงศี , ณัตฐิยา ปิ ยมหัน ต์ , ณัฏฐ์วรดี ศิริกุลภั ทรศรี , ธน วัชร์ เกตน์ วิมุต, ธนวไล เจริญจันทร์แดง, ธัญยธรณ์ อรัณย์ชลาลัย, ธีรินทร์ อุชชิน, พรจันทร์ จันทนไพรวัน, พัชรินทร์ ฉัตรเกล้า, รัฐธนั นท์ พิริยะกุลชัย, วรรณวิภา มาลัยนวล, วัลลภา ณะนวล, วิสาขา ไผ่งาม, วีระพงษ์ ไกรวิทย์,
สถาบันโยคะวิชศันสนีย์ นิรามิห, สมจิตร ประดิษฐสมัย, สมดุล หมันเพียรการ าการ มูลนิธิ ษมอ ่ ชาวบ้าน
201 ซอยรามคำาแหง 36/1 บางกะปิ กทม.10240 โทรศัพท์ 02 732 2016-7, 081 401 7744 โทรสาร 02 732 2811 อีเมล์ yogasaratta@yahoo.co.th เว็บไซท์ www.thaiyogainstitute.com
พิมพ์
สิ่งตี
33360066.doc 2
ที่หลายคนรอคอยมาเป็ นเวลานาน คลอด แล้ว ทังอาจารย์กิติจาก มศว. และพี่แก้ว ้ เป็ นหนั งสือที่อยากให้คนสอนโยคะทุกคน อ่าน ก่อนจะไปตอบใครว่า ปวดเข่า จะทำา โยคะท่าไหนดี ช่ ว ยกั น เข็ น เต็ ม ที่ จ นออกมาเป็ นรู ป เล่ ม
สวัสดีเดือนพฤษภาคม โยคะบำา บัด
ด่วน หรือใครที่เปลี่ยนไปรับทางเวบ ทาง กำาลังเช็คยอดคนอ่านน่ะ
เมล์ กริ๊ ง กร๊ า งแจ้ ง เราซั ก นิ ด ก็ ดี น ะ เรา บ้านเรายังคงร้อนแรง อากาศก็ร้อน
สังคมก็ร้อน หวังว่าพวกเราชาวโยคะ ผู้มี ความมุ่งมันที่จะพัฒนาจิต คงประคองจิต ่ วิญญาณผ่านโจทย์ที่ยากและซับซ้อนนี้ ไป ได้ ด้ ว ยความปลอดภั ย หรื อ แม้ พ ลาดท่ า น้ อ ย ก็ พ อ จ ะ เ ห็ น ว่ า ต อ น นี้ ร ะ ดั บ จิ ต วิญญาณของเรามันแค่ไหน อย่างไร โดนมั น โบยตี เ อา ก็ ค งได้ เ รี ย นรู้ อย่ า ง
สำา ห รั บ ส ม า ชิ ก จุ ล ส า ร ที่ รั บ ท า ง
ไปรษณีย์ รบกวนช่วยตรวจดูที่สติกเกอร์ ตามด้วยวันเดือนปี ที่หมดอายุ ใครที่พบว่า
จ่าหน้ า บริเวณมุมขวาบนจะมีคำา ว่า Exp. มันหมดไปแล้วหรือใกล้หมด โปรดต่ออายุ
_____________________________________________________________ _________________________________ จิตสิกขา เดือนพฤษภาคม วันเสาร์ที่ 15 เวลา 9.00 – 12.00 น. เรายั ง คงคุ ย ต่ อ จากคราวที่ แ ล้ ว คราวนี้ เป็ นเรื่ องของ ผลิ ต ภั ณ ฑ์ ช่ ว งเดื อ นพฤษภาคม ทาง สถาบั น ฯ ขอมอบสิ่ ง ดี ๆ ให้ กั บ สมาชิ ก
นิ พ พ าน ใน อ ภิ ธ รร ม สถ าน ที่ เ ดิ ม คื อ สำานักงานสถาบันฯ ซอยรามคำาแหง 36/1
---------------------------------------------------------
พ ฤ ษ ภ า ค ม 2553 ท า ง ส ถ า บั น ฯ ใ ห้ ส่วนลดพิเศษ 10 % ทุกรายการ (ยกเว้น ผ่านเว็บไซด์สถาบันฯ ได้นะครับ โยคะขั ้น พื้ นฐานสำา หรั บ บุ ค คลทั ่ว ไป ณ ม ห า วิ ท ย า ลั ย ศ รี น ค ริ น ท ร วิ โ ร ฒ เบาะอย่างดี) สนใจติดต่อสอบถาม หรือ ดู
ข่ าว ส า รส ารั ต ถ ะโ ด ย ทุ ก ท่ า น ที่ สั ่ ง ซื้ อ ผลิตภัณฑ์ทุกประเภท ระหว่างวันที่ 6-26 อ บ ร ม โ ย ค ะ ขั ้ น พื ้ น ฐ า น วั น ที่ 23 พ ฤษภาค ม 2553 ส ถาบั น ฯ จั ด อบรม 33360066.doc 3
---------------------------------------------------------
ประสานมิตร เวลา 9.00-15.00 น. อบรม ในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยผู้เรียน ส ามารถ นำ า ไ ป ใ ช้ ใ น ชี วิ ตป ระ จำา วั น ไ ด้ อบรมโยคะสมดุล เปิ ดสอนโยคะสมดุล ทุกวันจันทร์ อังคาร และพุธ ในเวลา 18.00- 19.30 น. ณ สถาบันโยคะ
สนใจติด ต่อ สอบถามได้ 0-2732-2016-7 หรือ ผ่านเว็บไซด์สถาบัน
---------------------------------------------------------
วิชาการ ซ.รามคำาแหง ผู้สนใจเรียน สามารถลงทะเบียนกับสถาบันได้ รับ จำานวนจำากัด
เชิญอัพเดทข่าวสถาบันฯ เป็ น fan ในเฟส บุ๊ facebook.com/pages/thaiyogainstitut ค ที่
---------------------------------------------------------http://www.
e/208189084154 แ ล ะ ท า ง Twitter ที่ http://twitter.com/yogathai
--------------------------------------------------------วั น ที่ 7-11 พฤษภาคม 2553 จะ ยิ น ดี กั บ ว่ า ที่ คุ ณ ครู โ ยคะคนใหม่ ทุ ก ท่ า น และทางสถาบั น ฯ กำา ลั ง จะเปิ ดอบรมครู โยคะระยะยาว สนใจติดต่อสอบถามได้ที่ สถาบันโยคะวิชาการ
เ ป็ น วั น ปิ ด ค่ า ยอ บ ร ม ค รู ร ะ ย ะ สั ้ น รุ่ น ปทุมธานี ทางสถาบัน ฯ ขอแสดงความ
14ts53a ณ สวนสั น ติ ธ รรม คลอง 11
............................................................................. โ ร ง พ ย า บ า ล ศิ ริ ร า ช ฝ า ก ข่ า ว พยาบาลศิ ริ ร าช อาคารอดุ ล ยเดชวิ ก รม
ป ร ะ ช า สั ม พั น ธ์ วั น ที่ 11 พ ฤ ษ ภ า ค ม 2553 เ ว ล า 16.30-18.30 น จะ มี ก า ร บรรยายหั ว ข้ อ “ธรรมชาติ บำา บั ด ” ของ คุณ หมอรวิน ทรา วสัน ตะ นิ ศ าล ณ โรง
ห้องประชุมชันที่ 13 สนใจติดต่อสอบถาม ้ รายละเอี ย ดและสำา รองที่ นั่ ง ได้ ที่ คุ ณ เก๋ (อายุรเวท/แพทย์แผนไทย) โทรศัพท์ 02 419 8825
33360066.doc 4
โดย ธีรเดช อุทัยวิทยารัตน์ กราบฟ้ าดิน เนื่ องจาก “ระหว่างทาง” คราวนี้ มี เพื่อทำาความเข้าใจ และซักซ้อมการกราบ ฟ้ ากราบดินที่พ วกเราจะปฏิบัติการกันใน อีกไม่ถึงหนึ่ งชัวโมงข้างหน้ า ่ เขาอธิ บ ายว่ า การ “กราบฟ้ ากราบ
เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการเมือง ซึ่งเป็ นเรื่อง ที่ค่อนข้างสุ่มเสี่ยงกับการมีความเห็นต่าง ควรกล่าวไว้ ณ ทีนี้ว่าทัศนะและมุมมองที่ ่ หรือกระทังเลือกข้างแบ่งฝ่ าย ผมคิดว่าจึง ่ จะเขี ย นต่ อ ไป เป็ นมุ ม มองของผมใน ฐานะผู้ เ ขี ย นแต่ เ พี ย งคนเดี ย ว โดยไม่ เกี่ยวข้องกับทางสถาบันโยคะวิชาการแต่ อย่ า งใด และหากเนื้ อหาส่ ว นใดพาดพิ ง หรือถึงขันสร้างความระคายเคืองให้แก่ผู้ ้ ใด ผมก็ขออภัยอย่างยิ่งครับ เสี ย งต่ อ ว่ า ด่ า ทอที่ ท วี ค วาม
ดิน ” ที่พ วกเราจะทำา กั น นั ้น ก็เ พื่ อ หวั ง ให้ เกิ ดความสงบและดลใจ ให้ ทุ ก ฝ่ ายที่ ต ก อยู่ในภาวะเศร้า โกรธ เครียด และมึนงง เมษายน หันหน้ ามาคุยกันและหาทางออก เพื่อคลี่คลายความวุ่นวาย
กั บ เ ห ตุ ก า ร ณ์ ที่ เ กิ ด ขึ้ น เ มื่ อ วั น ที่ ๑ ๐
และเพื่อแสดงความเคารพต่อผู้เสีย
ชี วิ ต ในเหตุ ก ารณ์ ที่ เ พิ่ ง ผ่ า นมา รวมทั ้ง วีรชนของชาติในทุกยุคที่ผ่านมา โดยจะทำาการกราบฟ้ ากราบดินรวม
ดั ง ขึ้ นตามจำา นวน และอารมณ์ เ กรี้ ย ว กราดของผู้คนที่รายล้อมเข้ามา ทำา ให้ผม นึกในใจว่า แม้กิจกรรมที่พวกเราพยายาม ทำา อยู่นี้จะมาจากเจตนาและความตั งใจดี ้ แต่ ดู เ หมื อ นว่ า เราจะแสดงเจตนาดี ผิ ด ที่ เถอะ ผิ ด ทางไปมาก – ถึ ง จะไม่ น่ า ผิ ด กาละก็ แกนนำ าซึ่งเป็ นนักรณรงค์สันติวิธีผู้ร่วมคิด ก่ อ น ห น้ า นั ้ น
ทั ้ ง ห ม ด เ จ็ ด ค รั ้ ง ก า ร ก ร า บ แ ต่ ล ะ ค รั ้ ง เป็ นการแสดงความเคารพต่อบุคคลต่างๆ ตั ้งแต่ผู้ เ สี ยชี วิ ต จากเหตุก ารณ์ ค รั ง ล่า สุ ด ้ เมื่ อสองวัน ก่อน วีรชนที่เ คยพลี ชีพ เรีย ก ร้ อ งประชาธิ ป ไตยในอดี ต รวมทั ้ง พี่ น้ อง เสื้อแดงเสื้อเหลือง ไปจนถึงกราบแผ่นดิน ถิ่นอาศัย ก่ อ นก้ มกราบแต่ ล ะครั ้ง ทุก คนจะ
และผู้ ป ระสานงานกิ จ กรรม “กราบฟ้ า ป ร ะ ม า ณ ส า ม สิ บ ชี วิ ต บ ริ เ ว ณ ห น้ า ห อ ประชุ ม ใหญ่ มหาวิ ท ยาลั ย ธรรมศาสตร์ 33360066.doc 5
กราบดิน” เรียกรวมคนที่ชวนๆ กันมาได้
คุ ก เข่ า ลงกั บ พื้ นระหว่ า งที่ ผู้ นำา พิ ธี อ่ า น ข้อความ เพื่อแสดงความเคารพต่อผู้ที่เรา จะกราบในแต่ละครัง เมื่ออ่านข้อความจบ ้
ทุกคนก็จะหมอบกราบลงกับพื้น และค้าง
ในท่ า หมอบกราบชั ่ว ขณะเพื่ อ น้ อมจิ ต ใจ แสดงความเคารพ จากนั ้ น จึ ง ลุ ก ขึ้ น ยื น และก้าวเดินไปข้างหน้ าเป็ นระยะทางสันๆ ้ เดียวกัน เพื่ อทำา การกราบครั ้ง ต่ อ ๆ ไปในลั ก ษณะ หลั ง จากซั ก ซ้ อ มเสร็ จ พวกเราพา
ก่อนกราบครั งแรก สมาชิก ในแถว ้ หน้ าๆ คุ ก เข่ า ลงกั บ พื้ น ขณะที่ ผู้ นำา พิ ธี อ่านข้อความแสดงความเคารพต่อผู้ที่สูญ เสียงด่าทอที่ดังอยู่รายรอบขบวนแทบจะ กลบเสียงพูดผ่านโทรโข่งของผู้นำาพิธี หมอบกราบครังแรก ผมตังใจแสดง ้ ้ เสี ย ชี วิ ต จากเหตุ ก ารณ์ ที่ เ พิ่ ง ผ่ า นมา แต่
กันเดินออกจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ติ ด กั บ ธรรมศาสตร์ ช่ ว งแรกของขบวน
ข้ า มถนนไปตั ้ง แถวที่ ส นามหลวงด้ า นที่ เป็ นแถวของผู้ที่จะกราบกรานฟ้ าดิน ซึ่งมี ตั งแต่หนุ่มสาววัยยี่สิบไปจนถึงคุณ ปาวัย ้ ้ ข้ อ ค ว า ม วิ ง ว อ น ใ ห้ ห ยุ ด ก า ร ใ ช้ ค ว า ม สงบนิ่ง แต่ก็เปี่ ยมเต็มด้วยความตังใจ ้ หกสิบ ส่วนแถวหลังๆ มีผู้ถือปายผ้าเขียน ้ รุนแรง สีหน้ าท่าทางของผู้เข้าร่วมทุกคน ระหว่ า งที่ พ วกเราจั ด ขบวน ก็ มี
ความคารวะและอุ ทิ ศ ส่ ว นกุ ศ ลแด่ ผู้ เ สี ย ชีวิตจากการปะทะกันเมื่อสองวันก่อน กราบเสร็จ ทุกคนก็ลุกขึ้น และเดิน
ไปข้างหน้ าในระยะไม่เกินสองเมตร ผู้คน ที่ อ ยู่ ร า ย ร อ บ ข บ ว น ตี ว ง แ ค บ เ ข้ า ม า อุณหภูมิของอารมณ์ดูจะร้อนแรงมากขึ้น ตามเวลานาทีที่ผ่านไป
ผู้ ค นทยอยเข้ า มาดู และทั น ที ที่ ผู้ นำา พิ ธี เริ่ ม พู ด ผ่ า นโทรโข่ ง ชี้ แ จงวั ต ถุ ป ระสงค์ และเจตนาของการกราบฟ้ ากราบดิ น เสี ย งต่ อ ว่ า จากผู้ ค นที่ เ ริ่ ม มารายล้ อ ม ขบวนแถวของพวกเราก็ดังขึ้นด้วย แม้ ว่ า ผู้ นำา พิ ธี พ ยายามชี้ แ จงถึ ง
์ ดิน ศัก ดิสิ ท ธิ ์ ที่ทำา ให้ เ ราเกิ ดมาเป็ นเครื อ ญาติเดียวกันเป็ นพี่ เป็ นน้ องที่อยู่ร่วมกัน ทังในความเหมือนและบนความแตกต่าง ้
กราบครังที่สอง เป็ นการกราบแผ่น ้
กราบครั งที่ ๓ พวกเรากราบวีรชน ้
ของชาติทุกยุคทุกสมัยที่มีส่วนให้ประเทศ
ของเราเติบโต และเดินมาจนถึงทุก วัน นี้ เ พื่ อ ใ ห้ พ ว ก เ ร า ทุ ก ค น ดู แ ล แ ล ะ ทำา ใ ห้ ประเทศเดินหน้ าต่อไป ตอนที่ซักซ้อมกัน เรานั ดแนะกันว่า
เจตนารมณ์ ข องพิ ธี ก รรมที่ พ วกเราทำา
ทว่ า ดู จ ากสี ห น้ าท่ า ที ก ราดเกรี้ ย วและคำา
ผรุสวาทที่ดังขึ้ น อย่า งต่ อเนื่ องแล้ ว พวก เขาไม่น่าจะได้ยินสาส์นที่ผู้นำาพิธีพยายาม จะสื่อออกไป
จะกราบทั ้ง หมด ๗ ครั ้ง โดยค่ อ ยๆ เดิ น สลับด้วยการหยุดและก้มกราบ แล้วไปสิ้น สุดบริเ วณหน้ าวัดพระแก้ว ซึ่ งผู้ ประสาน
33360066.doc 6
งานได้ นิ ม นต์ พ ระสงฆ์ ก ล่ า วแสดงธรรม ก่ อ นที่ จ ะจบด้ ว ยการแผ่ เ มตตาแด่ ผู้ เ สี ย สละชีวิต ทว่ า หลั ง จากลุ ก ขึ้ น จากการกราบ
การแสดงความเคารพต่ อ วี ร กรรม ของ ผู้เสียสละชีวิตกระทังต่อผู้ที่ยังมีลม ่ หายใจ - ในระยะที่เ ห็ น หน้ าค่ า ตา คล้ า ย จะถูกแปรเจตนาเป็ นการหมิ่นแคลนหรือ กระทังเป็ นการปายสีว่าพวกเขาเป็ นฝ่ ายที่ ่ ้ สร้างความรุนแรง
ครังที่สาม ผมได้ยิน ผู้ประสานงานอีก คน ้
บ อก ว่ า ส า ยไ ฟ ที่ ต่ อ กั บ ลำา โ พ ง บ น ร ถ
กระบะถู ก ตั ด ผู้ นำา พิ ธี จึ ง ขอให้ ทุ ก คนนั่ ง คุกเข่า ในขณะที่เขาเดินไปดูที่จุดเกิดเหตุ ก็มีชายคนหนึ่ งเข้าประชิดตัว และคว้าข้อ มือเดินตามเขาไป ผู้ประสานงานสตรีที่อยู่ ทางด้ า นหน้ าขอให้ พ วกเราอยู่ ใ นความ สงบ ตำา รวจในชุดสีน้ำ าเงิน หลายท่านเดิน เข้ามาห้ามปราม และพยายามกันกลุ่มคน ที่ กำา ลัง เผชิญ หน้ ากัน ออกไป บรรยากาศ เริ่มชุลมุนมากขึ้นเรื่อยๆ นาทีนั้น ผมนึ กในใจว่าแม้กิจกรรม
การแสดงเจตนาดีผิดที่ผิดทางเช่น
นี้ ดูเ หมือนว่า กลั บกลายเป็ นการเติ มฟื น เข้าไปในเพลิงของ ความโกรธที่ระอุอยู่ใน ใจของผู้ชุมนุม
ในท่ า มกลางบรรยากาศที่ ชุ ล มุ น
และอารมณ์โกรธเกรี้ยวของหลายคน คุณ เรียกร้องให้รัฐบาลยุบสภา เดินโฉบไปมา อกพวกเราด้วยนำ้ าเสียงห่วงใยให้พวกเรา สลายตัวและรีบกลับเข้าไปในธรรมศาสตร์ สี ห น้ า นำ้ าเสี ย งและแววตาห่ ว งใยจากใจ จริงของเธอ ทำาให้ผมรู้สึกว่าในความร้อน ระอุยังคงมีความชุ่มเย็นแทรกอยู่
ป าคนหนึ่ งซึ่ งน่ าจะเป็ นหนึ่ งในกลุ่ม คนที่ ้ ในกลุ่มพวกเราด้วยสายตากังวล คุณป้ าบ
ที่ พ ว ก เ ร า พ ย า ย า ม ทำา อ ยู่ นี้ จ ะ ม า จ า ก เจตนาและความตังใจดี แต่ดูเหมือนว่าเรา ้ จะไม่น่าผิดกาละก็เถอะ จะแสดงเจตนาดีผิดที่ผิดทางไปมาก – ถึง การวิ ง วอนและรณรงค์ ไ ม่ ใ ห้ ใ ช้
ผมแอบโล่ ง ใจ เมื่ อได้ ยิ น ผู้ นำา พิ ธี
ความรุ น แรง ในการแก้ ปั ญหาความขั ด
แย้งในสังคม ในห้วงยามที่บางคนรู้สึกว่า ตั วเ องเป็ นฝ่ ายถู ก กระทำา ดู จะก ลาย แสดงความเสียใจต่อ การสูญเสียที่มาจาก ใจจริง เป็ นการตอกยำ้ า ซำ้ า เติ ม แทนที่ จ ะเป็ นการ
และผู้ประสานงานอีกสองสามคนตัดสินใจ ยุติพิธีกรรม และบอกให้พวกเราสลายตัว เดิ น กลั บ เข้ า ไปในธรรมศาสตร์ ผมเห็ น ด้ ว ย ว่ า เ ร า น่ า จ ะ พ า ตั ว เ อ ง อ อ ก จ า ก เอาฟื นออกจากเตาที่กำาลังร้อนแรง สถานการณ์ ข องการเผชิ ญ หน้ า เป็ นการ
33360066.doc 7
ห ลั ง จ า ก ข้ า ม ถ น น ไ ป ยั ง ฝั่ ง ธรรมศาสตร์ วัยรุ่นผู้ชายสวมเสื้อสีแดงที่ นั่ ง คร่ อ มอยู่ บ นมอเตอร์ ไ ซค์ ซึ่ ง จอดอยู่ ตรงหั ว มุ ม ถนนหน้ าธรรมศาสตร์ ตั ด กั บ พวกเราพอให้ได้ยินว่า
นำ้ าใส่กันของกลุ่มคนที่อยู่ค นละฟากของ ถนนที่เริ่มขึ้นก่อนหน้ านั นสองวัน ้ คนที่ ไ ม่ เ ห็ น ด้ ว ยกั บ การยุ บ สภา
ถนนที่ ม าจากท่ า พระจั น ทร์ พู ด กั บ กลุ่ ม “พี่ ผมว่า พวกพี่ ก ลั บเข้ า ไปข้ า งใน
เริ่ม รวมตั วออกมาเรีย กร้ อ งไม่ใ ห้ รั ฐ บาล ยุบสภาในนามของคนเสื้อหลากสี เริ่มจาก ในกรุ ง เทพฯ ตามมาด้ ว ยจั ง หวั ด ต่ า งๆ
บางเสียงเรียกร้องให้ รั ฐบาลใช้ม าตรการ ขั นเด็ดขาดกับผู้ชุมนุม ขณะที่ ผู้ชุ มนุ มก็ ้ ตอบโต้ด้วยการสกัดขัดขวาง การเคลื่อน กำา ลั งพลของทหารตำา รวจ ถึ ง ขั ้น ตั ้ง ด่ า น ตรวจค้นรถบนถนนว่ามีทหารติดมาในรถ คันใดหรือไม่ ผู้ที่มีบทบาทในทางสังคม ไม่ว่าจะ
เถอะครับ” นำ้ าเสียงของเขามีแวววิงวอน
ขอร้อง ผมรู้สึกได้ถึงความห่วงใยของเขา ที่มีต่อพวกเรา ผมหันไปขอบคุณเขาก่อน จะชวนให้ ค นที่ อ ยู่ รั ้ง ท้ า ยเดิ น เข้ า ไปใน ธรรมศาสตร์ แ ว บ ห นึ่ ง ผ ม นึ ก ถึ ง คำา ข อ ง พ ร ะ
ไพศาล วิสาโลที่อ่านจาก คำาโปรยบนหน้ า “การหยุ ด ยั ้ง ความรุ น แรง เราต้ อ งมอง เป็ นมนุษย์”
หนั งสื อ พิ ม พ์ ฉ บั บ ก่ อ นหน้ านั ้ น หนึ่ งวั น ข้ า มสี เ สื้ อ และอุ ด มการณ์ และเห็ น ความ ............................................... หมายเหตุท้ายบท วันที่ผมเขียนต้นฉบับนี้ บรรยากาศ
เป็ นวุฒิ สมาชิ ก บางท่ า น นั ก วิ ช าการและ กันหาทางออกจากวิกฤติของสังคมไทย
นั กสันติวิธีห ทางสถานี โทรทัศน์ เพื่อร่วม รัฐบาลประกาศมาตรการว่า จะแยก
ผู้ ชุ ม นุ ม บริ สุ ท ธิ ์ อ อกจากกลุ่ ม ที่ รั ฐ บาล กับกลุ่มผู้ก่อการร้าย แต่ก็มีเสียงสะท้อน ว่าแทบจะไม่มีการปฏิบัติการจริง เสียงถามไถ่ที่เคยดังจากปากหลาย
เรียกว่า “ผู้ก่อการร้า ย” เพื่ อที่ จะจัด การ
ของบ้านเมืองยังคงระอุคุก รุ่น และชุลมุน วุ่นวาย ก่ อ นหน้ านี้ ไ ม่ กี่ วั น มี ก ารยิ ง ระเบิ ด
คนว่ า “มั น จะจบอย่ า งไร” เงี ย บหายไป นานนั บอาทิตย์แล้ว คล้ายกับว่าในชัวโมง ่ นี้ ไม่ มี ใ ครรู้ ห รื อ กล้ า คาดเดาอี ก ต่ อ ไปว่ า เหตุการณ์จะจบอย่างไร
เอ็ ม ๗๙ หลายลู ก ลงตรงหน้ าถนนสี ล ม ทำา ให้มีผู้เ สียชีวิตหนึ่ งคนและบาดเจ็บอีก ร่วมร้อย ไม่นับการขว้างปาแก้วและขวด 33360066.doc 8
วันก่อน ผมอ่านคำาให้สัมภาษณ์ของ ครู ห ยุ ย ในหนั ง สื อ พิ ม พ์ ฉ บั บ หนึ่ ง ครู ห ยุ ยมี ค วามเห็ น ว่ า คนที่ ไ ม่ เ อาความรุ น แรง ทังนี้ ควรเป็ นการชุมนุมโดยสงบและไม่มี ้ ทังหมดควรออกมาชุมนุมกันให้มากที่สุด ้ การเคลื่อนขบวน ชุมนุมตังแต่เช้าถึงเย็น ้ บริ สุ ท ธิ ์ว่ า คนส่ ว นใหญ่ ไ ม่ ต้ อ งการความ
ร่วม แต่หากถามว่าเราอยากให้จบอย่างไร อย่างน้ อยๆ ก็อาจมีส่วนกระตุ้นเร้าให้เรา เพื่อให้จบอย่างที่เราวาดหวัง เข้ า ไป มี ส่ ว นร่ ว มในการคลี่ ค ลายปั ญหา ผมเห็ น ด้ ว ยอย่ า งยิ่ ง กั บ คุ ณ รสนา
แล้ ว ก็ ส ลายตั ว เพื่ อแสดงพลั ง เงี ย บที่ รุนแรง แต่ถ้ามีผู้คนมาไม่มากพอก็เลิกไป เลย เพราะแสดงว่ า เป็ นพลั ง เงี ย บที่ ไ ม่ รู้ ร้อนรู้หนาว อ่ า นบทสั ม ภาษณ์ ข องครู ห ยุ ย แล้ ว
โตสิตระกูลที่กล่าวไว้ในหลายที่หลายครัง ้ ว่า ปั ญหาของสังคมไทยเป็ นกรรมร่วมกัน ของคนไทยทุกคน
นั่ น หมายถึ ง ว่ า ต่ อ ให้ เ ราไม่ เ อาตั ว
เองเข้ า ไปเกี่ ย วข้ อ งกั บ เหตุ ก ารณ์ แ ละ ความเป็ นไปของสังคม แต่ไม่ช้าก็เร็ว เรา ในสังคมอยู่ดี ไม่ว่าจะในทางร้ายหรือดี ต่างก็ต้องได้รับผลกระทบจากสิ่งที่เกิดขึ้น เช่น นี้ แ ล้ ว ใช่ ห รื อ ไม่ ว่ า เราน่ า จะมี
ผมนึ กถึงมุมมองของตัวเองที่แลกกับน้ อง นุ่ ง บางคนที่ ถ ามผมก่ อ นหน้ านี้ ว่ า มั น จะ จบอย่างไร ผมบอกเขาว่าบางทีแทนที่จะ ถามว่ า “มัน จะจบอย่ า งไร” เราอาจต้ อ ง ถามตัวเองว่า “เราอยากให้จบอย่างไร” เพราะคำา ถามแรกที่ บ างคนถามไถ่
ส่วนร่วมในการกำา หนดทิศทางของสังคม ให้ขับเคลื่อนไปในทางที่เราอยากให้เป็ น สยบความเคลื่อนไหว”
แม้ จ ะมี คำา กล่ า วว่ า “ใช้ ค วามสงบ แต่ค วามสงบ ไม่แน่ ว่าจะหมายถึง
ลึกลงไปอาจมีนัยว่าตัวเองขอเป็ นเพียงผู้ เฝ้ าดูอยู่ห่างๆ โดยไม่เ อาตัวเองไปมีส่วน
_____________________________________________________________ _________________________________ นั สรูดิน โดย สดใส
การอยู่เฉยโดยไม่ทำาอะไรเสมอไป
ภรรยาใช้ให้นัสรูดินไปซื้อขนมปั ง เขาถึงกับผงะเมื่อเห็นผู้คนที่ยืนรอคิวเป็ น 33360066.doc 9 แถวยาว ความเจ้าเล่ห์แล่นแวบขึ้นมา นัส
รูดินตะโกน “พีน้องทังหลาย ไม่รู้หรอกเห ่ ้ รอว่าวันนี้ลูกสาวท่านสุลต่านจะเข้าพิธี วิวาห์ ที่หน้ าวังเขาแจกขนมปั งฟรีกันอยู่” เท่านั นเอง แถวขนมปั งยาวเหยียดก็แตก ้
กรูวิ่งตรงไปยังวัง ซึ่งท่านสุลต่านและ ลูกสาวยืนงงเป็ นอย่างยิ่ง นัสรูดินจึงได้มายืนที่หน้ าร้าน
ยังวัง ไปพบกับฝูงชนที่กำาลังโมโหจาก การถูกหลอก และเข้ารุมสกรัมนัสรูดน ิ นัสรูดินเป็ นตำานานของทางชนชาติ
ขนมปั งสมใจ วินาทีนันเอง ก็เกิดความ ้ คิดอีกแวบ “เราจะมายืนโง่เสียสตางค์ ทำาไม
อาหรับ เชื่อกันว่าเขามีชีวิตอยู่ในช่วงยุค กลาง ราวศตวรรษที่ 13 นัสรูดินเป็ นนัก รอยยิ้ม แต่ขณะเดียวกัน ก็แฝงด้วยแง่ ปรัชญา คนเจ้เล่ห์ เรื่องราวของเขาสร้าง มุมที่ลึกจนทำาเอายิ้มไม่ออกด้วยเช่นกัน โดย สดใส
ใครๆ เขาก็จะได้กินขนมปั งฟรีๆ
กันทังนั น” คิดได้ดังนัน ตัวเองก็แจ้นไป ้ ้ ้
รัฐยอมรับ โทรศัพท์มือถือเป็ นสาเหตุ ของโรคมะเร็ง ห น่ ว ย ง า น รั ฐ ทั ้ ง ใ น ส ห รั ฐ แ ล ะ
เข็ มขัด ใส่ก ระเปากางเกง คื อ อย่ า ให้ มื อ ๋
ถือสัมผัสร่างกายนั่นเอง หากไม่มีหูฟัง ให้ ใช้ร ะบบลำา โพงเพื่ อ ไม่ ใ ห้ โ ทรศั พ ท์ สั ม ผั ส ปลอดภั ย กว่ า การพู ด คุ ย กั น คำา แนะนำ า กั บ หู ร ว ม ทั ้ ง ก า ร ใ ช้ พิ ม พ์ SMS ก็ อื่ น ๆ คือ เวลาซื้ อ ให้ เ ลื อกซื้ อ โทรศั พ ท์ ที่ มี ค่ า อั ต ราก ารดู ด ซั บ สั ญ ญาณ specific absorption rate (SAR) ตำ่ า FCC ยั ง ประกาศให้ระวังอุปกรณ์ไร้สายทุกชนิด
อั ง ก ฤ ษ ซึ่ ง เ ค ย ป ฏิ เ ส ธ เ รื่ อ ง ก า ร ใ ช้
โทรศัพ ท์มือถือที่อาจก่อให้เ กิดมะเร็งหัน เป็ นปั จจัยเสี่ยงต่อสุขภาพ
มายอมรับ ว่ า การใช้ มื อ ถื อ เป็ นเวลานาน อังกฤษเริ่มทำา การวิจัยเรื่ องนี้ อย่าง
จริ ง จั ง โดยวางแผนศึ ก ษาคน 250,000 กรรมการโทรคมนาคมในสหรั ฐ (FCC)
คน อายุ 18 – 69 ปี ขณะที่ ท าง คณะ แนะนำ า ให้ประชาชนใช้หูฟั ง ไม่ว่า จะเป็ น ขนาดเล็ ก หรื อ ขนาดใหญ่ ก็ ไ ด้ มาตรการ กรณีดังกล่าว ของ FCC ถือเป็ นการยอมรับครังแรกใน ้ ทั ้ง FCC ยั ง แนะนำ า ว่ า ควรเก็ บ มื อ
ปั ญหาสั ญ ญาณโทรศั พ ท์ กั บ โรค
มะเร็ง เป็ นเรื่องสำาคัญเพราะนั บวัน เด็กก็ ใช้มือถือมากขึ้น ๆ และมักจะใช้เ ป็ นเวลา นาน ทั ้ง นี้ เราต้ อ งมี ก ารวิ จั ย มากขึ้ น ๆ รวมทั ้ง งานวิ จั ย ที่ ร ะบุ ไ ด้ อ ย่ า งชั ด แจ้ ง ว่ า โทรศัพท์มือถือมีผลต่อการเกิดโรคมะเร็ง แค่ไหน อย่างไร
ถื อ ให้ ห่ า งจากร่ า งกาย อย่ า พกไว้ ใ นซอง 33360066.doc 10
Source:
http://www.ukcosmos.org/index.html)
FCC
website;
Cosmos
website:
ละ 21 แก้ว (ผู้ชาย) ไม่ออกกำา ลังกายคือ ออก กำา ลั งก าย น้ อ ยก ว่ า 2 ชั ่ ว โ ม งต่ อ สั ป ดาห์ และ กิ น อาหารแย่ ๆ คื อ กิ น ผั ก ผลไม้น้อยกว่า 3 ครังต่อวัน (ก็คือควรกิน ้ ทุกมื้อ)
(Source: Archives of Internal Medicine, 2010; 170: 711-18).
4 นิ สัย (เสีย) ที่จะขโมยชีวิตคุณไป 12 ปี เราคงเดาได้ ไ ม่ ย ากว่ า นิ สั ย ทั ้ง 4
ได้แก่ 1) สูบบุหรี่ 2) ดื่มเหล้า 3) ไม่ออก กำาลังกาย และ 4) กินอาหารแย่ๆ
นั ก วิ จั ย จากมหาวิ ท ยาลั ย ออสโล
ศึกษาคน 4,886 คน เป็ นเวลา 20 ปี พบ
ความเสี่ยงต่อการเป็ นโรคหัวใจ
กินปลา 3 ครังต่อสัปดาห์ช่วยลด ้ มหาวิ ท ยาลั ย อลาบามา ทำา ก าร
ว่า แต่ละนิ สัยดังกล่าวเพิ่มความเสี่ยงใน การเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ผู้ที่มีนิสัยทัง ้ 4 ครบถ้ ว นเมื่ อเปรี ย บกั บ คนที่ ไ ม่ มี นิ สั ย เหล่านี้เลย มีความเสี่ยงที่จะเป็ นโรคหัวใจ
ศึกษาผู้หญิงสุขภาพปกติ 36,234 คนเป็ น
เวลา 9 ปี พบว่ า ผู้ ที่ กิ น ปลาอาทิ ต ย์ ล ะ 3 ครั ้ง มี ค วามเสี่ ย งต่ อ การเป็ นโรคหั ว ใจ น้ อยที่สุด ผู้ที่กนปลาสัปดาห์ละ 2 ครัง จะ ิ ้ ลดความเสี่ยงลงได้ครึ่งหนึ่ ง หรือแม้แต่ผู้ ที่กิน ปลาอาทิตย์ละครั ้ง ถ้าได้กิน กรดไข มั น โอเมก้ า 3 (อาหารเสริ ม ) ด้ ว ย ก็ มี ความเสี่ยงน้ อยเช่นกัน
doi: 10.1038/ejcn.2010.50). (Source: Journal of Clinical Nutrition, 2010; March 24;
มากกว่ า 3 เท่ า มีค วามเสี่ ย งที่ จ ะเป็ นโร คอื่นๆ 4 เท่า ซึ่งคำา นวนแล้ว จะเสียชีวิต ก่อนเวลา 12 ปี รายละเอี ย ดของนิ สั ย สู บ บุ ห รี่ คื อ
การสูบยาสูบทุกชนิ ด การดื่มเหล้าคือ ดื่ม อาทิ ต ย์ ล ะ 14 แก้ ว (ผู้ ห ญิ ง ) ดื่ ม อาทิ ต ย์ _____________________________ พัทธ
_____________________________________________________________ กวี
33360066.doc 11
อัฏฐสุตรา ผู้ประพันธ์ วินทร์ เลียววาริณ แนะนำ าโดย .. กวีพทธ ั
โลกศตวรรษที่ 21 กำา ลั ง ระอุ ด้ ว ย ความขั ดแย้ง ทางการเมื อ ง สงครามโลก ครั ้ง ที่ ส ามกำา ลั ง จะอุ บั ติ ข้ ึ น ในห้ ว งยาม แห่งวิกฤติ ณ มุมหนึ่งของทะเลทรายรกร้างใน ภารกิจไขรหัสลับกอบกู้โลกครังใหม่ให้โร ้ เบิร์ต แลงดอน ตัวละครเอกจากรหั สลั บ ดาวินชี แต่ .. อั ฏ ฐสุ ต รา คื อ งานเขี ย น
เล่มล่าสุดของวินทร์ เลียววาริณ กวีสอง รางวัลซีไรต์ เจ้าของผลงานประชาธิปไตย แดง และงานเขียนแนวๆอีกมากมาย บนเส้ น ขนาน, สิ่ ง มี ชี วิ ต ที่ เ รี ย กว่ า คนปี ก น ว นิ ย า ย วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ อิ ง
จีน นักโบราณคดีกลุ่มหนึ่งขุดพบ
สุ ส านของกษั ต ริ ย์ จี น โบราณผู้ ใ ห้ กำา เนิ ด ศาสตร์ อี้ จิ ง รากเหง้ า ของวิ ถี ชี วิ ต ตะวั น ออก สิ่ ง ที่ พ วกเขาค้ น พ บน่ าตื่ น ตะลึ ง สั น นิ ษ ฐ า น ว่ า มั น คื อ ป ร ะ ดิ ษ ฐ ก ร ร ม ที่ อาจเป็ นผลงานของสิ่งทรงภูมิปัญญาจาก ต่างดาว! ความหวังเดียวของพวกเขา เกี่ ย วข้ อ งกั บ การเดิ น ทางข้ า มเวลา หรื อ
ประวัติศาสตร์ หักมุมจบยำาใหญ่ใส่สารพัด
ตั งแต่ฟิ สิก ส์ จัก รวาลวิท ยา ทฤษฎีสตริง ้ โลกคู่ขนาน ปรัชญาตะวัน ออก และหลัก พุท ธศาสนา เข้าไว้ด้วยกัน อย่างไม่น่ าจะ เป็ นเรื่องเดียวกันได้ งานแล้วว่าเนียน ! แต่วินทร์ก็พิสูจน์ ให้เ ห็น ด้วย
ในการไขความลับของรหัสนี้ ตกอยู่ที่ นั ก คณิ ตศาสตร์อัจฉริยะผู้หนึ่ งกับเวลาเพียง 48 ชัวโมงที่จะไขรหัสลับแห่ง‘อัฏฐสุตรา’ ่ ตลอดกาล! ซึ่ งอาจเปลี่ ย นโฉมหน้ าของมนุ ษ ยชาติ นี่ ไม่ใช่พล็อตหนั งเรื่องใหม่ของสตี
ผล
นอกจากจะได้รับความรู้จากศาสตร์ต่างๆ ที่ผู้เขียนทำาการบ้านมาเป็ นอย่างดี (แม้ว่า บางตอนของเรื่องจะแก่วิชาการไปสักนิ ด) ผู้ อ่ า นยั ง ได้ ส นุ ก กั บ การจั บ ตะวั น ตกชน ตะวันออก ตังแต่หน้ าแรกจนถึงบรรรทัด ้ สุดท้าย
เวน สปี ลเบิร์กส์ และย่อมไม่ใช่งานเขียน เล่ ม ใหม่ ข องแดนบราวน์ ผู้ ส รรค์ ส ร้ า ง 33360066.doc 12
ด้ ว ยพล็ อ ตที่ แ ปลกแหวกแนวกว่ า นวนิ ยายดาดๆ ที่มี อยู่ ร่ว มกั บกลวิธี ก าร ประพั น ธ์ และการจั ด วางองค์ ป ระกอบ ศิลป์ ที่ทำา ได้อย่างสอดประสานกลมกลืน ล้วนทำาให้งานเขียนชิ้นนี้ อ่านเพลิน ชวน ติดตาม..จนวางไม่ลง
แฟนพั น ธ์ุ แ ท้ และแฟนใหม่ ข องวิ น ทร์ เลียววาริณ ไม่ค วรพลาดด้วยประการทัง ้ ปวง คำาเตือน : อย่าเผลอไปสปอยล์ตอนจบให้
ใครฟั งหรื อ พลิ ก ไปอ่ า นหน้ าสุ ด ท้ า ยก่ อ น นะครับ เพราะงานนี้ คุณ วิน ทร์เ ขาหัก มุม อย่างแรง ..ง ง... !!!
เพื่อนฉันคานธี-ความทรงจำาวัยเยาว์กับมหาตมา คานธี ผู้ประพันธ์ นารายณ์ เทสาอี // เฉลิมชัย ทองสุข แปล แนะนำ าโดย .. พีอ๊อด ่
ในภาวะบ้านเมืองกำา ลังร้อนระอุไป ด้ ว ยแสงแดด และ ความร้ อ นรุ่ ม ในจิ ต ของผู้คนที่ซัดส่าย หยิบหนังสือเล่มนี้ข้ ึน นารายณ์ เทสาอี ผู้ เ ขี ย นหนั ง สื อ เล่มนี้ เป็ นบุตรชายของมหาเทพ เทสาอี เลขานุ ก ารส่ ว นตั ว ของ มหาตมา คานธี เขาได้รั บรางวัล จาก UNESCO ในฐานะ เป็ นผู้ ส่ ง เสริ ม การอยู่ ร่ ว มกั น อย่ า งสั น ติ และการไม่ ใ ช้ ค วามรุ น แรงเป็ นผู้ ก่ อ ตั ้ ง หรือ สถาบัน เพื่ อการปฏิวัติแบบองค์ร วม ความมีอิสระ และการแสดงออก เฉกคุรุ
ม า อ่ า น ถ้ อ ย คำา เ รี ย บ ง่ า ย แ ต่ ลึ ก ซึ้ ง ใ น หนั งสื อ เล่ ม นี้ บอกเล่ า ถึ ง วิ ถี ชี วิ ต ของ บุคคลสำา คัญท่านหนึ่ งของโลก เรื่ องราว ความสั ม พั น ธ์ ร ะหว่ า งเด็ ก น้ อย กั บ มหา ต ม า ค า น ธี ใ น แ ง่ มุ ม ที่ แ ต ก ต่ า ง จ า ก หนั ง สื อ เล่ ม อื่ นๆ ชั ก พาให้ จิ ต วิ ญ ญาณ ของผู้อ่านอิ่มเอมไปกับกระแสแห่งความ สานุศิษย์ แต่เป็ นผู้ร่วมลงมือปฏิบัติเจริญ มหาบุรุษ 33360066.doc 13 งดงามของเด็ ก ชาย ที่ ไ ม่ ไ ด้ เ ป็ นเพี ย ง รอยตาม สานต่ อ แนวทางเดี ย วกั น กั บ
วิ ท ยาลั ย เล็ ก ๆ ชื่ อ สั ม ปู ร ณะ กรานติ ที่มีหลักการศึกษา ๓ ประการคือ ความรัก ศรี ก ฤษณะผู้ ท รงมหิ ท ธานุ ภ าพ แห่งจักรวาล ตรัสว่า “ข้า
ฯ เผยตนตามทางที่เขาหรือเธอเข้ามา หาข้ า ฯ ”คนเราแต่ ล ะคนย่ อ มเปิ ดเผย
ตนเอง สอดคล้องสัมพัน ธ์กั บผู้ คนที่พ าน พบ ด้วยรูปแบบที่ต่างกัน ไป คานธีก็เ ฉก เช่นกัน ปตัญชลีโยคสูตร กล่าวไว้ว่าการที่
‘อาศรมสัตยาเคราะห์ หมายถึง พลังแห่ง สัจจะ คานธีใช้อาวุธ แห่งศีลธรรมอัน ทรง ในประเทศแอฟริ ก าใต้ และนำ า มาใช้ ใ น อินเดียด้วย ต่ อ มาเปลี่ ย นชื่ อสถานที่ นี้ เป็ น พลานุ ภ าพข้ อ นี้ ต่ อ สู้ เ พื่ อ ความเป็ นธรรม
เราได้ ศึก ษาประวั ติ ชี วิ ตของบุ คคลที่ เ ป็ น ผู้นำาทางจิตวิญญาณ อาจช่วยให้เราค้นหา เช่นกัน ความหมายถึ ง ความสงบสุ ข ที่ แ ท้ จ ริ ง ได้ อนาสั ก ติ โยคะ (โยคะแห่ ง การ
‘อุ ท โยค มณเฑี ย ร’มี คำา ว่ า ‘โยคะ’ หรื อ ศ า ส ต ร์ แ ห่ ง ค ว า ม รู้ แ จ้ ง ร ว ม อ ยู่ ด้ ว ย ‘สัจจะ’ เป็ นแก่นสำาคัญยมะหนึ่ งในมรรค
แน่ น อนที เ ดี ย วว่ า ศาสตร์ แ ขนงนี้ ย่ อ มมี ๘ ของโยคะ และหนึ่ งในยมะ คือ ที่มุ่งให้ เราถือสัตย์ เป็ นสำาคัญ อิสระ
ปฏิบัติที่ไร้ตัวตน)
มหาเทพ เทสาอี หรื อ กากา บิ ด าของ นารายณ์ ได้ศึ ก ษาเกี่ย วกั บ เรื่ อ งราวแห่ ง โยคะแห่งการปฏิบัติที่ไร้ตัว ตน ในช่วงที่ ถู ก จองจำา มหาเทพได้ แ ปล “อนาสั ก ติ โยคะ “ หรือ โยคะแห่งการปฏิบัติที่ไร้ตัว ตน ของคานธี ให้เป็ นภาษาอังกฤษ และ
คิดว่าคุกเป็ นดั่งวิหาร แล้วท่านจะเป็ น เราท่านก็ค งทราบดีว่ า การใช้ชี วิต
ได้เขียนเรื่องเกี่ยวกับภควัทคีตา หนั งสือ เล่มนี้ ถูกตีพิมพ์ในชื่อ ‘ภควัทคีตาตามทัศ นะคานธี ’ ชี วิ ต ในเรื อ นจำา ได้ พ รากเอา ความหนุ่มของมหาเทพไป แต่ได้ให้คี ตา เป็ นสิ่ ง ตอบแทนอั น ส่ ง ผลต่ อ การอบรม ให้ ค วามเป็ นโยคะอยู่ ใ นทุ ก อณู แห่ ง วิ ถี ชีวิตได้อย่างกลมกลืน อุทโยค มณเฑียร ข้อความบางตอนในหนั งสือ กล่าว เลี้ยงดูผู้เขียนหนั งสือเล่มนี้ ที่หล่อหลอม
ในเรื อนจำา กับ มหาตมา คานธี เป็ นของคู่ คุกเป็ นดังวิหาร แล้วท่านจะเป็ นอิสระ’ ่
กัน ถ้อยคำา ที่พ รำ่ าสอนสานุศิษย์ คือคิดว่า การจองจำา หมายถึง เวลาของการ
ศึ ก ษาด้ า นลึ ก และการใคร่ ค รวญ งาน
เขี ย นที่ ดี ที่ สุ ด ในสามทศวรรษ เกิ ด จาก การศึ ก ษาและใคร่ ค รวญนี้ เ อง ชวนให้ ผู้ อ่ านคิด ในทางกลั บกัน ได้ อีก ว่า หากชี วิ ต แม้จะเป็ นอิสระอยู่ภายนอกกำาแพงสูงของ อำา นาจ ลาภ ยศ สรรเสริ ญ ผู้ ค น จะต่างอะไรกับการอยู่ในคุก คุ ก แต่ จิ ต ใจที่ ข าดอิ ส ระด้ ว ยยึ ด ติ ด กั บ ฯลฯ
ถึ ง อ า ศ ร ม ริ ม ฝั่ ง แ ม่ นำ้ า ส า พ ร ม ตี คื อ 33360066.doc 14
ความรักชนะทุกสิ่ง รบเร้าที่จะนำ าของเล่นที่มีเพื่อนของพ่อส่ง มาให้จากบอมเบย์มาเล่น โชคไม่ดีที่ของ ครั ้ง หนึ่ งเมื่ อนารายณ์ ใ นวั ย เยาว์
ไม่ ทั น สิ้ น ถ้ อ ยกระทงความ บาปู ก็ แ ย้ ง กลับ “เธอก็รู้ว่าของเล่นพวกนั ้นทำาในต่าง ประเทศ มิใช่หรือ” ถ้าบาปูเป็ นผู้ริเริ่มรณรงค์ การควำ่ า
เล่นนั ้นทำา จากต่างประเทศ ในขณะที่การ รณรงค์ควำ่าบาตรสินค้าต่างประเทศกำา ลัง ดำา เนิ น ไปอย่ า งเข้ ม ข้ น ด้ ว ยการนำ า ของ ท่ า นคานธี ดั ง นั ้ น ของเล่ น จึ ง ถู ก ยึ ด ไว้ ตามระเบียบของอาศรม เขาตัดสินใจเป็ น ตั ว แทนกลุ่ ม เพื่ อ นๆ ไปเจรจาต่ อ รองกั บ นามของเขาเอง
บาตรสิน ค้าต่า งประเทศด้ วยตั วของท่ า น
เอง พวกเด็ก ๆ ในอาศรมยั ง จะเล่น ของ เล่ น ที่ ทำา จากต่ า งประเทศได้ อ ย่ า งไรกั น นั่นเป็ นวิธีการให้เหตุผลของบาปู แต่อายุ อย่างไร ? ขนาดนั ้ น เราจะเข้ า ใจเรื่ องดั ง กล่ า วได้ “ผ ม ไ ม่ รู้ เ รื่ อ ง อิ น เ ดี ย ห รื อ ต่ า ง
ท่ า นผู้ นำา เนื่ องจากของเล่ น นั ้ น ส่ ง มาใน ผมยิงคำาถามแรก “จริงหรือเปล่าว่า
ประเทศอะไรนั ้น หรอกครับ ผมรู้เ พียงว่า ของเล่น เป็ นของผม และถู ก ส่ ง มาให้ ผ ม และบาปู ต้ อ งคื น มา” ผมยื น ยั น สิท ธิ ข อง ผม และแน่ ใจว่าบาปูค งปฏิเ สธไม่ไ ด้ แต่ บาปูโต้แย้งด้วยวิธีการใหม่ ประเทศได้หรือ “
มีของเล่นส่งมาจากบอมเบย์” คำาถามคาด คั นเอาข้อเท็จจริงจากฝ่ ายตรงข้า ม ก่อน ้ สงครามจะเริ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว บาปู (คานธี ) กำา ลั ง ง่ ว นอยู่ กั บ งาน “บาบลา (ชื่อเล่นของนารายณ์) เอง “เอาของเล่นผมไปซ่อนไว้ไหน” “วางอยู่บนชันโน่ นแน่ ะ” บาปูตอบ ้
.”เ ราเ ล่ น ข อ ง เ ล่ น ที่ ทำา จ า ก ต่ า ง เพียงคำาว่า “เรา” บาปูกลับเป็ นต่อ
เขียน แต่ท่านก็เงยหน้ าขึ้นแล้วเอ่ยว่า ดอกหรือ ใช่! มีของเล่นส่งมาจริง”
เพียงประโยคเดี ยว ท่านกั บผมมายื น อยู่
ฝ่ ายเดียวกัน ในขณะที่ผมเสียสิท ธิที่จะ เล่น ของเล่นนั ้น บาปูก็ยอมสละสิท ธิข อง ตนเหมือนกัน ผมได้ประจักษ์ในวินาทีนั้น ว่ า ฝ่ ายตรงข้ า มก็ มี ส่ ว นในสิ ท ธิ นั้ น ด้ ว ย กลายมาเป็ นความรับผิดชอบของผมด้วย และความรั บ ผิ ด ชอบที่ บ าปู แ บกรั บ ไว้ ก็
พร้อมกับชี้ไ ปที่ชัน ของเล่น ไม่ได้ถูก ซ่อน ้ เอาไว้เลย แถมยังมีอยู่เต็มตะกร้าด้วย” “ขอของเล่ น คื น ให้ ผ ม” เมื่ อถื อ ว่ า
ค วา มยุ ติ ธ รร มอ ยู่ ข้ า งเ ร า ทำา ไ ม ต้ อ ง อ้อมค้อมด้วยเล่า
33360066.doc 15
ข้ อโ ต้ แ ย้ งส ล ายไ ป ไ ด้ อย่ า ง ไ ร ? จุดยืนของตัวแทนอยู่ตรงไหนกัน ? เมื่อคู่ ต่ อ สู้ อ ยู่ ข้ า งเดี ย วกั บ คุ ณ การประลองก็ ย่อมเสียศูนย์โดยสิ้นเชิง
เอกราชต้องสวมใส่ เขาจึงบอกกับ บาปู (คานธี) ว่า “ผมจะอยู่และทำา งานกับบาปู แล้วเรียนรู้จากการทำางาน “ บาปูได้วินิจฉัยว่า “ให้บาบลาอยู่กับ
“พวกเราเอง เริ่ ม การควำ่ าบาตร
มหาเทพ (บิดา) ทำาทุกอย่างตามมหาเทพ
สิน ค้าต่างประเทศ หากเราเล่น ของเล่น ต่างชาติที่บ้าน....” ทว่าบาปูไม่ต้องโต้แย้ง อี ก ต่ อ ไป เมื่ อเห็ น ผู้ แ ทนทำา ท่ า เลิ่ ก ลั ่ก ตัวแทนเจรจาคนอื่น ๆ ก็พ ลอยหายตัวไป หมด
บอก และเ รี ย นทุ ก สิ่ ง ที่ ม หาเท พสอน มหาเทพบอกลู ก ว่ า “บาบลา ลู ก รู้ ว่ า เด็ ก อาศรมหลายคนไม่พอใจระบบโรงเรียนใน อ าศ รม แ ละ เ ลื อก เ อ า ก า ร ศึ ก ษ า แ บ บ อั ง กฤษ พ่ อ อยากบอกให้ ลู ก รู้ ว่ า หากลู ก จะเปลี่ ยนใจและเลือ กแบบเดีย วกั บ พวก เขา พ่อก็จะสนั บสนุนลูก แต่พ่อจะไม่โน้ ม ลู ก อ ยู่ กั บ พ่ อ พ่ อ จ ะ ส อ น จ น สุ ด ค ว า ม สามารถ เหนืออื่นใดลูกต้องศึกษาหาความ เป็ นผู้ลงมือ” อหิงสา รู้ด้วยตนเอง พ่อจะเป็ นผู้ช่วย แต่ลูกต้อง สันติวิธี น้ าวลู ก ให้ เ ปลี่ ย นใจในตอนนี้ ห รอก เมื่ อ
เอ เอส นี ล นั ก จิ ต วิ ท ยาเด็ ก เคย
กล่ าวไว้ ว่า ความรั ก อาจหมายถึ ง “การ เข้าข้าง” เมื่ออ่านมาถึงตอนนี้ ทำาให้คิด ว่าเรื่องบางเรื่องในชีวิตเรา การใช้เหตุผล อาจจะไม่ ส ามารถแก้ ไ ขได้ แต่ ค วามรั ก ช่วยได้ การศึกษาขันพืนฐาน ้ ้ เอง ที่ไม่ยอมเข้าไปเรียนที่โรงเรียนใหม่ ในเ ก รด ๗ เนื่ องด้ วยค วา ม อึ ด อั ดกั บ บรรยากาศในโรงเรียน ที่ต้องยืนทำาความ เคารพแบบอินเดีย ครูเล่าเรื่องหยาบโลน เคารพแบบอั ง กฤษ แทนการทำา ความ เกี่ยวกับการแต่งงาน และชีวิตแต่งงานให้ นารายณ์ เ ล่ าถึ งการต่อ ต้ า นของตั ว
ก า รทำา ใ ห้ ผู้ ค น จม ปลั ก ใน ค ว าม
ขลาดเขลานั ้ น มิ ใ ช่ อ หิ ง สาเลยแต่ เ ป็ น หิงสา – ความรุนแรง เมื่ อชาวโปแลนด์ ยอมพลี ชี พ ต่ อ
ต้านกองทัพฮิตเล่อร์ด้วยอาวุธ ทั งที่ไร้ผล ้ นั ้ น บาปู พู ด เสมอว่ า การต่ อ ต้ า นความอ การล่ าถอยไปอย่ า งคนขลาดทว่า แม้ บ าปู
นั กเรียนอายุสิบสองปี ฟั ง ครูเกือบทุกคน สูบบุหรี่และไม่ใส่ผ้าขาดี้ (ผ้าพื้นเมืองทอ ใช้ เ อง) ทุ ก คนที่ ส นั บ สนุ น การเรี ย กร้ อ ง 33360066.doc 16
บาปูก็ยกย่องความกล้าหาญของคนเหล่า ยุ ติ ธ รรมด้ ว ยความรุ น แรงนั ้ น ยั ง ดี ก ว่ า
จะสนั บสนุนการต่อต้านด้วยความรุนแรง เช่ น นั ้ น แต่ บ าปู ก็ พ ยายามหาหนทางที่ กล้าหาญยิ่งกว่านั่นคือ สันติวิธี รัฐบาล บาปูไม่ยอมรับการทำาลายทรัพย์สิน
ท่ า ม ก ล า ง พ า ยุ ค ว า ม รุ น แ ร ง ที่ โ ห ม กระหนำ่ า” เมื่ อ หน้ าสุ ด ท้ า ยปิ ดเล่ ม ลง ความ
ท่านพยายามหาทางดึงประเทศ
รู้ สึ ก ตลอดช่ ว งแห่ ง การอ่ า นเปรี ย บได้ ดั ง
การเดิ น ทางของจิ ต วิ ญ ญาณ ร่ ว มไปกั บ มหาบุรุษแห่งโลก ตั งแต่ บรรทั ดแรกจน ้ บรรทัด สุด ท้า ย แม้ ว่า ยุค สมั ยจะเปลี่ ยน ไป แต่ ข้ อ คิ ด และการกระทำา ด้ ว ยธรรม สนใจได้ต่อไป
ให้กลับมาสู่ทำานองคลองธรรมและท่านไม่
เคยกล่าวประณามความผิดพลาดของผู้ที่ กระทำา ลงไปด้ ว ยความรั ก ในประเทศ อินเดีย บาปูกล่าวว่า “ ที่เ ธอถกเถียงเรื่ อง
ของท่ า นก็ ยั ง คงมี คุ ณ ค่ า กั บ คนรุ่ น หลั ง ผู้ ข้ อ ค ว า ม บ า ง ส่ ว น บ า ง ต อ น จ า ก
สันติวิธีนัน เธอควรจะรู้ด้วยว่า ความคิดนี้ ้
ของฉันเป็ นมาอย่างไรก่อนนั ้นฉันเคยเชื่อ ว่า หากมีการใช้ความรุนแรงในส่วนหนึ่ ง อาจเกิ ด ขึ้ น ได้ แ ต่ วั น นี้ ฉั น เชื่ อว่ า สั น ติ วิ ธี ส่วนใดของประเทศ การใช้สันติวิธีก็จะไม่ ต้ อ ง เ ป ล่ ง แ ส ง เ ล็ ก ๆ ข อ ง มั น แ ม้ ใ น
หนั ง สื อ เล่ ม นี้ ที่ ห ยิ บ ยกมาเป็ นตั ว อย่ า ง โอกาสได้ อ่านหนังสือเล่มนี้ได้บ้าง ในช่วง แห่ ง ความสั บ สนของสั ง คม ติดต่อสำานักพิมพ์สวนเงินมีมา กันดูนะคะ
คงสร้างแรงบันดาลใจให้กับท่านที่ยังไม่มี สนใจลอง
_____________________________________________________________ _____________________________
โดย ครูนิรนาม ตั ๊ก แตน(ศลาภานะ)ใครควรฝึ กและฝึ ก ของร่างกายได้ ฉบั บ ที่ นี้ เ ราล องมา วิ เ ค รา ะ ห์ ท่ า ดั น โลหิ ต สู ง เราจะผ่ า นและเลี่ ย งการฝึ ก ท่าตักแตนไปเสียแต่ถ้าผุ้ฝึกมีปำญหาความ ๊ ดัน โลหิต ตำ่ า (ไม่ม าก) หรือชอบปวดเศีย ร ช่วยให้สดชื่นดี เอาละซิ!!! แล้วถ้าผู้ฝึกมี เวียนเกล้า ปวดประสาท ท่าตัก แตนก็จะ ๊ ปั ญหาทางกล้ามเนื้ อภายนอกร่างกายหล่ะ เช่ น กระดู ก สั น หลั ง คด(s-shape) ปวด
อย่างไร เพื่อจะแก้ปัญหาเฉพาะกิจต่าง ๆ สำาหรับคนที่มีปัญหาความดันโลหิต หรื อ มี ปั ญหาปวดศี ร ษะจากความ 33360066.doc 17
ม า ก ๆ แ ล ะ มี ปั ญ ห า เ ส้ น เ ลื อ ด หั ว ใ จ
หลั ง บริ เ วณเอว (lumbago) ปวดกล้ า ม เนื้อที่ก้นด้านใดด้านหนึ่ ง เริ่มสอนกันตรง ไหนและฝึ กเทคนิคกันอย่างไร? ในตำาราเขาสอนให้ เราฝึ ก
โบนั ส ผู้ ฝึ ก คื อ ตั ก แตนตำา ข้ า ว แต่ ไ ม่ ใ ช่ ๊ ตั ๊ก แตนโยงโย่ ง ของคุ ณ พุ่ ม พวงนะคะ เมื่ อผู้ ฝึกรู้จั ก ใช้แ รงที่ ฝ่ ามือ ดีแ ล้ ว เราจะ ให้ฝึกโดยการกำา หมั ดแล้ว ใช้ แรงกดลงที่ พื้น ซึ่งคงไม่มีปัญหาคาใจแต่อย่างใด แต่ เผอิ ญคุ ณ ผู้ ฝึ กมี ปั ญหาสะโพกผาย(กว้ า ง
ท่าตักแตนครึ่งตัวก่อน ควาสำา คัญของท่า ๊ ตั ๊ก แตนครึ่ งตั ว นี้ เราจะให้ ผู้ ฝึ กใช้ แ รง
ฝ่ ามื อ กดพื้ นเล็ ก น้ อย เช่ น เดี ย วกั บ ท่ า งู (ในฉบั บ ที่ แ ล้ ว )ระดั บ คางจะวางบนพื้ น ปกติ ไ ม่ มี แ รงกดแต่ อ ย่ า งใด เมื่ อคางไม่ กดกล้ า มเนื้ อคอ และกล้ า มเนื้ อไหล่ (บ่ า ส่วนบน) จึงไม่เกร็งเพราะฉะนั ้น ขณะยก และยกอย่ า งนุ่ ม นวล รวมทั ้ง การยื ด ขา เหนือพื้นจึงไม่ใช่เปาหมายของท่าตักแตน ้ ๊ ทำาได้เท่าไหร่ก็เท่านั น ้ ขาที ล ะข้ า ง จึ ง ยกด้ ว ยแรงกดของฝ่ ามื อ ต้องตรงและไม่เ กร็งความสูงมากเกิน ไป
เกิน งาม)ต้นขาใหญ่ (เล็กกว่าท่อนซุงนิ ด เดี ย ว) จะใช้ แ รงจากกำา หมั ด (ซึ่ ง เล็ ก เท่ า หั ว มดง่ า ม) คงจะไม่ ไ หวเพราะไม่ ส มดุ ล ก่อน ไม่อย่างนั ้นจะพบกับอาการปวดคอ จะแตกเอาได้ ดั ง นั ้ น ก็ ค วรคงทำา ท่ า ตั ๊ก แตนครึ่ งตั ว ไป ปวดหัว ปวดขาแน่ ๆ เดี๋ ย วความดั น พาล เพราะฉะนั ้นเทคนิ คเสริมโปรโมชัน ่
จึงมีบทบาท ถ้าทำา ตามทฤษฏีแล้วนั่น คือ โดยฝึ กแล้วไม่เกร็งแต่ยังคงปวดคอ ปวด พื้นเบาๆ ที่นี้ก็หมดเรื่อง สบายใจไร้กังวล
ทั ้ ง นี้ แ ล ะ ทั ้ ง นั ้ น ล ม ห า ย ใ จ เ ป็ น
วางคางบนพื้น ฝึ กยังงัยที่ให้เฉลี่ยนำ้ าหนั ก หั ว ทุ ก ที ให้ ป รั บ ท่ า เป็ นวางหน้ าฝากบน ค่ะ เอ้า!! มนุษย์เจ้าปั ญหาดันเป็ นตะคริว
สายใยชี วิ ต ที่ ทำา ให้ ท่ า ตั ก แตนยกขาแล้ ว ๊ ไม่เจ็บหลัง เพราะถ้าคุณผ่อนคลายกล้าม ปลอดภัยจากการบาดเจ็บแน่นอน เนื้ อสั ม พั น ธ์ กั บ ลมหายใจเข้ า ที่ ลึ ก จะ เมื่อความสมดุลของท่าเกิดขึ้น นั่น แ ล ะ มี ค ว า ม ก้ า ว ห น้ า ต่ อ
ที่ ก้น ขณะยกขา นั่น คื อ ผู้ ฝึ กไม่ เ ฉลี่ ย นำ้ า หนั ก ลงที่กำา ปั ้ น ขณะกำา หมัด ควรตอกยำ้ า การใช้แรงกด แล้วเพิ่มโปรโมชัน ใหม่คือ ่ เสริมผ้าห่มหนาซัก นิ้ วสอดไว้ใต้ต้น ขาค่ะ คราวนี้ฝึกอย่างเย็นใจได้แน่เลยค่ะ อ๊ ะ อ๊ ะ ! อย่ า เพิ่ ง ทำา ตั ว เป็ นผู้ สู ง วั ย
คื อ ผู้ ฝึ กหมั ่น ยกขาที ล ะข้ า งจนมี ค วาม ชำานาญ โ ค ร ง ส ร้ า ง ข อ ง ข้ อ ต่ อ ส ะ โ พ ก (pelvic joint) รวมทังกล้ามเนื้ อต้นขาและสะโพก ้ สามตำา แหน่ ง นี้ ก ลมกลึ ง กั น ดี เราจะให้ 33360066.doc 18
ก่อนเวลา เตือนตนเองเสมอนะคะว่า ยืด
กระดู ก สั น หลั ง ไม่ อ ย่ า งนั ้ น space คื อ ช่ อง ว่ า ง ก็ จ ะ ก ล า ย เ ป็ น ช่ อ ง แ ค บ แ บ บ คอคอดกะ ไปได้นะค่ะ เพราะดิฉันสังเกต
ส่ ว นความสวยงามที่ ต ามเป็ นโปรโมชั ่น สุ ด ท้ า ย คื อ กั น ส ว ย ด้ ว ย ท่ า ตั ๊ ก แ ต น แค่ห้าครังแต่ทำาให้ถูกต้อง ้ แน่ นอน ไม่ต้องโหมฝึ กมากครังเนไป ฝึ ก ้ เคล็ ด ไม่ ลั บ อยู่ ที่ ย กขาทั ้ ง สองข้ า งให้ พ ริ้ ว เ ห มื อ น ข น น ก ที่ ก ร ะ ท บ ต้ อ ง กั บ สายลมซิคะ เมื่อวางขาทังสองข้างลงต้อง ้ เช่นกัน เบาเหมื อ นขนนกที่ ค่ อ ยๆ ตกลงบนพื้ น เป็ นอย่างไรคะ ท่าตักแตนของดิฉัน ๊
ผู้เ ป็ นครูหลาย ๆ คน ปล่ อยสรี ระ ปล่อ ย เดิ น หลั ง ค่ อ ม คอย่ น กั น เป็ นแถว หมด ความสง่างามของความเป็ นครูโยคะ เมื่อมีคุณอนันต์ มักมีโทษมหันต์ใน
ตัวเพลิดเพลินกันไปหน่ อยหรือเปล่าค่ะ ?
การฝึ กโยคะอาสนะแน่ น อนถ้ า ผู้ ฝึ กขาด
สติ เพราะฉะนั ้น ฝึ กช้าๆ นุ่มนวล หายใจ ดี มี คุ ณ มากกว่ า มี โ ทษ แ ต่ ข อบอก ว่ า มนุ ษ ย์ อ ย่ า งเรากิ เ ลสไม่ ห มดหรอกค่ ะ
ทำา ให้พ วกคุณ พอที่จ ะงงงวย ฉงวยฉงน กันมัยคะ ๊
โดย ล.เล้ง เสียงกระดิ่งหยก (ไม่ใช่มังกรบิน) เ ค ล็ ด วิ ช า โ ย ค ะ พื ้ น ฐ า น จ า ก นั ก กายภาพบำาบัด กันเอาเอง ภาษาหยาบคายเรียกตัวใครตัว มัน ภาษาสุภ าพเรี ยก-พึ่ งตนเอง เล้ง จะ รู้ สึ ก เหมื อ นถู ก ทอดทิ้ ง ทุ ก ที เ ลย คิ ด ถึ ง เสี ย งครู ฮิ โ รชิ ครู ฮิ เ ดโกะ คอยกล่ อ มให้ ปลายนิ้ ว เท้ า จนถึ ง ศี ร ษะ ต่ อ ด้ ว ยการ ชวาสนะ ท่าศพ ลงของหน้ าท้ อ ง) จบด้ ว ยการเฝ้ าดู ล ม าธารณะ) ผ่อนคลายอวัยวะต่างๆในร่างกาย ตั งแต่ ้ หายใจด้วยท้อง (รับรู้การเคลื่อนไหวขึ้นหายใจที่ผ่านเข้าออกในโพรงจมูก (ปราณ เสียงของครูคอยประคองให้เรามี
เวลาเราไปเรียนโยคะในฟิ ตเนส แล้ว ครูสังให้นอนพักในท่าศพหลังจากฝึ ก ่ อาสนะเสร็ จ โดยที่ ค รู เ ค้ า ก็ เ ดิ น หนี ห าย อ อ ก ไ ป จ า ก ห้ อ ง ทิ้ ง ใ ห้ นั ก เ รี ย น น อ น 33360066.doc 19
สติ ต ามรู้ ไ ปด้ ว ย ไม่ เ ผลอหลั บ ไป เค้ า
เรียกท่าศพว่า เป็ นการผ่อนคลายอย่างมี ส ติ (conscious relaxation) ส ม บู ร ณ์ ผ่ อ นคลายระบบประสาทอย่ า งครบถ้ ว น เ ป็ น ก า ร
หรื อ นั่ ง ขึ้ น มา การใช้ พ ลั ง งาน การเผา ผลาญอาหารก็ ล ดลงตามไปด้ ว ย การ หายใจช้าลง ลึกและเป็ นจังหวะ เป็ นการ หายใจด้วยท้องตามธรรมชาติ ขณะที่เราเพียงแต่เฝ้ าดูการพอง
nervous system- ที่ เ ขี ย นภาษาอั ง กฤษ ไว้ให้ด้วย ก็เผื่อมีใครต้องเอาไปสอนฝรั ง ่ จะได้เอาไปใช้ได้) อ่านมาจาก Anatomy M.M. Gore หน้ า 128-133 & Physiology of Yogic Practices ของ Gore บอกว่า สภาวะแวดล้อมที่
(total relaxation of the
ขึ้ น- แฟบลงของหน้ าท้ อ งสมองก็ ผ่ อ น บอิกคิวซัง) ๊ เราหยุดคิดถึงอดีตที่ผ่านพ้น
คลายเพราะเราให้สมองพัก เดี๋ยวนึ ง (แบ ไ ป แ ล้ ว (memory) ยั ง ไ ม่ ต้ อ ง คิ ด ถึ ง อนาคต อนา-งอ ที่ ยั ง มาไม่ ถึ ง อั น มี แ ต่ จะทำาให้ต้องวิตกกังวล หรือเพ้อฝั นไปกับ สิ่ ง ที่ ห า ค ว าม จริ ง ไ ม่ ไ ด้ (imagination) นอกจากจะหยุ ด การคิ ด แบบ เผลอคิ ด (intellect) แล้ ว ยั ง ต้ อ งหยุ ด การคิ ด แบบตั ้ง ใจด้ ว ย ขณะที่ เ ราเคลื่ อนการรั บ รู้ จ ากร่ า งกายที่ ผ่อนคลาย มาเป็ นการจดจ่อที่ลมหายใจ (ปราณาธารณะ) เรารั บ รู้ ถึ ง ลมหายใจที่ กว่า-ลมเข้า หนั งสือเค้าว่า สภาวะผ่อน คลายระดับนี้ ใช่ว่าจะเข้าถึงกันได้ง่ายๆ จากนั ้ น เราจะเห็ น (จำา นวน)
ตึ ง เครี ย ด พายุ อ ารมณ์ รุ น แรง ความคิ ด ติ ด ล บ ก า ร คิ ด ไ ม่ ห ยุ ด ทำา ใ ห้ จิ ต ใ จ ตึ ง เครี ย ด จากนั ้ น กล้ า มเนื้ อและระบบ กายเครียด) การฝึ กอาสนะท่าศพจะช่วย ประสาทก็เครียดตามมา(จิตเครียด ทำา ให้ ป ล ด ป ล่ อยค วามเ ค รี ยด ที่ ฝั ง ลึ ก ใน ใจ กับ “ศพ” ที่ไม่เครียดแล้ว (เพราะศพมัน
สภาวะอั น ไร้ ซ่ ึ ง ความเครี ย ดนี้ เ ปรี ย บได้ ไม่มีอะไรจะให้แบกไว้ในใจอีกต่อไปแล้ว ทังภาระหน้ าที่การงานครอบครัว หัวโขน ้ ทังหลายทังปวง) ้ ้
ผ่านเข้า-ออกในโพรงจมูก ลมออก-ที่อุ่น
ในทางกายภาพ ท่าศพเป็ นท่านอนหงาย นอนราบไปกับพื้ น ทำา ให้ข้อต่อผ่ อนคลาย ดั น และหั ว ใจ) พอกล้ า มเนื้ อไม่ ต้ อ ง ทำางานต้านแรงดึงดูดของโลก ไม่ต้องยืน 33360066.doc 20 ระบบไหลเวียนเลือดทำา งานลดลง(ความ
ความคิ ด ที่ ผุ ด ขึ้ นมาลดลง เมื่ อเราคิ ด น้ อยลง สมองส่ ว นหน้ าที่ ใ ช้ คิ ด วิ เ คราะห์
(cerebral cortex) ก็ ทำา ง า น น้ อ ย ล ง สมองกิ น ออกซิ เ จนน้ อยลง หายใจน้ อย ลง สงบลง
การจดจ่ อ เข้ า สู่ ภ ายใน (จาก ร่างกายภายนอก - เป็ นลมหายใจ– เป็ น ความคิดในสมอง) เป็ นการฝึ กตัดใจจาก ประสาทสัมผัสของร่างกาย (ปรัทยาหาระ) และเข้ า สู่ ส มาธิ เ มื่ อเราสามารถยื ด ระยะ เวลาตัดใจจากภายนอก - กลับหลังหัน หันเข้าสู่ภายในได้นานขึ้น เล้งคิดว่า นี่ มัน วิธีฝึกสมาธิแบบ
กลั บ มาที่ ห นั งสื อ อาจารย์ ค ม ปกรณ์ -วิเคราะห์ท่าอาสนะพื้นฐานในมุม มองของนั ก กายภาพบำา บั ด กั น ต่ อ นะ อาจารย์ก็ว่า ...บางคนนอนหงายในท่าศพ แล้ ว ไม่ ส บาย เช่ น คนหลั ง ค่ อ ม (ห่ อ มา เชียว-เล้งก็เป็ น) นอนแล้วศีรษะ หรือ คอ หัวเมื่อยคอ
จะแหงนมากขึ้นกว่าเดิม บางคนก็เวียน คนที่ปวดคอ เพราะกล้ามเนื้ อคอ
โยคะของโยคี อิ น เดี ย นะ ของเราชาว พุทธ ไม่ต้องตัดการรับรู้ แบบหนูไม่รู้ไม่
เห็นก็ได้มังเราก็รู้อยู่ว่ามันเกิดขึ้น-ตังอยู่้ ้ และดับไป มันไม่กระทบใจเราถ้าเรารู้ทัน แต่ ห ากรู้ ไ ม่ ทั น โดนมั น กระแทกเข้ า ไป แล้วมันก็กระทบอยู่ได้ไม่นาน เดี๋ยวมันก็ ดับไป ถ้าเราใจเย็น ดูมันได้น านพอ เอา มันลงหม้อไตรลักษณ์ให้ได้ พระอาจารย์ เองหรอกนะ
ตึงมาก (เล้งเคยเอามือไปคลำา ๆ ด้านหลัง
คอ-ของนั ก เรี ย นบางคน ก็ เ ห็ น ว่ า มั น ตึ ง จ ริ ง ๆ )ก ล้ า ม เ นื ้ อ ค อ ก ด ทั บ เ ส้ น ประสาท-ก็ปวดได้ เวลา แหงนคอเงย คอ ข้อต่อขบเส้นประสาท ก็เกิดอาการ
เมื่ อยได้ กล้ า มเนื้ อหรื อ ข้ อ ต่ อ -บี บ หรื อ หนี บ-เส้นเลือ ด ก็มึน ศีรษะได้นอนแล้ว หลังแอ่น เอวแอ่น ก็ไม่สบายนะ วิธีแก้ ก็คือ ปรับร่างกายให้สมดุล
ท่านว่ามา เล้งยังไม่เ ก่ง ไม่ได้คิด ขึ้น มา การฝึ กท่าศพนี่ ดีกว่า กินยาคลาย
เช่น เอาผ้าเช็ดตัวมาม้วนๆรองไว้ ตรงที่ ไ ม่ ส บ า ย ประเดี๋ยวมันก็ดีข้ นเอง ึ บ ว ก กั บ ฝึ ก อ า ส น ะ ช่ ว ย
เครียด หรือยานอนหลับเสียอีกนะ เพราะ สดชื่นแจ่มใส ไม่แฮงค์ ไม่เบลอ ไม่ติดยา
ฝึ กแล้ว ขจั ดความเหนื่ อยล้า นำ า มาซึ่ ง จิต ไม่ต้องกินมากขึ้นเรื่อยๆนอกจากนี้ ยังลด ความดั น ได้ ด้ ว ย สรุ ป ว่ า ใครเป็ นโรค เครี ย ดและอนุ พั น ธ์ ข องโรคเครี ย ดเช่ น ชวนเชิญให้มาฝึ กท่าศพโลด 33360066.doc 21 เบาหวาน ภู มิ แ พ้ กรดเกิ น โรคข้ อ ขอ
สำา หรั บ คนที่ เ อวแอ่ น ให้น อนชั น เข่ า ขึ้ น จะช่ ว ยผ่ อ นคลายเอวที่ แ อ่ น มากเกิ น ไป หรือใช้หมอน/เก้าอี้หนุนขา โดยส่ ว นตั ว แล้ ว ถ้ า มี ใ ครมาให้
สาธิตการสอนแล้วล่ะก็ เล้งเลือกสอนท่า ศพ ทันทีเลย เพราะเล้งขี้อาย เวลาสอน
ท่าศพนั กเรียน หลับตาทุก คน ไม่ต้องมา มองหน้ าครู นั ก เรี ย นฟั งเสี ย งครู ก ล่ อ ม อย่ า งเดี ย ว โดยมี เ ป าหมายว่ า จะผ่ อ น ้ คลายอย่างมีสติ ไม่เผลอหลับ แต่ถ้าหลับ ไปแล้ว
เหนื่ อยมากๆ ได้ พั ก สั ก งี บ ก็ ค่ อ ยยั ง ชั ่ ว บางคนก็ insomnia นอนไม่ ห ลั บ มาเป็ น ปี ๆ พอมาเจอท่ า ศพเท่ า นั ้ น สวรรค์ เ ลย ครั บ ท่ า น สำา หรั บ คนที่ มี ปั ญหาการนอน มาเรียนโยคะ แล้ ว ละก็ แ ค่ ไ ด้ น อนหลั บ ก็ คุ้ ม แล้ ว ...ที่ ไ ด้
ก็ถือว่าได้ทำา บุญเพราะนั กเรียน
บางคนก็ทำางานมา เรียนหนั งสือมาทังวัน ้
_____________________________________________________________ _________________________________ เรียง โดย วีระพงษ์ ไกรวิทย์ และจิรวรรณ ตังจิตเมธี แปลและเรียบ ้ ฝึ กโดยใช้วิธีปรุงแต่ งเรื่ องราวขึ้ น ภายใน
วิธีการบ่มเพาะสภาวะอันสงบสุขของ จิต (๓) “ผู้ที่มี ข้อ สงสั ยว่ า การหลับ โดยไม่ฝั น (นิ ทรา)นั ้น เหตุใดจึงเป็ นการปรุงแต่ง ของจิตอย่างหนึ่ ง ขณะไร้ฝันจิตทำางาน คลี่คลายข้อสงสัยได้จากบทความนี ” ้
จิ ต ใจ จิ ต จะรั บ รู้ แ ละเพลิ ด เพลิ น ไปกั บ เรื่ อ งราวเหล่ า นั ้น จนกระทั ่ง จิ ต เข้ า ไปยึ ด ติดโดยอัตโนมัติ จึงเป็ นวิธีปฏิบัติที่ทำา ให้ เ กิ ด ก า ร ผู ก ส ภ า ว ะ ข อ ง จิ ต ใ ห้ นิ่ ง ไ ด้ อย่างไรก็ตาม วิธีนี้มีข้อจำากัดไม่ควรจะใช้ บ่ อ ยเพราะจะขั ด ขวางความก้ า วหน้ าใน การเดินทาง ขึ้นสู่สภาวะขั นสูงของโยคะ ้ ได้ ต่อมาในโศลกที่ ๑:๓๖ คือ “วิโศกา
อ ย่ า ง ไ ร ส า ม า ร ถ ห า คำา ต อ บ แ ล ะ ท วน ค วา มต อน ที่ แ ล้ ว กั น นิ ดนึ ง
ป ตั ญ ชลี ไ ด้ ก ล่ าวถึ งวิ ธี ก ารหรื อเ ท ค นิ
คอื่ น ๆ ที่จ ะทำา ให้ เ ข้ า ถึ ง “จิ ต ตประสาท นะ” หรื อ สภาวะอั น สงบสุ ข แห่ ง จิ ต ได้ โดยในโศลกที่ ๑:๓๔ ให้ใ ช้วิ ธีก ารหายใจ ออกลึกและแรง และควบคุมลมหายใจเข้า
วา ชโยติษมตี” แปลว่า หรือ ปรากฏเป็ น แสงสว่ า งที่ ส งบเย็ น จิ ต มี แ นวโน้ มเข้ า สู่ สภาวะสงบนิ่ง นี้ คื อ เ ท ค นิ ค อี ก ป ร ะ ก า ร ห นึ่ ง ที่
ซึ่งการฝึ กแบบนี้ คล้ายกับเทคนิ คกปาลภา ติในหฐโยคะ แต่ต่างกัน ตรงที่การหายใจ เข้า-ออกในเทคนิ คนี้ มีความละเอียด และ ลึกยาวกว่า และในโศลกที่ ๑:๓๕ เป็ นการ 33360066.doc 22
แนะนำ า ให้ ฝึ กเพื่ อทำา ให้ จิ ต นิ่ งได้ ตาม ความหมายของคำา ว่า มนสสถิติ-นิ พันธ นี (การผูก สภาวะของจิตให้นิ่ง ) ปตัญชลี
ได้ แ ยกประสบการณ์ ก ารเห็ น แสงสว่ า งนี้ เป็ นการเฉพาะ ซึ่ งเป็ นกรณี พิ เ ศษของ เทคนิ ค การพั ฒ นาการทำา งานของจิ ต ให้ ส ร้ า ง ห รื อ ป รุ ง แ ต่ ง วั ต ถุ ขึ้ น เ ป็ น ประสบการณ์ ภ ายใน ผ่านประสาทสัม ผัส ช่องทางหนึ่ งซึ่งในกรณีนี้คือการเห็นภาพ
(วิโศกา)อาจจะหมายถึงสภาวะของความ สงบเย็นก็ได้ แต่แท้จริงแล้วควรจะเข้าใจ ว่ า การเห็ น แสงสว่ า งนี้ เ ป็ นการให้ ค วาม พอใจ เป็ นไปได้ ว่ า ปตั ญ ชลี ใ ช้ คำา วิ โ ศกา ซึ่ งไม่ ค่ อ ยจะคุ้ น เคยนี้ อ ย่ า งตั ้ง ใจ คำา ว่ า โศกา คื อ ความรู้ สึ ก โศกเศร้ า จากการสู ญ
เนื่ องจากประสาทสั ม ผั ส ทางการเห็ น นี้ มี การใช้งานบ่อยในเกือบจะทุก คน ที่ไม่ได้ ตาบอด ประสบการณ์ เ ห็ น แสงสว่ า งนี้ มั ก พบบ่ อ ยที่ สุ ด ในผู้ ฝึ กโยคะซึ่ งโดยปกติ แล้วจะเป็ นไปตามธรรมชาติ และการเห็น แสงนี้ ยั งสามารถช่ ว ยให้ ผู้ ฝึ กก้ าวหน้ าใน
เสี ย สิ่ ง ของหรื อ บุ ค คลไป ความโศกเศร้ า ซึ่ ง นำ า ไปสู่ จิ ต ใจที่ ห ดหู่ ท้ อ แท้ เ ช่ น นี้ จ ะไม่ เกิดขึ้นกับผู้ฝึกโยคะโดยที่เขาไม่รู้ถึงเหตุ ปั จจั ย ที่ ทำา ให้ เ กิ ด เพราะว่ า เขาได้ เ คยมี ประสบการณ์ กั บ มั น มาบ้ า งแล้ ว อย่ า งที่ เคยกล่ า วไว้ แ ล้ ว ในโศลกที่ แ ล้ ว (๑:๓๕) ว่ า การตั ้ ง ใจปรุ ง แต่ ง ขึ้ นเป็ นภาพ แสง เสี ย ง และประสบการณ์ ท างประส าท สัมผัสอื่นๆ จะต้องหยุดฝึ กเมื่อจิตสามารถ ที่ จะ เ ข้ า ถึ ง ค ว าม นิ่ ง แ ละ เ ข้ า ถึ ง จิ ต ต ประสบการณ์ ก ารเห็ น แสงสว่ า งนี้ ไ ด้ ห ยุ ด สภาวะไม่สงบ(ทันทีทันใด) ซึ่งเป็ นการบ่ง บอกถึงการใช้ศัพท์คำาว่า วิโศกา นันเอง ่ ส่ ว นโศลกที่ ๑:๓๗ กล่ า วว่ า “วี ต
กระบวนการฝึ กสมาธิได้ แต่ในอีกแง่หนึ่ ง มัน ก็ส ามารถเป็ นเพี ยงภาพลวงตา ที่ ถูก สร้างขึ้นทางจิตใจได้ด้วยเช่นกัน เทคนิ ค ที่ก ล่าวถึงในโศลกนี้ จริงๆ แล้วก็เ ป็ นการ ขึ้นมาด้วยการบอกจิตซำ้าๆ ว่าต้องการจะ เห็นแสงสว่าง ความรู้สึกของการเห็นแสง สว่างนี้ ถูกสร้างขึ้นได้ง่ายมาก และนั่นคือ เทคนิคพิเศษอีกอย่างหนึ่งแยกออกมาจาก เรื่องราวขึ้นในจิต)
สร้ า งภาพของแสงสว่ า ง(ที่ ไ ม่ มี อ ยู่ จ ริ ง )
ป ร ะ ส า ท น ะ ไ ด้ แ ล้ ว ดั ง นั ้ น เ มื่ อ ลงหรือ หมดไปย่ อ มไม่ทำา ให้ จิ ต กลั บ คื น สู่
เหตุ ผลที่ว่ าทำา ไม ปตัญ ชลี จึง ให้ สิ่ งนี้ เ ป็ น เทคนิ ค ในโศลกที่ ๑:๓๕ (วิธีก ารปรุงแต่ง วิ โ ศกา หมายถึ ง ปราศจากความ
ราควิษยัม วา จิตตัม” แปลได้ ๒ ความ หมาย ๑) หรื อ ผ่ า นการให้ จิ ต ใคร่ ค รวญ ยึดติดในกิเลสแล้ว
อยู่ กั บ วั ต ถุ หรื อ บุ ค คลที่ ก้ า วพ้ น จากการ ๒) หรือ ผ่านจิตซึ่ง
โศกเศร้าเสียใจ ไม่ได้มีการพูดถึงความพึง
พอใจ จากการเห็นแสงสว่างนี้อย่างชัดเจน 33360066.doc 23
ก้า วข้ า มความยึ ด ติ ด ในวั ต ถุ (สิ่ งของหรื อ บุคคล)ใดๆ นี่ ก็ เ ป็ น อี ก เ ท ค นิ ค ห นึ่ ง สำา ห รั บ
โศลกถัดมา ๑:๓๘ ปตัญชลีกล่าวไว้ ว่ า “สวัป นนิ ทราชญานาลั ม พนั ม วา” แปลว่า หรือ การได้รับการสนั บสนุน ทาง ความฝั น (และ) การหลั บ ๒) การหลั บ ที่ เต็มไปด้วยความฝั น เพื่อที่จะทำาให้จิตนิ่ง โศลกนี้ พูดถึงเทคนิ คอีกอย่างหนึ่ ง ความรู้ (หรื อ ประสบการณ์ ) ที่ ไ ด้ จ าก ๑)
“มนสสถิติ-นิ พันธนั ม” อรรถกถาจารย์รุ่น
เก่าส่วนใหญ่ได้ตีความโศลกนี้ ตามความ หมายที่ ๑ ข้ า งต้ น ซึ่ งค่ อ นข้ า งเป็ นที่ ยอมรับได้เพราะว่าความหมายนี้ จะให้ผล ต่ อ ค ว า ม ส ง บ นิ่ ง ข อ ง จิ ต เ ป็ น แ น่ เ มื่ อ กำา หนดจิ ต ให้จ ดจ่ อใคร่ ค รวญไปยั ง ชี วิ ต ของผู้ ใ ฝ่ ธรรมคนหนึ่ งซึ่ ง เป็ นบุ ค คลที่ ไ ด้ ก้ า วพ้ น ไปจากความยึ ด ติ ด ในกิ เ ลสแล้ ว การภาวนาหรือการบอกจิตซำ้าๆ จะค่อยๆ ทำาให้จิตซึมซับเอาวิถีทางของบุคคลผู้ก้าว พ้ น กิ เ ลสนี้ เข้ า ไปได้ ผลก็ คื อ จิ ต ของผู้ ภาวนาจะค่ อ ยๆ ละวางจากการยึ ด ติ ด กิเลสยิ่งขึ้นๆ และจะนำ าไปสู่สภาวะของจิต สงบนิ่งอย่างเป็ นธรรมชาติ อย่ า งไรก็ ต าม ถ้ า ความพยายามที่
ที่ จ ะผู ก จิ ต ให้ นิ่ ง ด้ ว ยการใช้ ค วามรู้ ห รื อ ประสบการณ์ ที่ ไ ด้ รั บ ขณะอยู่ ใ นสภาวะ หลับเป็ นเครื่องช่วยสนับสนุน
อรรถกถาจารย์รุ่นเก่าโดยส่วนใหญ่
ได้แปลคำา ผสม “สวัปนนิ ท รา” นี้ ว่า สวัป นะคือความฝั น และนิทราคือการหลับโดย ไม่ ฝั น ความยุ่ ง ยากจะเกิ ด ขึ้ น ทั น ที เ ลย หากยอมรั บ คำา แปลตามความหมายที่ ๑ ข้างต้น ในการหลับโดยไม่ฝันนั ้น จะไม่มี เนื้ อหาหรือเรื่ องราวเกิดขึ้น ตามที่ไ ด้บอก ไว้ในโศลก ๑:๑๐ เรื่องนิ ทรา จะมีความรู้ ประสบการณ์ ใ ดเกิ ด ขึ้ น ในจิ ต ดั ง นั ้ น คำา ใดๆ เกิ ด ขึ้ นได้ อ ย่ า งไรเนื่ องจากไม่ มี แนะนำ า ที่ ใ ห้ ใ ช้ ค วามรู้ ที่ ไ ด้ รั บ จากนิ ท รา หรือการหลับโดยไม่ฝันจึงกลายเป็ นเรื่อง ปฏิบัติได้ ที่ แ ปลกและไม่ ส ามารถเกิ ด ขึ้ นในทาง ในการก้าวออกมาจากความยุ่งยาก ประสบการณ์ ใ ดๆ เกิ ด ขึ้ น เนื่ องจากไม่ มี
จะทำาให้จิตปราศจากกิเลสเกิดขึ้นจากการ ภาวนา หรื อ การบอกจิ ต ให้ ล ะวางจาก กิ เ ล ส ที่ กำา ลั ง ส ร้ า ง ปั ญ ห า เ ห ล่ า นั ้ น (โดยตรง) จิต(อาจ)จะเชื่อในคำาภาวนานั ้น ในขณะเดียวกันกิเลสก็ลดน้ อยถอยลงจน ความหมายที่ ๒ ข้างต้นดูจะสมเหตุสมผล ในแง่นี้ ผลที่ ป รากฏก็ คื อ จิ ต จะเกิ ด ความสงบนิ่ ง ในที่ สุ ด ก็ ม ลายหายไป ดั ง นั ้ น คำา แปลใน
นี้ อรรถกถาจารย์ บ างท่ า นจึ ง ใช้ ค วาม
33360066.doc 24
หมายที่ ๒ โดยแปลคำา ว่า “สวัปนนิ ท รา” เป็ น “สวัปนยุก ตนิ ทรา” หมายถึงการมี ประสบการณ์ บ างอย่ า ง เกิ ด ขึ้ น ในความ ฝั นจึงสามารถเรียกประสบการณ์เหล่านี้ ว่า เป็ นความรู้ได้ หากมีก ารคัดค้านขึ้น ว่าใน
1
ทังสองวิธี จากนั ้นการทำา งานของเทคนิ ค ้ นี้ทังหมดถึงจะอยู่ภายใต้ การควบคุมของ ้ ผู้ฝึกได้ ทุกคนคงมีประสบการณ์ที่จะต้องไป
ขึ้นรถไฟหรือรถบัสในตอนกลางคืนกลาง ดึก หรือ เช้ ามื ด (อิน เดียเป็ นประเทศใหญ่ และรถไฟหลายๆ สายก็วิ่งข้ามวันข้ามคืน กั น เลยที เ ดี ย ว - ผู้ แ ปล) เหตุ ผ ลที่ ว่ า จะ เร่งด่วนที่สุดอย่างหนึ่ ง เรามักจะตื่นขึ้นใน ต้องไปให้ทันขึ้นรถนั ้น เป็ นเรื่องที่จำา เป็ น เวลาที่ ต้ อ งการตรงเผง แม้ ว่ า จะไม่ มี นาฬิกาปลุกหรือมีคนอื่นคอยปลุกให้ บ่อย ครั ้ง ที่ ป ระสบการณ์ เ ช่ น นี้ ชั ด เจนเสี ย จน กระทังเรารู้สึก ถูก ปลุก ราวกับว่า มีคนมา ่ ปลุกเราจริงด้วยบางสิ่งบางอย่างเช่น การ เ ข ย่ า ตั ว ใ น ค ว า ม จ ริ ง แ ล้ ว เ มื่ อ มี สถานการณ์เร่งด่วนบางอย่างคอยอยู่ ส่วน คนนิ ย มใช้ ร ถไฟในการเดิ น ทางกั น มาก
กรณี นี้ ป ตั ญ ชลี เ พี ย งใช้ คำา สวั ป นะ สั ้น ๆ เท่านั ้น ก็สามารถตอบโดยการยำ้าเตือนไป หรือ “ทิวสวัปนะ” ซึ่งก็จะได้ประสบการณ์ ถึ ง การฝั นกลางวั น เช่ น การฝั นตอนตื่ น ในสภาวะที่ใกล้เคียงกับการนอนหลับฝั น ด้วยเช่นกัน คำา ว่า “สวัปนะ” สำา หรับการ ใช้ ทั ่ว ไปในภาษาสั น สกฤตจะใช้ เ ป็ นคำา เหมือนของคำา ว่า นิ ทรา หรือ หลับลึก ซึ่ง ในกรณี นี้ ก ระบวนการของการฝั นก็ ไ ม่ จำาเป็ นต้องมีอยู่
จุ ด ประสงค์ ห ลั ก ของโศลกนี้ คื อ
ความสำา คั ญ ของเทคนิ ค นี้ โ ดยเฉพาะใน
ทางปฏิ บั ติ เ พื่ อทำา ให้ เ ข้ า ถึ ง การผู ก จิ ต ให้ นิ่ ง (มนสสถิ ติ -นิ พั น ธนั ม ) ปกติ จิ ต มี แ นว โน้ มซั ด ส่ า ยและการจะควบคุ ม จิ ต ให้ นิ่ ง เป็ นเรื่อ งที่ ต้อ งทำา ด้ ว ย ความระมั ด ระวั ง อย่างละเอียดอ่อน ดังนั ้นการใช้เทคนิ คที่ ความสามารถในการฝั นหรือการหลับ อัน ได้แก่ การหลับโดยไม่ฝันและการหลับฝั น
1
หนึ่ งของจิ ต จะตื่ นตั ว อยู่ เ สมอ และคอย เฝ้ าดูค วามเรีย บร้ อ ยและการจั ด การของ กลไกกายจิต ผู้ที่คอยเฝ้ าดูหรือกลไกที่ต่ ืน อยู่ภายในนี้มีการอ้างถึงอยู่บ่อยๆ ในโยคะ
แนะนำ า ในโศลกนี้ จึ ง จำา เป็ นต้ อ งพั ฒ นา
ว่ าคื อ “สากษี” ถ้ า ผู้ ที่ ต้ อ งการให้ ป ลุ ก ให้ ตื่ น ในเวลาที่ แ น่ น อนในตอนดึ ก ๆ นั ้น มี การยำ้ า เตื อ นจิ ต ใจของเขาก่ อ นที่ จ ะเข้ า นอน โดยบอกจิตถึงเวลาที่ต้องการจะตื่น สากษีซ่ ึงเป็ นส่วนหนึ่ งของจิตนี้ ก็จะบันทึก
โปรดดู ดร. เอ็ม. สะเฮย์, โยคะมีมางสา (Y.M.) ราย
ไตรมาส เล่มที่ ๑๓ เลขที่ ๓ หน้า ๒๕
33360066.doc 25
จดจำาคำาสังนั ้นและทำาให้เขาสามารถตื่นใน ่ เวลาที่กำาหนดไว้ได้ การฝึ กเช่นนี้ สามารถ พัฒนาขยายขึ้นไปจนกระทัง เขาสามารถ ่ ตื่ น ในเวลาที่ กำา หนดไว้ ต รงตามนาที เ ลย ความสามารถเช่ น นี้ ก็ พั ฒ นาต่ อ ไปได้ ว่ า ถ้าเขาบอกจิตในทำานองเดียวกันเพื่อสร้าง
อ ย่ า ง ตั ้ ง มั ่ น ด้ ว ย ก า ร ฝึ ก เ ท ค นิ ค นี้ จ น เชี่ยวชาญ นี่จึงเป็ นวิธีที่ สวัปนะ(ฝั นกลาง วั น ) หรื อ สวั ป นยุ ก ตะ นิ ท รา (หลั บ ฝั น) และนำ าไปสู่ผลที่ต้องการ ช่ ว ยสร้ า งประสบการณ์ ค วามรู้ ใ ห้ เ กิ ด ขึ้ น ถ้ า นิ ท ราชญานะ คื อ ความรู้ จ าก
ความฝั นให้ เ กิ ด ขึ้ นในเวลาที่ กำา หนดไว้ ตอนกลางคืน เขาก็จะฝั นในเวลานั ้นจริงๆ สิ่ งนี้ ยั ง ส า มา รถ พั ฒ น า ต่ อ ไ ป ไ ด้ อี ก ว่ า ความฝั นจะดำา เนิ น ไป ตามรายละเอี ย ด
การหลั บ โดยไม่ ฝั นตามที่ ตี ค วามไว้ ใ น
ความหมายที่ ๑ ข้ า งต้ น มั น จึ ง เป็ นกรณี
พิ เ ศ ษ ข อ ง เ ท ค นิ ค ข้ า ง บ น นี้ ที่ ว่ า จิ ต สามารถถูกสังได้ในลักษณะเดียวกันกล่าว ่ คื อ สั ่ ง ให้ ห ลั บ ลึ ก โดยไม่ มี ค วามฝั นมา แทรกแซงได้ การฝึ กด้ ว ยความเพี ย รอั น ยาวนานทำา ให้เกิดความสามารถเช่นนี้ ข้ ึน ได้ ความฝั นไม่ได้เกิดขึ้นตามคำาแนะนำ าที่ ให้ไว้กับสากษีซ่ ึงเป็ นส่วนหนึ่ งของจิต(คือ การบอกจิตซำ้าๆ ว่าให้หลับลึกโดยไม่ฝัน) แน่ ชัด ว่า สากษีกำา ลั ง ทำา หน้ าที่ เ ฝ้ าดู ก ลไก การกระตุ้ น ความฝั นและกำา ลั ง ยั บ ยั ้ง มั น อยู่ สากษีซ่ ึงเป็ นพยานหรือผู้สังเกตการณ์
ทั ้ง หมดที่ ว างแผนไว้ ด้ ว ยการบอกจิ ต ไว้ ล่วงหน้ า ความฝั นนั ้นสามารถเกิดขึ้นใหม่ ได้อย่างเหมือนเดิมราวกับการฉายหนั งซำ้า รับการพัฒนาขึ้น เรื่องราวที่ต้องการจะให้ เมื่อความสามารถในการสร้างฝั นเช่นนี้ ได้ ฝั นจึงสามารถกำา หนดขึ้น ล่ว งหน้ าได้ จน ทำา ให้ จิ ต มี ป ระสบการณ์ ที่ น่ า หลงใหลได้ ปลื้ ม ผลกระทบของความฝั นที่ ส ร้ า งขึ้ น ตามความต้องการนั ้นเป็ นสิ่งที่น่าประทับ ใจ เพราะแม้ แ ต่ ใ นตอนกลางวั น ที่ ต่ ื น อยู่ จิตก็ยังคงเกาะติดอยู่กับความทรงจำาแห่ง ความฝั นนั ้นอยู่ภายใน อารมณ์ที่พึงพอใจ จากความฝั นนี้ จะช่วยปองกันจิตไม่ให้ถูก ้ ประจำา วันไปโดยปริยาย ดังนั ้นการผูกจิต รบกวนได้ ง่ า ยจากปั ญหาต่ า งๆ ในชี วิ ต ให้นิ่งและจิตตประสาทนะในขัน ต่อมาจึง ้
และดังนั ้นจึงไม่มีค วามฝั นเกิดขึ้น เป็ นที่
กำาลังสังเกตปรากฏการณ์ทังหมดของการ ้ หลับลึก มันจึงเป็ นผู้สังเกต ผู้รับรู้ หรือผู้ ได้รับประสบการณ์ของสภาวะหลับลึก ดัง นั นประสบการณ์นี้จึงไม่สามารถอธิบายได้ ้ ประสบการณ์ ข องความฝั นที่ ข าดหายไป เ พ ร า ะ เ ป็ น ไ ป ไ ม่ ไ ด้ ที่ จ ะ อ ธิ บ า ย อย่างสิ้นเชิงได้โดยตรง รอยประทับในจิต
สามารถเกิ ด ขึ้ นได้ ง่ า ย และเกิ ด ขึ้ นมา 33360066.doc 26
หรื อ ผล(สั ม สการะหรื อ สั ง ขาร) ของมั น (สภาวะไม่ ฝั น) ได้ เ กิ ด ขึ้ นในจิ ต และจิ ต สามารถที่จ ะรื้ อ ฟื้ นความรู้สึ ก ของสภาวะ ไม่ ฝั นนั ้ น ได้ อี ก แม้ ใ นสภาพที่ ต่ ื นขึ้ นมา แล้ ว ก็ ต าม ระดั บ ความเข้ ม ข้ น ของการ รื้ อ ฟื้ น ส ภ า ว ะ ไ ม่ ฝั น ใ น ต อ น ตื่ น นี้ จะเพิ่มขึ้นได้ด้วยการ ฝึ กฝน ดั ง นั ้น จิ ต จึ ง สามารถดำา รงสภาวะ ไม่ ฝั นอย่ า งมาก แม้ ว่ า จะเป็ นช่ ว งที่ ต่ ื น
อั น สงบสุ ข ของจิ ต ) จากการฝึ กด้ ว ยวิ ธี นี้ จะมี ป ระสิ ท ธิ ผ ลมาก และหยั ่ ง ร าก ลึ ก มากกว่าผลที่ได้จากการสร้างฝั นตามคำาสัง ่ ผู้ อ่ า นอาจจะยำ้ าเตื อ นถึ ง มุ ม มอง
สมัยใหม่เกี่ยวกับการหลับลึกว่า การหลับ ลึกยังคงมีการฝั นและการไม่ฝันสันๆ ช่วง ้ หนึ่ งสลั บ กั น ดั ง นั ้ น การหลั บ ลึ ก คื อ อะไร เล่า! จริงๆ แล้วการหลับโดยไม่ฝันก็ยังคง
สงบสุ ข คล้ า ยกั น กั บ ตอนที่ น อนหลั บ โดย ก็ตาม และความรู้สึกสงบสุขนี้ ก็เป็ นความ พึงพอใจอย่า งหนึ่ ง กล่า วคื อ เป็ นสาตตวิ กะ ไม่ เ หมื อ นกั บ ผลที่ เ กิ ด ขึ้ นจากการ นอนในสภาวะ “ตามสิกะ” ที่ให้ความรู้สึก หนั ก ง่วงซึม เกียจคร้าน และทึมทึบ นี่ จึง เป็ นวิธีที่ความรู้ที่ได้จากประสบการณ์หลับ โดยไม่ ฝั นสามารถนำ า ไปปฏิ บั ติ ใ ห้ เ กิ ด จิตตประสาทนะได้ ไม่ต้องสงสัยเลยว่าวิธี การนี้ (หลั บ โดยไม่ ฝั น) มี ค วามยากที่ จ ะ เข้ า ถึ ง มากกว่ า วิ ธี ส ร้ า งความฝั นตามคำา สังที่พูดถึงในตอนต้นอย่างมากๆ นอกจาก ่
2
เต็มไปด้วยความฝั น แต่ความฝั นเหล่านั ้น เราไม่สามารถจดจำา ได้ การหลับลึกซึ่งได้ กล่ า วถึ ง ข้ า งบนนี้ ค วรทำา ความเข้ า ใจว่ า นาๆ แต่ไม่ได้ทิ้งรอยประทับไว้ในจิตจึงไม่ สามารถจำาได้แม้ว่าจะพยายามนึกถึงเพียง ใดก็ตาม เป็ น การหลั บ ลึ ก ซึ่ ง อาจมี ค วามฝั นต่ า งๆ
เอกสารอ้างอิง : Karambelkar, Sutras PATANJALA YOGA SUTRAS Sanskrta Translation & Commentary. Lonavla : Kaivalyadhama. with Transliteration, P. V. (1986).
นี้ ผู้ ที่ เ ฉลี ย วฉลาดและมี ค วามเพี ย รจะ สามารถบรรลุ ผ ลในการฝึ กวิ ธี นี้ ไ ด้ และ การได้รับมนสสถิติ-นิ พันธนั มรวมถึงจิตต ประสาทนะ (การผูก จิตให้นิ่ ง และสภาวะ
2
สาตตวิกะ คือ สภาวะที่ให้ความรู้สึกสดใส โปร่ง
เบา สบาย - ผ้แปล ู
33360066.doc 27
โดย ณัฏฐ์วรดี ศิริกุลภัทร ศรี, ศันสนีย์ นิรามิษ แปลและเรียบเรียง ระบบการทรงตัวและสมดุลของ ร่างกาย, สัมผัส จากบทความที่ ผ่ า นมา เราจะเห็ น พวกเราไม่ค่ อยจะตระหนั ก ถึง การ ทรงตั ว ถึ ง แม้ ว่ า มั น เป็ นเรื่ องที่ สำา คั ญ ใน การช่ ว ยพยุ ง ให้ พ วกเราสมดุ ล จากแรง โน้ มถ่วงของโลก ตัวรับการทรงตัวนั ้นจะ อยู่ใกล้กับอวัยวะของการได้ยิน นั่น คือหู ส่วนใน (Inner ear) ซึ่งจะมีขดท่อเป็ นวง กลมเ ล็ ก ๆ เรี ย กว่ า เซ มิ เ ซ อร์ คิ ว ลาร์ แคแนล (Semicircular canals) และมีถุง
การมองเห็น และความรู้สึกจากการ
การทำา งานของเซลล์ ป ระสาทสั ่ง การว่ า ร่ า งกายอย่ า งไร, เซลล์ ป ระสาทประสาน
ทำา งานในระบบกล้ า มเนื้ อโครงร่ า งของ งานติดต่อถึงเซลล์ประสาทสังการอย่างไร ่
เก็บนำ้ าเล็กๆ เรียกว่า อุลตริเคิล (Ultricle) ทังหมดนี้ ถูกฝั งในบริเวณกระดูกกะโหลก ้ ศี รษะที่ ถูก บัง โดยหู ส่ ว นนอก (External ear) เซมิ เ ซอร์ คิ ว ลาร์ แ คแนลและอุ ล ตริ เคิลจะเกี่ยวข้องกับการทรงตัวให้ร่างกาย พวกเราสมดุ ล แต่ ที่ ม ากไปกว่ า นั ้ น สิ่ ง เหล่านี้ ยังมีผลถึงตัวกระตุ้นที่แตกต่างกัน ออกไปอีกด้วย เซมิเซอร์คิวลาร์แคแนลจะ
และการรับความรู้สึกจากกล้ามเนื้ อ,เอ็นที่ ยึ ด ระหว่ า งกล้ า มเนื้ อกั บ กระดู ก และตั ว รั บ ความเจ็ บ ปวดทำา งานร่ ว มกั บ เซลล์ ประสาทสังการ เพื่อเกิดปฏิกิริยารีเฟล็กซ์ ่ ง่ายๆได้อย่างไร นั่นเป็ นเพียงการเริ่มต้น ยังมีการรับความรู้สึกจากหลายช่องทางที่
มี ผ ลต่ อ การทำา งานของระบบ ที่ สำา คั ญ ได้แก่ ระบบการทรงตัว (The Vestibular Sense), การมองเห็น และการสัมผัส ระบบการทรงตัว 33360066.doc 28
มีผลต่ออัตราความเร็วจากการหมุน ส่วน อุลตริเคิลจะมีผลต่ออัตราความเร็วที่เป็ น เส้นตรงและทิศทางต่างๆ ของเราภายใต้ แรงดึ ง ดู ด ของโลก พวกมั น ยั ง มี ผ ลต่ อ
ปฏิ กิ ริ ย ารี เ ฟล็ ก ซ์ ที่ แ ตกต่ า งกั น ไป เซมิ เ ซ อ ร์ คิ ว ล า ร์ แ ค แ น ล จ ะ มี ผ ล ต่ อ ก า ร เคลื่อนไหวของสายตา และอุลตริเคิลมีผล ต่อการจัดปรับท่าทังร่างกายของเรา ้
ไปจากเก้าอี้ จากนั ้น หยุดเก้าอี้ไ ม่ให้หมุน ในทันที ตาของคุณจะกระตุกเล็กน้ อยซึ่ง อาจจะรู้สึกเวียนศีรษะได้ เด็กๆจะเห็นถึง ปฏิกิริยาแบบนี้ เมื่อพวกเขาเล่นหมุนรอบ ตัวเองจนกว่าจะเวียนศีรษะและล้มลงไป เรี ย กอาการนั ้ น ว่ า อาการตากระตุ ก คุ ณ
คนส่ ว นใหญ่ มั ก จะใช้ ร ะบบการ
ทรงตัวเพื่อพยุงร่างกายเท่านัน ยกเว้นแต่ ้ นักบิน, นักเต้น, นักสเก็ตนำ้ าแข็ง
ความรู้ สึ ก ที่ อ ธิ บ ายโลกของการหมุ น ไป รอบๆ จะเกี่ ย วข้ อ งกั บ อาการตากระตุ ก การรั บ รู้ จ ะเพี้ ย นไปในตอนแรกแต่ จ ะ ค่ อ ยๆลดลงและหยุ ด ไปหลั ง จากนั ้ น ชั ่ว ขณะ ปลายประสาทสัมผัสของเซมิเ ซอร์
หรืออื่น ๆที่ต้องคอยรับรู้ก ารทรงตัว อย่า ง ยิ่ ง เราไม่ ค่ อ ยสั ง เกตเห็ น การทรงตั ว ส่วนใหญ่ ต้องส่งความรู้สึกไปยังเซลล์สัง ่ ของสายตาและร่างกาย เพราะมั น จะทำา งานจากการสะท้ อ นเป็ น การมากมายเพื่ อ ควบคุ ม การเคลื่ อนไหว เนื่ องจาก เซมิเ ซอร์คิวลาร์แคแนล
คิ ว ลาร์ แ คแนล จะหยุ ด ส่ ง สั ญ ญาณหลั ง จากที่เ ริ่มหมุนไปประมาณ 30 วิน าที ซึ่ง และนั่ น ก็ เ ป็ นสาเหตุ ข องปฏิ กิ ริ ย าตอบ นั่นถึงบอกว่าให้คุณลองหมุนไป 30 วินาที สนองที่ ช้ า ลง และหยุ ด ไปหลั ง จากที่ คุ ณ หยุดกะทันหัน ผู้ที่สังเกตการทดลองนี้ จะ ไม่สั งเกตเห็น ถึ งอาการตากระตุ ก ขณะที่ เริ่ ม หมุ น ในช่ ว งแรก เพื่ อที่ จ ะให้ สั ง เกต เ ห็ น อ า ก า ร นี้ คุ ณ ต้ อ ง สั ง เ ก ต ก า ร เคลื่ อนไหวของสายตาหลั ง จากที่ ห ยุ ด หมุน ในทัน ที แทน ซึ่ งเราเรี ยกว่า อาการ ตากระตุกหลังการหมุน ระบบการทำา งานของประสาทที่
จะมี ผ ลต่ อ อั ต ราความเร็ ว จากการหมุ น
มันจะตอบสนองเมื่อเราเริ่มหรือหยุดการ หมุน ตั วเรา หนึ่ งในหน้ าที่ต่ างๆก็ คือ ช่ว ย พยุ ง เราให้ ส ามารถทรงตั ว ได้ ด้ ว ยการ ประสานงานระหว่า งการเคลื่ อ นไหวของ ลองได้จากให้คุณลองนั่งไขว่ห้างบนเก้าอื้ หรื อ ม้ า นั่ ง ที่ ห มุ น ได้ เอี ย งศี ร ษะไปด้ า น หน้ าประมาณ 30 องศา แล้ ว ลองหมุ น
สายตากั บ การเคลื่ อ นไหวของศี ร ษะ คุณ
เก้าอี้อย่างรวดเร็วประมาณ 30-40 วินาที ให้มันใจว่าคุณรักษาการทรงตัวและนั่งตัว ่ ตรงไว้ อย่าเอียงตัวออกหรือกระเด็นออก 33360066.doc 29
เกี่ยวกับ อาการตากระตุกนี้ จะส่งผลกับผู้
ดื่ ม แอลกอฮอล์ เ กิ น ขนาด จึ ง เป็ นเหตุ ว่ า
ทำา ไมผู้ ต รวจแอลกอฮอล์ บ นทางด่ ว นถึ ง เรียกให้ผู้ต้องสงสัยลงจากรถและเดินเป็ น เ ส้ น ตร งใ ห้ ดู ถ้ า ผู้ ขั บ มี แ น ว โ น้ ม ข อ ง อาการตากระตุกจะมึนศีรษะและยากที่จะ
แคแนลไม่ได้รับแรงกระตุ้นหลังจากที่ร่าง การทรงตั ว ได้ แ ล้ ว ซึ่ ง เป็ นเพราะนั่ ง ตั ว ต ร ง เ ฉ ย ๆ อ ยู่ ห รื อ เ ค ลื่ อ น ไ ห ว ด้ ว ย เคิลจะตอบสนองต่อทิศทางของศีรษะตาม อั ต ราเร็ ว คงที่ เ ป็ นเส้ น ตรงก็ ต าม อุ ล ตริ แรงโน้ มถ่วงโลก ท่าที่มองตรงไปข้างหน้ า จะกระตุ้ น อั ล ตริ เ คิ ล น้ อยกว่ า ท่ า ยื น ด้ ว ย ศีรษะ ปลายประสาทสัมผัสที่อุลตริเคิลจะ
เดิน ให้ ตรงได้ รู ป แบบของอาการตากระ ตุ ก ที่ เ กิ ด ขึ้ น เองตามธรรมชาติ (และต่ อ เ นื่ อ ง ) ที่ ไ ม่ ไ ด้ เ กิ ด จ า ก า ร ใ ช้ ย า ห รื อ ระบบประสาท เช่น เนื้ องอกในสมองหรือ ได้ แอลกอฮอล์ จะชี้ ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ปั ญหาของ การอุด ตัน ของเส้น โลหิต ที่ ไ ปเลี้ ย งสมอง เราจะเห็ น นั กเรี ย นโยคะ ที่ เ กิ ด
ปรับเป็ นตัวกระตุ้นเมื่อเปลี่ยนท่าชัวขณะ ่ หนึ่ ง อย่างไรก็ตามนั่นคือเหตุผลว่า ทำาไม มันจึงสำาคัญต่อนั กบินเครื่องบินเล็กที่ต้อง อาศัยเครื่องมือ ในการกำา หนดทิศทางบน ท้ อ งฟ้ าเมื่ อมองภาพไม่ ชั ด หรื อ สั บ สน ตั ว อย่ า งเพื่ อ นนั ก บิ น เครื่ อ งบิ น เล็ ก ที่ บิ น เข้าไปท่ามกลางเมฆหนาจะรู้สึกหลงและ ไร้ทิศทางในทันที ต้อ งบิ น ด้ วยเครื่ อ งมื อ เหมื อ นเพิ่ ง ฝึ กหั ด นั ก บิ น ต้ อ งคำา นวณว่ า ทำา ยั ง ไงถึ ง จะหมุ น กลั บ 180 องศาอย่ า ง
อาการเวี ย นศี ร ษะหลั ง การฝึ กด้ ว ยคออยู่ บ่อยๆ ซึ่งอาจจะพบปั ญหานี้ ตังแต่ยังเด็ก ้ หรือไม่พวกเขาอาจจะไม่คุ้นกับ การกระตุ้
นของเซมิ เ ซอร์ คิ ว ลาร์ แ คแนลเมื่ อหมุ น
ศี รษ ะ หรื อไ ม่ เ ช่ น นั ้ น อา จเ ป็ น เ พ ร า ะ นั ก เรี ย นผู้ นั้ น อาจจะเพิ่ ง ฟื้ นตั ว จากการ เป็ นไข้ อย่างไรก็ตามผู้ที่พ บปั ญหานี้ ควร จะฝึ กต้นคออย่างช้าๆ ส่วนประกอบที่สองของอวัยวะการ
ช้าๆ ได้ แต่โชคไม่ดี หลังจากที่หมุนกลับ ออกมาจากเมฆก็ต้องตกใจว่า เครื่ องบิน กำาลังพุ่งลงสู่พ้ ืนดิน แต่ยังดีที่มีพ้ ืนที่เหลือ พอจะบังคับขึ้นได้ ใ น ส ภ า ว ะ ป ก ติ ป ล า ย ป ร ะ ส า ท
ทรงตัวคือ อุลตริเคิล จะพบได้ 2 แบบคือ
การเร่งตัวขึ้นหรือทำา ให้ช้าลองขณะที่คุณ กำา ลังเคลื่อนไหวในทางตรงและตังศีรษะ ้ ให้ มั ่ น ตั ว อย่ า งที่ เ ห็ น ได้ คื อ ขณะที่ ร ถ เคลื่ อนตั ว อย่ า งแรง หรื อ ขณะรถลด ค วามเ ร็ วล ง ข ณ ะ ที่ เ ซ มิ เ ซ อร์ คิ ว ลา ร์ 33360066.doc 30
สัมผัสของอุลตริเคิลจะทำา หน้ าที่มากกว่า ก า ร รั บ รู้ ถึ ง ทิ ศ ท า ง ข อ ง ศี ร ษ ะ ป ล า ย เปลี่ยนอิริยาบถซึ่งทำา ให้เราทรงตัวอยู่ได้ ประสาทจะคอยส่งสัญญาณไปทังตัวขณะ ้
นี่คือต้นทางของกระแสประสาทที่เอียงตัว ขณะที่คุณกำาลังวิ่งหรือปั ่ นจักรยานไปตาม ทางโค้ ง ร่ า งกายของเราขึ้ น อยู่ กั บ อุ ล ตริ เคิล เมื่อปรับอยู่ในท่านอนขณะฝึ กโยคะ ไปด้ า นหน้ า, ด้ า นหลั ง หรื อ ด้ า นใดด้ า น
ความว่องไว แมวสามารถทำากระบวนการ นี้ ทั ้ง หมดได้ ภ ายในเศษเสี้ ย ววิ น าที ถ้ า ถึงแม้ว่าจะไม่ล่ ืนไหลเท่ากับแมวก็ตาม การมองเห็น การเคลื่ อนไหวของคนเราจะขึ้ นอยู่ กั บ ได้จากขณะที่เราเดินตกขอบทางเท้าหรือ เทียบกับคนเราแล้วก็มีปฏิกิริยาแบบนี้ ได้
ด้วย ซึ่งจะส่งสัญญาณเมื่ อเราเอียงศีรษะ หนึ่ ง ทุกๆครังที่เราเคลื่อนศีรษะไปด้านใด ้ ก็จะเริ่มมีปฏิกิริยาตอบโต้ทันทีซ่ ึงจะช่วย ช่วยให้เราฝึ กหัตถโยคะได้ ปรับร่างกาย และลำาตัวของเราไปด้วย ซึ่ง ปฏิกิริยาที่เห็นได้ชัด และรู้จักกันดี
วิสัยทัศน์ การมองเห็นเป็ นอย่างมาก เห็น ตกบั น ไดเพราะคิ ด ว่ า เหลื อ บั น ไดอี ก ขั ้น เดี ย ว แล้ ว จะยิ่ ง พบความจริ ง เมื่ อ เรายื น อยู่ในพื้นที่ที่จำา กัด ถ้าคุณยืนตรงด้วยเท้า ทังสองข้างและลืมตาขึ้น คุณจะยืนได้และ ้
ของสั ต ว์ เ ช่ น แมวจะทำา ให้ เ ราเข้ า ใจว่ า
ระบบการทรงตั ว มี อิ ท ธิ พ ลกั บ การอยู่ ใ น ท่าของมนุษย์เ ราอย่างไร ถ้าคุณ ต้องการ เห็นกลไกการทำา งานเหล่านี้ ให้ลองปล่อย แ ม ว ล ง ข ณ ะ ที่ แ ม ว อ ยู่ สู ง จ า ก พื้ น พ อ ประมาณ มันจะม้วนตัวลงพื้นด้วยเท้าทัง ้ 4 ข้างด้วยความรวดเร็วอย่างไม่น่าเชื่อถึง
รั บ รู้ ก ล้ า มเนื้ อปลายเท้ า เคลื่ อนไหวเล็ ก น้ อยซึ่ ง จำา เป็ นกั บ การทรงตั ว แต่ พ อคุ ณ หลับตาลง คุณจะรับรู้การเคลื่อนไหวของ กล้ า มเนื้ ออย่ า งชั ด เจน ลองทดสอบดู ใ ห้ แน่ ชั ด ด้ ว ย ก า ร ยื น ใ น ท่ า ต้ น ไ ม้ (Tree Post) หรื อ ท่ า ครุ ฑ (Eagle Post) ขณะ แต่ เ มื่ อคุ ณ หลั บ ตาจะมี ไ ม่ กี่ ค นที่ จ ะยื น ทรงตัวได้โดยไม่ล้มหรือโยกไปมา สัญญาณที่ส่งเตือน มาจากการมอง
แม้ว่ามันจะถูกปิ ดตาก็ตาม ให้ลองศึก ษา จากเห็ น การที่ เ ห็ น ตามลำา ดั บ ด้ ว ยความ ระมั ด ระวั ง เริ่ ม แรกอุ ล ตริ เ คิ ล จะรู้ ว่ า ตั ว กำา ลังควำ่ าลง จากนั ้น ก็จะรับความรู้สึก ว่า ปฏิกิริยาตอบสนองของแมวก็คือ จะหมุน กำา ลั ง จะตกลงไปเป็ นเส้ น ตรงลงสู่ พ้ ื น ตั ว ด้ ว ย หั ว ข อ ง มั น โ ด ย อั ติ โ น มั ติ ซึ่ ง เป็ นการกระตุ้นกล้ามเนื้ อคอที่จะเป็ นส่วน นำ า ให้ ห มุ น ไปทั ้ง ตั ว และเท้ า ลงสู่ พ้ ื นด้ ว ย 33360066.doc 31
ลื ม ตาอยู่ จ ะทำา ให้ คุ ณ ยื น ทรงตั ว ได้ เ ต็ ม ที่
เห็ น นั ้ น มี ค วามสำา คั ญ มากขณะที่ คุ ณ ฝึ ก โยคะ แต่ถ้าคุณอยู่นิ่งแล้วสามารถหลับตา โดยยังคงความสมดุลได้ในหลายท่าที่ฝึก จะเป็ นการฝึ กให้ ร ะบบการทรงตั ว และ ส่ ว นรั บ ความรู้ สึ ก แข็ ง แรงยิ่ ง ขึ้ น ในทาง
กลั บกั น ถ้ า คุ ณ ต้ องก ารศึ ก ษาก าร จั ด ตำา แหน่ ง ของร่ า งกายคุ ณ ให้ ถู ก ต้ อ ง คุ ณ ส า ม า ร ถ ดู ไ ด้ จ า ก ก า ร ฝึ ก ห น้ า ก ร ะ จ ก เพราะหากคุณเชื่อมันจากการสังเกตกล้าม ่
สั ม ผั ส ของผิ ว หนั ง ส่ ว นแรงกดลึ ก รู้ จ าก ป ล า ย ป ร ะ ส า ท สั ม ผั ส ข อ ง พั ง ผื ด แ ล ะ คือการรับรู้ว่าแขนขาเราอยู่ในตำาแหน่ งใด พั บ แขน, เหยี ย ดแขน, เกร็ ง หรื อ ปล่ อ ย ตามสบายอยู่ ซึ่ ง การสั ม ผั ส แบบนี้ ไ ด้ รั บ ความรู้สึกจากปลายประสาทข้อต่อ ถ้าคุณ ลอยตัวขึ้นในบางท่าเช่น ท่านอนควำ่าแล้ว ยกตัวขึ้นมีหน้ าท้องรับนำ้ าหนั กทังตัว คุณ ้ จะรู้ สึ ก ถึ ง การสั ม ผั ส ทั ้ง 3 แบบ คื อ การ ลึกของท้อง และรับรู้การเหยียดของหลัง และปลายมือปลายเท้า ปลายประสาทสัมผัสจะปรับเปลี่ยน สัมผัสของผิวหนั งกับพื้ น, แรงกดในส่วน อวัยวะภายใน สำาหรับสัมผัส Kinesthesis
เนื้ อและการรั บ รู้ ค วามรู้ สึ ก เพี ย งอย่ า ง เดียว อาจจะทำา ให้คุณเข้าใจผิดถึงการจัด วางท่าและการทรงตัวซ้าย-ขวาได้ ความรู้สึกจากการสัมผัส
ความรู้สึกที่ได้จากการสัมผัส จะนำ า
ให้ เ รารั บ รู้ ถึ ง ความพึ ง พอใจและความ
สบายของการเหยียดยืด และเป็ นตัวบอก เราว่ า จะค้ า งอยู่ ใ นท่ า ขณะฝึ กได้ น านแค่ ไหน ปฏิ กิ ริ ย าของการทรงตั ว และการ ปวดจะบอกเราว่าควรลดท่าเมื่อใด แต่การ ซึ่งเป็ นสิ่งดี มองเห็ น จะช่ ว ยให้ เ ราสมดุ ล ความเจ็ บ สั ม ผั ส นั ้ น จะเป็ นเครื่ องเตื อ นภั ย ของเรา การสั ม ผั ส แบบต่ า งๆได้ แ ก่ การ
ไปได้รวดเร็วกว่าปลายประสาทของระบบ
ก า ร ท ร ง ตั ว ซึ่ ง แ ป ล ว่ า มั น จ ะ ห ยุ ด ส่ ง
สั ญ ญาณไปที่ ร ะบบประสาทส่ ว นกลาง หลังจากที่ร่างกายหยุดนิ่ งเพียงไม่กี่วินาที นันคือเหตุผลว่าทำาไมการจับมือกับใครซัก ่ คนถึ งน่ า เบื่ อ ถ้ า ไม่ มี ก ารบี บ หรื อ ลู บ คลำา
แยกแยะเรื่องราวจากการสัมผัส , การกด อย่ า งลึ ก และแรงกดสั ม ผั ส คี เ นสเตซี ส (kinesthesis) ทั ้ง หมดนี้ จ ะส่ ง ความรู้ สึ ก ให้ เ ราเกิ ดการรั บ รู้ อ ย่ า งมี ส ติ ไ ปยั ง สมอง เฟล็ ก ซ์ , การมองเห็ น และการรั บ รู้ ข อง
หากไม่ มี ก ารเคลื่ อนไหวการรั บ รู้ ข อง สัมผัสก็จะหายไป การเปลี่ยนของสัม ผัส อย่างรวดเร็วจะมีความสำา คัญมากต่อการ คุณนิ่ งค้างอยู่ในท่า ปลายประสาทสัมผัส ฝึ กท่า, การผ่อนคลาย และการบำา บัด ถ้า จะหยุดส่งสัญญาณกลับไปที่สมอง คุณจะ
ส่วน cerebral cortex และจากปฏิกิริยารี การทรงตั ว จะทำา ให้ เ รารั ก ษาสมดุ ล และ ทรงตัวได้ การแยกแยะเรื่องราวจากการ สัมผัสจะเกิดจาก การรับรู้ที่ปลายประสาท 33360066.doc 32
มีสมาธิกับภายในร่างกายขึ้น ทัน ทีที่ คุณ
ขยั บ ตั ว ก็ จ ะมี ก ารส่ ง สั ญ ญาณไปและ ทำาให้คุณออกจากความนิ่งสงบ การสั ม ผั ส และทฤษฎี ก ารเกิ ด ความ เจ็บปวด (The Gate Theory of Pain) ถ้ า คุ ณ ชนกั บ อะไรซั ก อย่ า งที่ แ ข็ ง
เราใช้ ค วามคิ ด พื้ นฐานนี้ ในหั ต ถ โยคะ เพื่อให้เ ห็นภาพให้ลองประสานมือ แล้วบีบมือให้แน่นไว้ข้างหลัง เหยียดแขน ไปให้ตึ งจนกระทั ง แขนไม่ แ ตะหลั ง จาก ่ นั ้ น ก็ เ ริ่ ม โค้ ง เหยี ย ดตั ว ในท่ า Forward Bend ถ้ า คุ ณ ไม่ ไ ด้ เ ตรี ย มร่ า งกายก่ อ น
พอใช้ มื อ ถู เ บาๆบริ เ วณที่ เ จ็ บ ก็ จ ะช่ ว ย บรรเทาความเจ็บได้ หรือถ้าคุณเจ็บเข่าที่ คุณนวดเบาๆ ก็จะดีข้ ึน ในทางทฤษฎีของ ระบบประสาทจะเรียกเหตุการณ์แบบนี้ ว่า เกิดจากการนั่งไขว่ห้างเป็ นเวลานานเมื่ อ
คุณจะรู้สึกว่าเหยียดตัวได้ลำาบาก จากนั ้น คลายท่ า กลั บ มาสู่ ท่ า ยื น ลดแขนลงให้ อี ก ครั ้ง คุ ณ จะเห็ น ความแตกต่ า ง ความ รู้ สึ ก ของการสั ม ผั ส และกดอย่ า งลึ ก จะ ที่ไม่สบายตัวทันที ต้านกับกล้ามเนื้ อหลังเพื่อหยุดความรู้สึก นี่ คื อ เรื่ อ งดี ห รื อ ไม่ ? เป็ นคำา ถามที่ แขนติดกับหลังแล้วทำา Forward Behind
ทฤษฎี ก ารเกิ ด ความเจ็ บ ปวด หรื อ The Gate Theory of Pain นั่ น เ ป็ น เ พ ร า ะ เป็ นการสั ม พั น ธ์ กั น ของการสั ม ผั ส และ ป้ องกันการส่งสัญญาณของความเจ็บปวด แรงกดในส่ ว นลึ ก ที่ ปิ ด “ประตู ” เพื่ อ ไปยั ง ไขกระดู ก สั น หลั ง ถึ ง แม้ ว่ า เรายั ง
สำาคัญมากและเป็ นเรื่องหนึ่ งที่ท้าทายของ หั ต ถโยคะ ในการเรี ย นรู้ ว่ า ทฤษฎี นี้ จ ะ ช่ ว ยให้ คุ ณ ปลอดภั ย ได้ อ ย่ า งไร ถ้ า คุ ณ เจ็บปวดตำ่ า และแก้ปัญหาอาการเจ็บจาก ประเมิ น ความสำา คั ญ ของสั ญ ญาณความ การสั ม ผั ส หรื อ กดนวด คุ ณ อาจจะมี ก าร
พิ สู จ น์ ค วามเป็ นไปได้ ข องทฤษฎี นี้ แต่ จากประสบการณ์ ทังหลายก็รู้ว่ ามัน น่ าจะ ้ เป็ นไปได้ ถึงแม้ว่ากลไกการทำางานจะยัง ไม่ แ น่ ชั ด แต่ โ ดยส่ ว นใหญ่ แ ล้ ว ก็ ย อมรั บ
กั บ ค ว า ม คิ ด นี้ มี บ า ง สิ่ ง ที่ อ ยู่ ร ะ ห ว่ า ง ไ ข สั น ห ลั ง แ ล ะ cerebral cortex เ ส้ น ทางการกดและสัมผัสจะตัดกันกับเส้นทาง ที่ส่งขึ้นไป เพื่อบอกความรู้สึกเจ็บปวดซึ่ง น่ าจะเป็ นการยังยังหรือลดการรับรู้ค วาม ้ เจ็บได้
บาดเจ็บที่ข้อต่อและเนื้ อเยื่ อต่ างๆได้ แต่ ถ้าคุณฝึ กโยคะด้วยความระวังมากเกินไป การฝึ กโยคะของคุณอาจจะไม่ก้าวหน้ า ซำ้า ร้ายไปกว่านั นคือคุณจะไม่รู้ว่ามีอาการเจ็บ ้ คุณประเมินความเจ็บผิดพลาด
จนกว่าจะวัน รุ่งขึ้น ถ้าคุณเจ็บนั่น แปลว่ า
33360066.doc 33
เดือน เมษายน 2553 มีผู้บริจาคสนับสนุนการทำางานของสถาบันฯ ดังนี้ ผู้เข้าร่วมจิตสิกขาประจำาเดือนเมษายน คุณกรรณิการ์ ลิมปิ บันเทิง ครูอสมาพร สัตยาบัน 1,200.- บาท 599.- บาท 500.- บาท 2,000.- บาท
ครูจีระพร ประโยชน์วิบูลย์ 10,200.- บาท
เทศบาลตำาบลอ่างศิลา ครูเดือนเพ็ญ ลิ้มศรีตระกูล, ครูนฤมล จันทร์ศรี ครูพิมพ์ชนา หิรัญบวรทิพย์, ครูภัทราพร นิยมไทย ยอดรวมทังสิ ้น ้ 14,499.- บาท
33360066.doc 34
Attachment
Size
พฤษภาคม 2553.doc
452 KB
แสดงความคิดเห็น
อ่านจำนวน 746 ครั้ง
สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธิหมอชาวบ้าน
